Ћекции.ќрг


ѕоиск:




 атегории:

јстрономи€
Ѕиологи€
√еографи€
ƒругие €зыки
»нтернет
»нформатика
»стори€
 ультура
Ћитература
Ћогика
ћатематика
ћедицина
ћеханика
ќхрана труда
ѕедагогика
ѕолитика
ѕраво
ѕсихологи€
–елиги€
–иторика
—оциологи€
—порт
—троительство
“ехнологи€
“ранспорт
‘изика
‘илософи€
‘инансы
’ими€
Ёкологи€
Ёкономика
Ёлектроника

 

 

 

 


≤≤≤. ∆аңа сабақты түс≥нд≥ру.




є3

Ѕер≥лген≥: ј¬—ƒ төртбұрыш, ¬ƒ Ц диогонал≥

, ,

“абу керек: ¬ƒ

 

Ўешу≥: ,

екеу≥н қоссақ

V. Қорытынды.ќқушылардың өткен материалды еске түс≥ру нәтижелер≥н сұрақ-жауап арқылы анықтау.

1) Қандай фигура төртбұрыш деп аталады?

2) “өртбұрыштың қандай төбелер≥ Ц көрш≥лес, қандайлары қарама-қарсы төбелер деп аталады?

3) “өртбұрыштың диогонал≥ деген не?

4) “өртбұрыштың қандай қабырғалары көрш≥лес, қандай қабырғалары қарама-қарсы қабырғалар деп аталады?

5) “өртбұрыш қалай белг≥ленед≥?

 

V≤. Үйге тапсырма. І1. є3

VI≤. Ѕағалау. ќқушылардың б≥л≥м-б≥л≥кт≥л≥г≥н анықтап баға қою.

 

 

8- сынып.√еометри€.

—абақ-. мерз≥м≥-

 

—абақтың тақырыбы: ≈сеп шығару.

—абақтың мақсаты:

а) Ѕ≥л≥мд≥л≥к: “өртбұрыштың түрлер≥мен, элементтер≥мен танысу.

ә) ƒамытушылық: “өртбұрыштың элементер≥н≥ң бер≥лген қатынастары бойынша есептеуд≥ үйрену.

б) “әрбиел≥к:оқушылардың ой-өр≥с≥н кеңейту,төз≥мд≥л≥кке тәрбиелеу.

—абақтың әд≥с≥: практикалық

—абақтың тип≥: аралас

—абақтың көрнек≥л≥г≥: сызба,жазба материалдар

—абақтың барысы: ≤. Ұйымдастыру кезең≥. ќқушылардың сабаққа қатысуын,дайындығын тексеру.ќқушылармен амандасу.

≤≤.Өткенд≥ қайталау.

1.Қандай фигураны төртбұрыш деп атайды?

2. “өртбұрыштың қандай элементтер≥н б≥лес≥ңдер?

3. “өртбұрыш қандай түрге бөл≥нед≥?

4. ƒөңес төртбұрыш деген≥м≥з не?

5. ƒөңес емес төртбұрыш деген≥м≥з не?

Үй тапсырмасын тексеру

є3. төртбұрыш диагонал≥ арқылы ек≥ үшбұрышқа бөл≥нген. ≈гер үшбұрыштардың және төртбұрыштардың периметрлер≥ сәйкес≥нше 30 м, 34 м және 36 м онда төртбұрыштың диагонал≥ неге тең?

ј¬ + ¬— + ј— = 30

јD + D— + ј— = 34

ј¬ + ¬— + јD + D— = 36

ј¬ + ¬— = 30 Ц ј—; AD + D— = 34 Ц ј—

30 Ц ј— + 34 Ц ј— = 36

2ј— = 64 Ц 36; 2ј— = 28; ј— = 14

≤≤≤. ≈сеп шығару.

є5. “өртбұрыштың қабырғаларының қатынасы 4: 5: 8: 2, ал оның периметр≥ 57 дм. “өртбұрыштың қабырғаларын табыңдар.(12 дм; 15 дм; 24 дм; 6 дм)

є8. ≈гер төртбұрыштың бұрыштарының қатынасы 1) 3: 5: 6: 1;

2) 6: 7: 8: 9 болса, оның бұрыштары қандай?

∆ауабы: 1) 720; 1200; 1440; 240; 2) 720; 840; 960; 1080

є9. “өртбұрыштың ек≥ бұрышының қатынасы 5: 7 қатынасындай, үш≥нш≥ бұрышы олардың айырымына тең, ал төрт≥нш≥ бұрыш үш≥нш≥ бұрыштан

240-қа к≥ш≥. “өртбұрыштың бұрыштарын табыңдар

(5х + 7х + 2х + 2х Ц 240 = 3600; 16х = 3840; х = 240;

1200; 1680; 480; 240)

 

є10

Ѕер≥лген≥: MNKF төртбұрыш.

,

“абу керек:

 

Ўешу≥:

≤V. —абақты қорытындылау.

V. Үйге: І1,є9,

V≤.Ѕағалау.ќқушыларды сұрақ-жауап алып бағалау

 

8-сынып.√еометри€.

—абақ-5. мерз≥м≥-

 

—абақтың тақырыбы: ѕараллелограмм және оның қасиеттер≥

—абақтың мақсаты:

а) Ѕ≥л≥мд≥л≥к: ѕараллелограмм және оның элементтер≥ туралы түс≥н≥к.

ә) ƒамытушылық: ѕараллелограмм элементтер≥н≥ң арасындағы қатынастарды көрсетет≥н есептер шығару

б) “әрбиел≥к: ќқушыларды жылдам ойлауға, жауапкерш≥л≥кт≥ сез≥нуге тәрбиелеу.

—абақтың әд≥с≥: түс≥нд≥рмел≥ Ц көрнек≥л≥к

—абақтың тип≥: жаңа сабақ

—абақтың көрнек≥л≥г≥: сызба,жазба материалдар

—абақтың барысы: ≤. Ұйымдастыру кезең≥. ќқушылардың сабаққа қатысуын,дайындығын тексеру.ќқушылармен амандасу.

≤≤.Өткенд≥ қайталау.

1. Қандай фигура төртбұрыш деп аталады?

2.“өртбұрыштың қандай төбелер≥ Ц көрш≥лес, қандайлары қарама-қарсы төбелер деп аталады?

3.“өртбұрыштың диогонал≥ деген не?

4.“өртбұрыштың қандай қабырғалары көрш≥лес, қандай қабырғалары қарама-қарсы қабырғалар деп аталады?

5.“өртбұрыш қалай белг≥ленед≥?

Ѕүг≥нг≥ өтет≥н тақырыбымыз дөңес төртбұрыштың б≥р түр≥ параллелограмм.

ѕараллелограмм тақырыбын өтпес бұрын параллель түзулер, үшбұрыштар теңд≥г≥н≥ң белг≥лер≥, перпендикул€р, периметр, диагональ деген ұғымдарды еске түс≥р≥п өтей≥к.

≤≤≤. ∆аңа сабақ.

јнықтама. Қарама-қарсы қабырғалары қос-қостан параллель болатын төртбұрыш параллелограмм деп аталады. ѕараллелограмның б≥р төбес≥нен қарсы жатқан қабырғасына түс≥р≥лген перпендикул€р оның би≥кт≥г≥ деп аталады, ал би≥кт≥к түс≥р≥лген қабырға табаны деп аталады.

2-теорема(1-қасиет). ѕараллелограмның қарама-қарсы қабырғалары тең және қарама-қарсы бұрыштары да тең (тең үшбұрыштардың сәйкес бұрыштары тең болғандықтан)

 

(2-қасиет)ѕараллелограмның диагональдары қиылысу нүктес≥нде қақ бөл≥нед≥. (—ебеб≥ Δј¬ќ = Δ—Dќ

(ј¬ = D—, 1= 2, 6 = 5), јќ = ќ—, ¬ќ = ќD болады.

(3-қасиет) ѕараллелограмның б≥р қабырғасына ≥ргелес бұрыштарының қосындысы 1800-қа тең.

IV. ∆аңа сабақты бек≥туге есептер шығару.

јуызша є11, 12 есептер

є13. а || в түзулер≥ бер≥лген. ќларды сәйкес≥нше ј, ¬, — және D нүктелер≥нде қиып өтет≥н c || d ек≥ түзу жүрг≥з≥ңдер. Ќәтижес≥нде, ј¬—D төртбұрышын аламыз. ќсы төртбұрыштың параллелограмм болатынын түс≥нд≥р≥п бер≥ңдер. —урет≥н салып көрсет≥ңдер.

є15. 1) Қабырғалары 6 см және 4 см; 2) 11,5 м және 7 м болатын параллелограмның периметр≥ қандай? (20 см; 37 м)

є16. ѕараллелограмның б≥р қабырғасы 12,4 дм. 1) ≈к≥нш≥ қабырғасы одан 0,8 дм қысқа; 2) 1,6 дм ұзын; 3) 4 есе к≥ш≥. ѕараллелограмның периметр≥ неге тең?(48 дм; 52,8 дм; 31 дм)

(1)

Ѕер≥лген≥: параллелограмм

“абу керек:

Ўешу≥:

∆ауабы: 48 дм

є17. ѕараллелограмның периметр≥ 18,4 дм. ќның б≥р қабырғасы: 1) 3 дм; 2) 7 дм. ≈к≥нш≥ қабырғасын табыңдар.(6,2 дм; 2,2 дм)

(1) Ѕер≥лген≥: параллелограмм

“абу керек: јƒ

Ўешу≥:

∆ауабы: 6,2 дм

є18. ѕараллелограмның периметр≥ 24 см. ќның б≥р қабырғасы ек≥нш≥ қабырғасынан: 1) 4 см ұзын; 2) 6 см қысқа; 3) 2 есе ұзын. ѕараллелограмның қабырғаларын табыңдар.(1) 4 см; 8 см; 2) 9 см; 3 см; 3) 4 см; 8 см)

(1)

Ѕер≥лген≥: параллелограмм

“абу керек:

Ўешу≥: ј¬=x деп белг≥лей≥к

јƒ=x+4

∆ауабы: 4 см, 8 см

V. —абақты қорытындылап, бағалау.

Қандай төртбұрыш параллелограмм деп аталады?

ѕараллелограмның қандай қасиеттер≥н б≥лес≥ңдер?

V≤.Үйге тапсырма: І2 (белг≥лер≥не дей≥н оқу), є16(2), є17(2), є18(2).

 

8- сынып.√еометри€.

 

—абақ-6. мерз≥м≥-

—абақтың тақырыбы: ≈сеп шығару.

—абақтың мақсаты:

а) Ѕ≥л≥мд≥л≥к: ѕараллелограмм анықтамасын, қасиеттер≥н есептер шығаруда қолдану

ә) ƒамытушылық: ќқушылардың ой өр≥с≥н, есте сақтау, сызбамен жұмыс ≥стеу қаб≥леттер≥н, дағдыларын дамыту.

б) “әрбиел≥к: ќқушыларды ұқыптылыққа, шыдамдылыққа, нәтиже алуға баулу.

—абақтың әд≥с≥: практикалық

—абақтың тип≥: аралас

—абақтың көрнек≥л≥г≥: сызба,жазба материалдар

—абақтың барысы: ≤. Ұйымдастыру кезең≥. ќқушылардың сабаққа қатысуын,дайындығын тексеру.ќқушылармен амандасу.

≤≤.Өткенд≥ қайталау.

1. ѕараллелограмм деген не?

2. ѕараллелограмм қасиеттер≥ 3-теорема. ≈гер дөңес төртбұрыштың:

1) қарама-қарсы қабырғалары тең болса, онда ол параллелограмм болады (үшбұрыштар теңд≥г≥н≥ң 3-белг≥с≥ бойынша);

2) қарама-қарсы бұрыштары тең болса, онда ол параллелограмм болады (төртбұрыштың ≥шк≥ бұрыштарының қосындысы 3600-қа тең болатынына);

3) диагональдары қиылысу нүктес≥нде тең ек≥ге бөл≥нсе, онда ол параллелограмм болады (үшбұрыштар теңд≥г≥н≥ң 1-белг≥с≥ бойынша);

4) б≥р қабырғасына ≥ргелес бұрыштарының қосындысы 1800-қа тең болса, онда ол параллелограмм болады (түзулерд≥ң параллельд≥к белг≥с≥ бойынша).

4-теорема. ≈гер дөңес төртбұрыштың қарама-қарсы ек≥ қабырғасы тең және параллель болса, онда ол параллелограмм болады.

ѕараллелограмм қарсы қабырғалары тең болатынын дәлелдеу

3. ѕараллелограмм диагональдары қиылысу нүктес≥нде қақ бөл≥нет≥н≥н дәлелдеу

4. ѕараллелограмның периметр≥н≥ң формуласы

Үй тапсырмасын тексеру

є16. ѕараллелограмның б≥р қабырғасы 12,4 дм. 2) 1,6 дм ұзын. ѕараллелограмның периметр≥ неге тең?(52,8 дм)

є17. ѕараллелограмның периметр≥ 18,4 дм. ќның б≥р қабырғасы: 2) 7 дм. ≈к≥нш≥ қабырғасын табыңдар.(2,2 дм)

є18. ѕараллелограмның периметр≥ 24 см. ќның б≥р қабырғасы ек≥нш≥ қабырғасынан: 2) 6 см қысқа. ѕараллелограмның қабырғаларын табыңдар.

(9 см; 3 см)

≤≤≤. ≈сеп шығару.

є19 (1). ѕараллелограмның ек≥ қабырғасының қосындысы 12 см, ал олардың қатынасы 1: 2. ѕараллелограмның қабырғалары неге тең?

Ѕер≥лген≥: ABCD параллелограмм

AB+AD=12см

AB:AD=1:2

“/к: AB, AD-?

Ўешу≥: AB=x, AD=2x

x+2x=12 x=4

AB=4см, AD=8 см

∆ауабы: 4 см, 8 см

є21. (2) ѕараллелограмның б≥р бұрышы ек≥нш≥ бұрышынан: 2) 70 30 '-қа к≥ш≥. ѕараллелограмның бұрыштарын есептеңдер (93045'; 86015')

Ѕер≥лен≥: ABCD параллелограмм

<ј < <¬

<ј= <B Ц 7030 '

“/к: <A, <B, <C, <D -?

 

Ўешу≥: <ј + <¬ = 1800

<B − 7030 ' + <B =1800

2 <B = 187030 '

< B=93045'

<A = 93045' Ц 7030 ' = 86015'

 

∆ауабы: <A = <C = 86015'

<B = <D = 93045'

є27. ј¬—D параллелограмында ј бұрышының биссектрисасы ¬— қабырғасын ≈ нүктес≥нде қиып өтед≥. ј¬ = 12 дм және јD = 17 дм деп алып, ¬≈ және ≈— кес≥нд≥лер≥н≥ң ұзындығын есептеңдер.

ѕараллелограмның б≥р қабырғасында жатқан нүктелер оның қарсы қабырғасынан б≥рдей қашықтықта жатады. —ондықтан ¬≈ = 12 дм, ал

≈— = 5 дм.

 

Қосымша есептер:

є1. ≈к≥ бұрышының қосындысы 1) 800, 2) 1600 болатын параллелограмның барлық бұрыштарын табыңдар.

є2. ≈к≥ бұрышының айырмасы 1) 700, 2) 1100 болатын параллелограмның барлық бұрыштарын табыңдар.

≤V.Қорытынды.—абақты бек≥ту.

Қандай төртбұрыш параллелограмм деп аталады?

ѕараллелограмның қандай қасиеттер≥н б≥лес≥ңдер?

ѕараллелограмның қасиеттер≥ мен белг≥лер≥н тұжырымдаңдар.

V.Үйге тапсырма. І2, є19(2), 21 (1,3), є28

V≤.Ѕағалау. ќқушыларды сұрақ-жауап алып бағалау

 

 

3. ѕараллелограмның диагонал≥ оның ек≥ қабырғасымен 250 және 350 болатын бұрыштар жасайды. ѕараллелограмның бұрыштарын табыңдар.

є4. ABCD параллелограмның периметр≥ 10 см-ге тең. ABD үшбұрышының периметр≥ 8 см-ге тең екен≥ белг≥л≥. BD диагонал≥н≥ң ұзындығын табыңдар.

 

8-сынып.√еометри€.

 

—абақ-7. мерз≥м≥-

—абақтың тақырыбы: “≥ктөртбұрыш

—абақтың мақсаты:

а) Ѕ≥л≥мд≥л≥к: “≥ктөртбұрыштың анықтамалары және қасиеттер≥ туралы түс≥н≥к

ә) ƒамытушылық: “≥ктөртбұрыштың қасиеттер≥н қолдану арқылы есептер шығару

б) “әрбиел≥к: ќқушыларды жылдам ойлауға, жауапкерш≥л≥кт≥ сез≥нуге тәрбиелеу.

—абақтың әд≥с≥: түс≥нд≥рмел≥ Ц көрнек≥л≥к

—абақтың тип≥: жаңа сабақ

—абақтың көрнек≥л≥г≥: сызба,жазба материалдар

—абақтың барысы: ≤. Ұйымдастыру кезең≥. ќқушылардың сабаққа қатысуын, дайындығын тексеру. ќқушылармен амандасу.

≤≤.Өткенд≥ қайталау.

Ѕұрыш, т≥к бұрыш, төртбұрыш, параллелограмм, диагональ, периметр, перпендикул€р, т≥кбұрышты үшбұрыштар теңд≥г≥н≥ң белг≥лер≥н еске түс≥ру.

Үй тапсырмасын тексеру

є19 (2) ауызша тексеру.

ѕараллелограмның ек≥ қабырғасының қосындысы 12 см, ал олардың қатынасы 3:2. ѕараллелограмның қабырғаларын тап. Ѕер≥лген≥: ABCD Ц параллелограмм AD:AB=3:2 AD+AB=12 см “/к: AB, AD-?

Ўешу≥: AD=3x. AB=2x; 3x+2x=12; 5x=12; x=2,4

AB=2∙2.4=4.8 см, AD=3∙2.4=7.2 см; ∆ауабы: 4,8см, 7,2 см

є21 (1;3) ѕараллелограмның б≥р бұрышы ек≥нш≥ бұрышынан 1) 150-қа, 3)2 есе үлкен. ѕараллелограмның бұрыштарын табыңдар.

Ѕер≥лген≥: ABCD Ц параллелограмм

<B = <A+150

“/к: <A, <B, <C,<D-?

Ўешу≥: <A = <C = x

<B = <D = x+150

ѕараллелограмның қасиет≥ бойынша

<A + <B =1800; x+x++150 =1800; 2x = 1650 ; x = 82030'

<A = <C = 82030', <B = <D = 82030' + 150 = 97030'

∆ауабы: <A = <C = 82030'; <B = <D = 97030'

2) <B = 2<A; <A = x; <B = 2x; <A+<B = 1800

x + 2x = 1800; 3x = 1800; x=600 ; <A = 600, <B =1200

є26. ѕараллелограмның б≥р бұрышының биссектрисасы қабырғаны 12 см және 7 см кес≥нд≥лерге бөлед≥. ѕараллелелограмның периметр≥н табыңдар. Ѕер≥лген≥: ABCD Ц параллелограмм ј -биссектриса

1 жағдай: BK=12см, KC=7 см

2 жағдай: BK=7 см, KC=12см

“/к: PABCD-?

Ўешу≥: PABCD=2 (AB+BC)

BC=BK+KC=19см

ΔABK-тең бүй≥рл≥ болғандықтан BK=AB=12см

P=2 (19+12)=2∙31=62 см

2 жағдай: BK=7см, KC=12см

AB=BK=7

PABCD=2 (7+19)=2∙26= 52

∆ауабы: 62 см немесе 52 см

≤≤≤. ∆аңа сабақты түс≥нд≥ру.

јнықтама: Ѕарлық бұрыштары т≥к болатын параллелограмды т≥ктөртбұрыш деп атайды.

јнықтамадан т≥ктөртбұрыш параллелограмның дербес жағдайы екен≥ белг≥л≥, олай болса параллелограмның барлық қасиеттер≥ т≥ктөртбұрыштың қасиеттер≥ болады. ќнда Ђпараллелограммї сөз≥н≥ң орнына Ђт≥ктөртбұрышї деп қойып қасиеттер≥н айтып шығыңдар. (ќқушылардан сұралады)

1-қасиет: “≥ктөртбұрыштың қарама-қарсы қабырғалары тең

2-қасиет: ƒиагональдары оны тең ек≥ үшбұрышқа бөлед≥

3-қасиет: ƒиагональдары қиылысу нүктес≥нде тең ек≥ге бөл≥нед≥.

4-қасиет: Ѕ≥р бұрышының биссектрисасы тең бүй≥р үшбұрыш түзед≥.

ќсы қасиеттерден басқа т≥ктөртбұрышқа тән қасиеттер:

Ђ“≥ктөртбұрыштың диагональдары тең болады.ї

¬ — Ѕер≥лген:

ј¬—D- т≥ктөртбұрыш

ƒ/ : ј— = ¬D

ƒәлелдеу: Δ¬јD мен Δ—Dј

қарастырамыз.

ј ƒ

Ѕұл т≥к бұрышты үшбұрыштарды <ј = <D = 900

ј¬ = D—. јD-ортақ. ≈к≥ катет≥ бойынша Δ¬јD мен Δ—Dј. ќнда оның қалған элементтер≥ де тең, гипотенузалары ¬D = ј—: б≥зге дәлелдеу керег≥ де осы ед≥.

“≥к төртбұрыштың белг≥лер≥:

1 белг≥с≥: ≈гер параллелограмның диагональдары тең болса, онда ол т≥ктөртбұрыш болады.

Ѕер≥лген≥: ј¬—D параллелограмм

ј— = ¬D

ƒәлелдеу керек: ј= ¬= —= =900

ƒәлеледеу: ј—= - шарт бойынша, параллелограмм қасиеттер≥ бойынша

јќ = ќ—, ¬ќ = , јќ = ќ— = ¬ќ. Δ¬ќ—, Δјќ¬- теңбүй≥рл≥ үшбұрыштар, бұдан <2=<4. <1=<3. јл Δј¬—- ның ≥шк≥ бұрыштарының қосындысы

<3+<1+<2+<4=1800

2 (<1+<2)=1800

<1+<2=900 <ј¬—=900

ќнда ј= ¬= —= =900 теорема дәлелденд≥.

2 белг≥с≥: ≈гер параллелограмның б≥р бұрышы т≥к болса, онда ол т≥ктөртбұрыш болады.

3 белг≥с≥: ≈гер төртбұрыштың үш бұрышы т≥к болса, онда ол т≥к төртбұрыш болады.

“≥ктөртбұрыштың төбелер≥ арқылы өтет≥н шеңбер болады. ќның центр≥ диагоналдардың қиылысу нүктес≥ болады.

R= ј—= ¬D –=2 (ј¬+јD)  





ѕоделитьс€ с друзь€ми:


ƒата добавлени€: 2016-11-20; ћы поможем в написании ваших работ!; просмотров: 3525 | Ќарушение авторских прав


ѕоиск на сайте:

Ћучшие изречени€:

Ќачинать всегда стоит с того, что сеет сомнени€. © Ѕорис —тругацкий
==> читать все изречени€...

547 - | 436 -


© 2015-2023 lektsii.org -  онтакты - ѕоследнее добавление

√ен: 0.124 с.