Сабаққа қатысты ескертпелер

Заттардың ұзындығын салыстыру нәтижесін “ар­ тық” және “кем” белгілері бойынша жазуға бола­ ды. Мысалы, 15 см > 13 см, 5 дм < 7 дм. Әртүрлі өлшемдермен­ берілген өлшеу нәтижесін салыс­ тырудың дәлелдемесі ретінде метрлік өлшем жүйесі қолданылады. Заттардың ұзындықтары бірдей өлшем­ бірліктермен берілгенде ұзындықты салыстыру үшін санның жазылуындағы ондықтардың саны бойынша­ салыстыру керек. Егер ондықтары бірдей болса, бірліктер саны бойынша салыстырылады. Шамалар әртүрлі өлшем бірліктермен берілген жағдайда­ олардың арасындағы байланысқа сүйеніп бірдей өлшем бірлікке келтіру арқылы салы­стыры­лады:­ 10 см = 1 дм, 1 дм = 10 см.Кіріспе тапсырма. Оқушыларғасыныпбөлмесінде орналасқан нысандарды зерттеуге ұсы­ныс жасаңыз. Ол үшін тапсырмалар жазылған парақшаларды дайындаңыз. Парақшаларда ұзындық­­тары метрлік сызғышпен өлшенетін екі нысанның аты жазылады. Сыныптағы заттар­дың­ ішінен оқушылар ойша салыс­ тыра алмайтындай­ заттарды таңдаңыз. Мысалы, пар­ таның ұзындығы мен ені, тақтаның ұзындығы және терезе­ жақтауының ұзындығы. Оқушыларға өлшеу нәтижелерін­ өздеріне таныс өлшем бірліктерімен, яғни сантиметрмен немесе дециметрмен­ жазуды ұсыныңыз. Өлшейтін заттың ұзындығы 20 см-ден артық болуы мүмкін. Ондай жағдайда оқушылар өлшеу нәтижелерін дециметрмен жазады: 3 дм, 8 дм, 10 дм, 12 дм т.с.с.

Оқушының сызғышы (20 см), дециметрлік­ бөлік­ термен бөлінген метрлік сызғыш және сантиметрлік­ таспа дайындаңыз (100 см).

Оқушыларды топтарға бөліңіз. Әр топқа өзде­ ріне берілген парақшадағы нысан ұзындықтарын­ өлшетіп, салыстыртыңыз. Заттардың ұзындығын өлшеу барысында өткен сабақтағы екі таңбалы сандарды өлшеудің алгоритмін еске түсіруді ұсыныңыз. Оқушылардың жұмыстарын талдатыңыз. Заттардың ұзындығы туралы олардың­ ауызша жауаптарын тыңдаңыз. Сыныптағы нысандарды­ өлшеу нәтижелерін жазуды ұсыныңыз. Оны қалай істеуге болатынын сұраңыз. Салыстыру белгілерінің көмегімен қорытынды жасауды ұсыныңыз­.

Заттарды ұзындықтары бойынша “артық” және “кем” (> және <) белгілерін пайдаланып салыстыруға­ болатынын қорытындылатып, зерттеу жұмыстарын бекітіңіз.

Мысалы: 15 см > 13 см, 5 дм < 7 дм, 1 дм > 9 см, 14 см = 14 см.

Әуе шарымен саяхат. Оқушыларға қаланың үстінен­ әуе шарымен саяхат жасауға ұсыныс жасаңыз­. Әуеден, яғни жоғарыдан қарағанда үйлер, жолдар, мәшинелер қалай көрінетіні туралы әңгіме жүргізіңіз. Жергілікті жердің картасы және сұлбасын мысал ретінде көрсетіңіз. Егер мүмкіндік болса, жергілікті­ жердің ғарыштан түсірген суретін немесе интернет-картаны көрсетуіңізге болады.

Тапсырманы жұппен орындауды ұсыныңыз. Оқу­ лықта берілген суреттегі заттарды өлшеуді тапсы­­ рыңыз. Өлшеу жұмыстарының нәтижесін оқушылар­ санды теңсіздіктер түрінде ламинатталған қағаздарға жазып көрсетеді. Оқушылар өзара тексеру барысында­ осы беттерде жазылған мәліметтермен алмасып, танысады.

Жауабы:

а)    мұражайдың ені бизнес-орталықтың енінен артық;

ә) теміржолдың ұзындығы пойыздың ұзындығынан артық;

б) көпірдің ұзындығы екі бағдаршам арасын­дағы­ жолдың ұзындығынан кем.Шығарып көр. Тапсырманы орындамас бұрын кесіндінің ұзындығын қалай өлшеуді еске түсіріңіз. Сызғышпен жұмыс жасау ережесі туралы сұраңыз. Екі үйдің шатырының өлшемін қалай салыстыруға болатынын сұраңыз. Оқулықтағы суреттерге­ қарап, үйлердің шатырын және қабырғасын­ салыстыруды тапсырыңыз. Салыстыруды санды теңсіздік түрінде жазуды ұсыныңыз.

Жауабы:

30 дм > 20 дм, көк үйдің шатырының ені қоңыр үйдің шатырының енінен артық.

Тілдік құзыреттілікті қалыптастыру

Осымша тапсырмалар

Тірек сөздерді бекіту үшін ойын ұйымдастырыңыз. Сынып бөлмесінің периметрі бойымен салыстыру таңбалары жазылған парақшаларды­ орналастырыңыз. Оқушыларды жұпқа бөліңіз. Олардың әр жұбы сурет пен оның өлшеу нәтижесі жазылған парақшаның екеуін алады. Өлшеу нәтижелерін өзара салыстырған соң олар парақшаны­ тиісті белгінің астына орна­ ластырады да, тірек сөзді айтады.

Оқушылар сабақ соңында:

•      шамаларды өлшеудің нәтижелерін салыстыру

белгілерін пайдаланып жазуды меңгереді. Оқушылардың оқу материалын меңгеру деңгейін

анықтау мақсатында сұрақтар қойыңыз:

— заттарды ұзындығы бойынша салыстырған­да­ қандай белгілерді (таңбаларды) пайдаланады?

— Телефон сымының ұзындығы 22 дм, ал қалам­ саптың ұзындығы 23 см. Қай ұзындық артық? Санды теңсіздік құрастыр.

— Бөлмедегі кілемнің ұзындығы 30 дм, ал альбом парағының ұзындығы 30 см. Осы заттардың ұзын­ дығын салыстырыңдар. Жауабын санды теңсіздік түрінде беріңдер.

— Санды теңсіздіктер құрастырып, оларды са­ лыстырыңдар:­ 57 см және 59 см; 43 см және 34 см; 28 дм және 28 см.

Жұмыс дәптеріндегі “Жетістік баспалдағы” бо­ йынша өзін-өзі бағалатыңыз.

Бағалау

Оқушылар сабақ соңында:

шамаларды өлшеудің нәтижелерін салыстыру

белглерін пайдаланып жазуды меңгереді. Оқушылардың оқу материалын меңгеру деңгейін

анықтау мақсатында сұрақтар қойыңыз:

— заттарды ұзындығы бойынша салыстырған­да­ қандай белгілерді (таңбаларды) пайдаланады?

— Телефон сымының ұзындығы 22 дм, ал қалам­ саптың ұзындығы 23 см. Қай ұзындық артық? Санды теңсіздік құрастыр.

— Бөлмедегі кілемнің ұзындығы 30 дм, ал альбом парағының ұзындығы 30 см. Осы заттардың ұзын­ дығын салыстырыңдар. Жауабын санды теңсіздік түрінде беріңдер.

— Санды теңсіздіктер құрастырып, оларды са­ лыстырыңдар:­ 57 см және 59 см; 43 см және 34 см; 28 дм және 28 см.

Жұмыс дәптеріндегі “Жетістік баспалдағы” бо­ йынша өзін-өзі бағалатыңыз.