Ћекции.ќрг


ѕоиск:




 атегории:

јстрономи€
Ѕиологи€
√еографи€
ƒругие €зыки
»нтернет
»нформатика
»стори€
 ультура
Ћитература
Ћогика
ћатематика
ћедицина
ћеханика
ќхрана труда
ѕедагогика
ѕолитика
ѕраво
ѕсихологи€
–елиги€
–иторика
—оциологи€
—порт
—троительство
“ехнологи€
“ранспорт
‘изика
‘илософи€
‘инансы
’ими€
Ёкологи€
Ёкономика
Ёлектроника

 

 

 

 


 үн атмосферасының активт≥л≥г≥ және оның периоды 5 страница




1-сурет. √ерцшпрунг-–ессел диаграммасындағы жұлдыздардың т≥збектер≥

 

ƒиаграммадағы жұлдыздың орны оның физикалық табиғаты мен даму сатысымен анықталады. —ол себептен диаграмма қарастырылатын жұлдыздар жүйес≥н≥ң барлық тарихын көрсетед≥. ќсыған қарай Ђспектр-жарқырауї диаграммасының астрономи€дағы маңызы өте зор. ќсы диаграмма физикалық табиғаты жақын жұлдыздарды ұйымдастырып, жеке-жеке топтарға бөл≥п, әрб≥р осындай топтағы жұлдыздардың әртүрл≥ физикалық сипаттамаларының арасындағы тәуелд≥л≥ктерд≥ анықтауға, жұлдыздардың хими€лық құрамы және дамуы туралы мәл≥меттер табуға мүмк≥нш≥л≥к беред≥.

ƒиаграмманың жоғарысында жарқырауы өте зор, төмен≥нде Ц жарқырауы өте аз жұлдыздар, ыстық жұлдыздар диаграмманың сол жағында, температуралары төмен жұлдыздар диаграмманың оң жағында орналасады. ƒиаграммадағы жұлдыздардың орналасуы б≥ркелк≥ емес, диаграмманың диагонал≥ бойынша жұлдыздардың саны өте көп және осындай орналасуы жұлдыздардың температураларымен жарқырауы өзара тәуелд≥ екен≥н көрсетед≥. ќсы тәуелд≥л≥к б≥рдей болатын жұлдыздар белг≥л≥ жарқырау т≥збектер≥н құрады. ∆арқырау т≥збектер≥ рим цифр≥мен белг≥л≥нед≥ және бұл белг≥ спектрл≥к класстың белг≥с≥нен кей≥н қойылады. ћысалы,  үнн≥ң толық классификаци€сы G2V.  үн сары, температурасы 5780  . V жарқырау т≥збег≥не жататын жұлдыз. ќсындай қаз≥рг≥ кезде қолданылатын классификаци€ ћ  классификаци€ деп аталады (ћорган,  инанның классификаци€сы).

∆арқырау т≥збектер≥ 1-суретте көрсет≥лген.

≤ ∆арқырау классы Ц төтенше алып жұлдыздар, диаграмманың жоғарғы жағында орналасып, б≥рнеше т≥збектерге бөл≥нед≥.

≤≤ ∆арқырау классы Ц жарық алыптар.

≤≤≤ ∆арқырау классы Ц алыптар.

IV ∆арқырау классы Ц алып тәр≥здес.

V ∆арқырау классы Ц бас т≥збек.

VI ∆арқырау классы Ц субкарликтер (ергежейлы тәр≥здес).

VII ∆арқырау классы Ц ақ ергежейл≥лер.

∆ұлдыздың қай жарқырау классына жататындығын оның спектр≥ндег≥ арнаулы ерекшел≥ктер≥нен табылады. “өтенше алып жұлдыздардың спектрл≥к сызықтары өте ж≥ң≥шке алып (с-белг≥) келсе, ақ ергежейлерд≥ң спектрл≥к сызықтары жалпақ болады. ≈ргежейл≥лерд≥ң спектр≥ндег≥ кейб≥р металлдардың спектрл≥к сызықтарының интенсивт≥л≥г≥ дәл осындай спектрл≥к класстағы алып жұлдыздардың спект≥р≥ндег≥ сызықтардың интенсивт≥л≥г≥н бәсеңдеу, ал басқа б≥р металлдардың сызықтарының интенсивт≥л≥г≥ кер≥с≥нше күшт≥рек болады. —убкарликтерд≥ң спектр≥нде барлық металлдардың сызықтары бәсеңдеу келед≥. ќсындай спектрл≥к зерттеулерд≥ң нәтижелер≥нде жұлдыздық шама табылады. јбсолютт≥к жұлдыздық шама бойынша жұлдыздың қашықтығы және жылдық параллаксы есептел≥нед≥. Қашықтықты осы жолмен анықтау Ц спектрл≥к параллакс әд≥с≥ деп аталады. “ригонометри€лық параллакс тек жақын (6000 мыңға жуық) жұлдыздарға бақылаудан анықталатын болса, спектрл≥к параллакс әд≥с≥н өте алыс объект≥лерге қолдануға болады. —ондықтан бұл әд≥ст≥ң астрономи€да маңызы өте зор.

∆ұлдыздардың температурасының шкаласы. ∆ұлдыздардың температурасы деп олардың эффективт≥к температурасын айтады. Ёффективт≥к температура жұлдыздың бет≥нен шығатын толық энерги€ ағыны бойынша анықталады. Ќег≥з≥нен, эффективт≥к температура жұлдыздың жарқыраған бет≥н≥ң не фотосфераның температурасы.  өптеген жағдайда жұлдыздың толық энерги€ ағынын бақылаудан өлшеп табуға мүмк≥нш≥л≥к болмайды, себеб≥ жұлдыздар нүкте тәр≥зд≥ объект≥лер. ќсы шаманы тек  үн және өте жақын төтенше алып жұлдыздар үш≥н өлшеуге болады.  өптеген жұлдыздардың эффективт≥л≥к температурасын спектрлер≥н зерттеп температуралық шкала бойынша анықтайды. Ёффективт≥л≥к температураның шкаласы деп жұлдыздың түс көрсетк≥ш≥н≥ң немесе спектр≥н≥ң эффективт≥к температураға тәуелд≥л≥г≥ айтылады. Ѕұл шкала белг≥л≥ жұлдыздар бойынша және теори€ жүз≥нде анықталады. “өменг≥ таблица эффективт≥к температураның шкаласы.

 





ѕоделитьс€ с друзь€ми:


ƒата добавлени€: 2017-03-11; ћы поможем в написании ваших работ!; просмотров: 719 | Ќарушение авторских прав


ѕоиск на сайте:

Ћучшие изречени€:

Ѕутерброд по-студенчески - кусок черного хлеба, а на него кусок белого. © Ќеизвестно
==> читать все изречени€...

2160 - | 2081 -


© 2015-2024 lektsii.org -  онтакты - ѕоследнее добавление

√ен: 0.011 с.