Ћекции.ќрг


ѕоиск:




 атегории:

јстрономи€
Ѕиологи€
√еографи€
ƒругие €зыки
»нтернет
»нформатика
»стори€
 ультура
Ћитература
Ћогика
ћатематика
ћедицина
ћеханика
ќхрана труда
ѕедагогика
ѕолитика
ѕраво
ѕсихологи€
–елиги€
–иторика
—оциологи€
—порт
—троительство
“ехнологи€
“ранспорт
‘изика
‘илософи€
‘инансы
’ими€
Ёкологи€
Ёкономика
Ёлектроника

 

 

 

 


Ў≥ лекци€. јстрофотометри€ нег≥здер≥. ѕогсон өрнег≥. јбсолютт≥к жұлдыздық шамалар.




јспан денесен≥ң өз бойынан шығаратын жарық энерги€сы оның нег≥зг≥ б≥р сипаттамасы болып табылады. ќсы шаманы өлшеуд≥ң ек≥ тәс≥л≥ бар. Ѕ≥р≥нш≥ден өлшеу≥ш құралға жеткен энерги€ның мөлшер≥н т≥келей өлшеу. ≈к≥нш≥ден зерттелет≥н объект≥н≥ң сәулелену≥н белг≥л≥ б≥р денен≥ң сәулелену≥мен салыстыру.

∆арықтың энерги€сын өлшейт≥н құралдың сезг≥шт≥г≥ толқын ұзындығына байланысты болады. —ондықтан, өлшеуд≥ң нәтижес≥ өлшеу≥ш құралға, €ғни оның спектрл≥к сезг≥шт≥г≥не байланысты. Әр құралдың спектрл≥к сезг≥шт≥г≥н≥ң облысын көрсету керек. ќсы спектрл≥к облыстың ен≥ құралдың өтк≥зу жолағы деп аталынады. ћысалы, көз тек қана көр≥нерл≥к сәулелерд≥ сезед≥, ал болометр барлық электромагнитт≥к спектрдег≥ сәулелерд≥ қабылдайды. ќсы себептен, жарық энерги€сының мөлшер≥н өлшеу≥ш құралмен т≥келей анықтағанда нәтижен≥ң қай спектрл≥к диапазонға жатканын көрсету керек.

≈к≥нш≥ тәс≥лмен жарық энерги€сын өлшегенде басқа б≥р қиындықтар туады. Қуаттары тең жарық көздер≥н≥ң сәулелену≥н≥ң спектрл≥к құрамы әртурл≥ болуы мүмк≥н. ћысалы,  үн өз бойынан жасыл-сары сәулелерд≥ көб≥рек шығарады, ал басқа б≥р жұлдыздар көг≥лд≥р-көк сәулелерд≥ көб≥рек шығаруы мүмк≥н. —ондықтан, ек≥ объект≥н≥ң сәулелену≥н тек спектрд≥ң б≥р облысында салыстыру керек.

∆арық энерги€сының мөлшер≥н жарық ағыны сипаттайды. ∆арық ағыны Ц б≥рл≥к уақыт мерз≥м≥нде бер≥лген ауданша арқылы өтет≥н сәулел≥к энерги€ның шамасы:

‘-жарық ағыны. Ё-энерги€. -уақыт. ∆арық ағыны ¬т, эрг/с пен өлшенед≥.

Ѕ≥рл≥к ауданшаға түсет≥н жарық ағыны жарықталыну ≈ деп аталады:

S-аудан. ∆арықталыну ¬т/м2, эрг/ см2-пен өлшенед≥.

јстрофизикада жарықталынудың маңызы өте үлкен, себеб≥ бақылаудың нәтижес≥нде тек осы шаманы өлшеуге мүмк≥нд≥к болады.

∆арықтылық L Ц б≥рл≥к уақыт мерз≥м≥нде белг≥л≥ жарық көз≥н қоршайтын тұйықталған беттен өтет≥н жарық ағынының мөлшер≥.

∆арық ағыны ‘, жарықталыну ≈, жарықтылық L сәулеленуд≥ толық спектрде немесе спектрд≥ң б≥р облысында сипаттауы мүмк≥н.

—оған байланысты бұл шамалар толық (интегралдық) немесе (егер спектрл≥к диапазон өте ж≥ң≥шке болса) монохроматтық деп аталады.

јспан шырақтарының көб≥ б≥зден өте алыс орналасқан. ќсындай объект≥лер нүкте тәр≥зд≥ деп қабылданады. ќсы объект≥лерд≥ң сәулелену≥н≥ң сипаттамасы жарық ағыны мен жарықталынуы болады. јстрономи€да жарықталынуды арнаулы логарифмд≥к шкала бойынша өлшейд≥. Ѕұл шкала Ц жұлдыздық шамалардың шкаласы деп аталады. ∆ұлдыздық шамалар m - әрп≥мен белг≥ленед≥. Ѕ≥р жұлдыздық шама интервалына (1m) 2.512 тең жарықталынулардың қатынасы алынған. ќсы санның ондық логарифм≥ 0,4 тең, ал 5m интервалы жарықталудың 100 есе өзгеру≥не сәйкес болады.  ел≥с≥м бойынша жұлдыздың жарықталынуы азайғанда, оның жұлдыздық шамасы артады, €ғни, жұлдыздық шамалары -3m, -2m,-1m, 0,1m, 2m, 3m болатын объект≥лерд≥ң жарықталынулары есел≥г≥ 2,512 тең геометри€лық прогресси€ болады.

ќсындай жұлдыздық шамалардың шкаласын б≥зд≥ң дәу≥рге дей≥нг≥ 3 ғасырда өм≥р сүрген оқымысты √иппарх енг≥зген. √иппархтың жүйес≥нде көзбен бақыланатын барлық жұлдыздар 6-топқа бөл≥нген, солардың ≥ш≥ндег≥ ең жарықтары Ц 1 топқа, ал ең әлс≥з зорға көр≥нет≥ндер≥- 6 топқа жатқызылады.

∆ұлдыздық шама деп минуспен алынған нег≥з≥ 2,512 болатын жарықталынудың логарифм≥н айтады.

јнықтама бойынша жұлдыздық шамалары m1, m2 ал, жарықталынулары ≈1, ≈2 болатын ек≥ жұлдызға төменг≥ өрнект≥ жазуға болады.

және

ал ондық логарифммен

және .

ќсы өрнектер ѕогсон өрнектер≥ деп аталады.

∆ұлдыздық шамалар шкаласының нөл мән≥ кел≥с≥м бойынша жарықталынулары әртүрл≥ тәс≥лдермен өлшенген жұлдыздардың көмег≥мен анықталған. ∆оғарғы өрнектерден m2=0 болу үш≥н, E2=1 керек. ∆ұлдыздық шамасы 0m-ге тең жұлдыздың жер атмосферасының шекарасындағы жарықталынуы 2,54Ј10-6 люкске тең болады.

∆ұлдыздық шаманы нүкте тәр≥зд≥ ғана емес басқа объект≥лерге де қолдануға болады.

 





ѕоделитьс€ с друзь€ми:


ƒата добавлени€: 2017-03-11; ћы поможем в написании ваших работ!; просмотров: 544 | Ќарушение авторских прав


ѕоиск на сайте:

Ћучшие изречени€:

„тобы получилс€ студенческий борщ, его нужно варить также как и домашний, только без м€са и развести водой 1:10 © Ќеизвестно
==> читать все изречени€...

2182 - | 2056 -


© 2015-2024 lektsii.org -  онтакты - ѕоследнее добавление

√ен: 0.009 с.