Ћекции.ќрг


ѕоиск:




 атегории:

јстрономи€
Ѕиологи€
√еографи€
ƒругие €зыки
»нтернет
»нформатика
»стори€
 ультура
Ћитература
Ћогика
ћатематика
ћедицина
ћеханика
ќхрана труда
ѕедагогика
ѕолитика
ѕраво
ѕсихологи€
–елиги€
–иторика
—оциологи€
—порт
—троительство
“ехнологи€
“ранспорт
‘изика
‘илософи€
‘инансы
’ими€
Ёкологи€
Ёкономика
Ёлектроника

 

 

 

 


√аздардың иондануы және рекомбинаци€. “әуелс≥з разр€д. »ондау камералары және есептег≥штер




 

Ёлектр тогының газ арқылы өту≥н газ разр€ды деп аталады. Қалыпты жағдайда газ изол€тор болады. “ек арнайы шартты сақтағанда ғана газдарда ток тасушылар (электрондар мен иондар) пайда болып, электр разр€ды тууы мүмк≥н. √аздардағы ток тасушылар электр өр≥с≥н≥ң бар жоқтығына қарамастан сыртқы әсер нәтижес≥нде тууы мүмк≥н. Ѕұл жағдай газдың тәуелс≥з (өзд≥к емес) өтк≥з≥шт≥г≥ деп аталады.Өзд≥к емес разр€д газдыңжоғары температураға дей≥н қызуынан, ультракүлг≥н,радиоактивт≥ және рентген сәулелер≥н≥ң әсер≥нен тууы мүмк≥н. Ѕүлардың әсер≥нен газ иондарға ыдырайды. √аз ≥ш≥нде бұған қарсы рекомбинаци€ процес≥ қатар жүред≥. Әлс≥з өр≥с кез≥нде тәуелс≥з разр€д үш≥н ќм заңы орындалады:

мұнда Δni Ционизатор әсер≥нен пайда болған қос иондар саны, r Цпайда болатын және рекобинаци€ланатын иондар арасындағы пропорционалдық коэффициент.

Өр≥с күшт≥ болса ќм заңы орындалмайды:

j = eТ ΔniЈl

мұнда l Ц электродтардың ара қашықтығы. Ѕұл кезде ток қанығу мән≥не жетед≥. »ондау камералары мен есептег≥штерд≥ң Ц€дролық бөлшектерд≥ бақылауға және есептеуге, сондай-ақ рентген және гамма сәулелерд≥ң интенсивт≥г≥н есептеуге арналған құралдардың жұмысы тәуелс≥з газ разр€дын пайдалануға нег≥зделген. ћұндай құралдардың ең көп қолданылатындары: иондау камералары, пропорционалдық есептег≥штер және √ейгер-ћюллер есептег≥штер≥.

 

“әуелд≥ разр€д кез≥нде ток тасушыларды туғызатын процестер.—олғын разр€д. ƒоғалық разр€д. Ќайзағай. ѕлазма туралы түс≥н≥к. √аз разр€дының техникада қолданылуы.

 

“ок тасушылар Цэлектрондар мен иондар Цтәуелд≥ разр€д кез≥нде әр түрл≥ процестер есеб≥нен тууы мүмк≥н. ќлардың кейб≥реулер≥н қарастырайық.

1) Ёлектрондардың молекулалармен соқтығысуы. Ёлектрондардың атомдағы энерги€лары дискретт≥ өзгеред≥. ≈гер электрон энерги€сы молекуланы қоздыруға жетк≥л≥кс≥з болса электрон мен молекуланың соқтығысуы серп≥мд≥ болады.Ѕұл кезде электрон молекулаға өз энерги€сының азғантай ғана бөл≥г≥н беред≥. Ёлектрон энерги€сы жетк≥л≥кт≥ үлкен болса соқтығысу серп≥мс≥з болады. Ѕұл кезде кинетикалық энерги€ның б≥ршама бөл≥г≥ молекуланы қоздыруға шығындалады. јл молекуланы қоздыруға арналған максимал энерги€ мынаған тең болады:

мұнда ≈0 Цэлектронның соқтығысуға дей≥нг≥ энерги€сы.

2) ≈к≥нш≥ ретт≥ электрондық эмисси€. ≈к≥нш≥ ретт≥ электрондық эмисси€ деп қатты немесе сұйық зат бет≥н электрон немесе иондармен атқылау кез≥нде электрондардың бөл≥н≥п шығуын айтады.

3) јвтоэлектрондық эмисси€. ≈гер металл пластинкаға өте үлкенкернеул≥ктег≥ (~ 108 ¬/м) электр өр≥с≥н түс≥рет≥н болсақ, онда автоэлектрондық эмисси€ деп аталатын құбылыс нег≥з≥нде электрондар бөл≥ну≥ байқалады.

4) ‘отоиондану. ћолекуланы жоғарғы жи≥л≥ктег≥ электромагнитт≥ктолқындармен сәулеленд≥ргенде ол ионданады.

5) —олғын разр€д. —олғын разр€д төменг≥ қысымда пайда болады.ќныңнег≥зг≥ бөл≥ктер≥ мыналар: катодтық жарқыл қабыршақ, қараңғы астон кең≥ст≥г≥, крукс караңғы кең≥ст≥г≥, солғын жарқыл, фарадей қараңғы кең≥ст≥г≥ және оң бағана.

6) ƒоғалық разр€д. ƒоғалық разр€дөмен қысымда да,өтежоғары қысымдада өтед≥. Ќег≥зг≥ процестер қызған катод бет≥нен ұшқындаған термоэектрондық эмисси€ мен газ температурасының жоғарылауынан туған молекулалардың терми€лық иондануы болып табылады. ƒоға плазмасының температурасы 60000  шамасында болады.

7) Ұшқынды және тәжразр€дтары электр өр≥с≥н≥ң кернеул≥г≥осы газүш≥н өз≥н≥ң тес≥п өту мән≥н≥е жеткенде пайда болады. “әж разр€дын техникада Ёлектрофильтр есеб≥нде қолданады.

–азр€д түрлер≥:

1. Ѕықсыма разр€д мұнда бер≥лет≥н кернеу 60-230-қа дей≥н болуы мүмк≥н. Өтет≥н ток күш≥ 1мј Цге б≥рнеше амперге дей≥н болуы мүмк≥н.

2. —олғын разр€д Ц бұларда бер≥лет≥н кернеу б≥рнеше 10¬ -60¬ дей≥н болады. “ок күш≥ мкј Ц мј Цге дей≥н болады. Ѕұлар к≥шкене қысымды, сынапты неонды, кварцты, электр лампаларында ≥стет≥лед≥. ќдан тыс санды лампаларда ≥стет≥лед≥. яғни санағыштарда.

3. ƒоғалық разр€д. ќлардың кернеу≥ 10-15¬ ал ток күш≥ 1-1000ј-ге дей≥н болады. Ѕұлар үлкен қысымда сынапты лампаларда ≥стет≥лед≥.

4. “әжд≥ разр€д. ћұнда кернеу≥ б≥рнеше к¬ болады, ал ток күш≥ б≥рнеше 100ј болады. Ѕұлар дәнекерлеуде ≥стет≥лед≥.

5. Ұшқынды разр€д. ћұнда электр өр≥с≥ кернеул≥г≥ өте үлкен болып, ионизатордағы кернеу 100¬ Цн үлкен болады. “ок күш≥ мј Цдан б≥рнеше ј Цге дей≥н болады. Ѕұларды б≥з найзағайда көрем≥з. яғни аспандағы бұлттарда көп мөлшерде оң иондардың топталуынан болады. —онда аспан қабаты сфералық конденсатордың б≥р пластинасы болса, жер 2- ш≥ пластина болып, қызмет етсе, зар€дтардың соншалықты көп топталғанынан ортадағы ауа қабаты диэлектрик өтк≥зг≥шт≥кке айналып зар€дтар ағыны пайда болады. јл бұл жолдағы ауа молекуласын жандандырып найзағай пайда болады.





ѕоделитьс€ с друзь€ми:


ƒата добавлени€: 2015-05-07; ћы поможем в написании ваших работ!; просмотров: 2463 | Ќарушение авторских прав


ѕоиск на сайте:

Ћучшие изречени€:

Ќасто€ща€ ответственность бывает только личной. © ‘азиль »скандер
==> читать все изречени€...

2036 - | 1798 -


© 2015-2024 lektsii.org -  онтакты - ѕоследнее добавление

√ен: 0.008 с.