Ћекции.ќрг


ѕоиск:




 атегории:

јстрономи€
Ѕиологи€
√еографи€
ƒругие €зыки
»нтернет
»нформатика
»стори€
 ультура
Ћитература
Ћогика
ћатематика
ћедицина
ћеханика
ќхрана труда
ѕедагогика
ѕолитика
ѕраво
ѕсихологи€
–елиги€
–иторика
—оциологи€
—порт
—троительство
“ехнологи€
“ранспорт
‘изика
‘илософи€
‘инансы
’ими€
Ёкологи€
Ёкономика
Ёлектроника

 

 

 

 


‘илософи€ тарихы деген≥м≥з не?




‘илософи€ б.ғ.д. Ү≤-Ү ғ.ғ. пайда болып, өз≥н≥ң бүг≥нг≥ ахуалына келд≥. Қайсыб≥р философи€, √егельд≥ң айтуына қарағанда, оймен ұсталып қалынған өз заманы, дәу≥р≥. ‘илософи€ тарихы, олай болса, адамзаттың ой-өр≥с≥н≥ң даму тарихы, шег≥не жеткен ең жалпы адам мен ƒүниен≥ң қарым-қатынасы жөн≥ндег≥ мәселелерд≥ шешудег≥ өз заманымен шектелген ойлау, рух талпынысы.

‘илософи€ тарихы сонау көне заманнан бер≥ қалыптаса бастады. ќның қайнар көз≥ - ƒүние мен адамның байланысы жөн≥ндег≥ алғашқы жиналған ойлар мен п≥к≥рлер, оларды белг≥л≥ б≥р жүйеге келт≥р≥п, сараптау қажетт≥г≥, соның нег≥з≥нде әрб≥р философтың өз≥н≥ң ой-п≥к≥р≥н жеке көрсетуге тырысуында жатса керек. —ондықтан  он-фу-÷зы, ѕлатон, јристотель си€қты көне замандағы ≥р≥ ойшылдар өздер≥н≥ң көзқарасын бұрынғы тарихта қалыптасқан п≥к≥рлермен салыстырып, оларға баға беред≥.

—онымен қатар сол көне заманда өз шығармашылық еңбег≥н тек қана әдей≥ философи€ тарихына арнаған ойшылдар да болды. ќған, мысалы, III ғ. өм≥р сүрген ƒиоген Ћаэртийд≥, —екст Ёмпирикт≥ жатқызуға болар ед≥. ƒ. Ћаэртийд≥ң Ђјтақты философтардың өм≥р≥ мен ≥л≥мдер≥, нақыл сөздер≥ї, —.Ёмпирикт≥ң ЂҒалымдарға қарсыї деген еңбектер≥ арқылы б≥з көне замандағы философи€ ≥ш≥ндег≥ ой-тартысты, әрб≥р ойшылдың шығармашылық тәж≥рибес≥н≥ң ерекшел≥г≥н байқаймыз.

ќрта ғасырларды алатын болсақ, онда философи€ тарихы көб≥несе тарихтағы болған ұлы философи€ еңбектер≥не жасалған комментарийлер (түс≥н≥ктер) арқылы көр≥нд≥. ћысалы, Әл-‘араби јристотельд≥ң шығармаларын тек қана араб т≥л≥не аударып қана қойған жоқ, сонымен қатар өз≥н≥ң кең түс≥н≥ктемелер≥нде оларға баға бер≥п, басқа грек ойшылдарының еңбектер≥мен салыстырып, олардың б≥р-б≥р≥мен сабақтастығын қөрсете б≥лд≥.

јлайда √егельд≥ң еңбектер≥не дей≥н ’Ү-’Үѕ ғ.ғ. философи€ тарихтарында бұл пән әл≥ белг≥л≥ б≥р жүйеге келт≥р≥лген жоқ, оның ≥шк≥ байланыстары, қисыны әл≥ ашылған жоқ-ты.

√егель өз≥н≥ң Ђ‘илософи€ тарихы жөн≥ндег≥ лекци€ларындаї адамзаттың философи€сындағы ой-п≥к≥рд≥ң тарихи б≥р-б≥р≥мен сабақтастығы, әрб≥р дәу≥рд≥ң белг≥л≥ соған сәйкес философи€ ой-өр≥с≥н туғызатындығы, сонымен қатар сол дәу≥рд≥ң шеңбер≥нде шектелет≥нд≥г≥, келес≥ дәу≥рдег≥ ойшылдардың өз заманына сәйкес бұрынғы көзқарастарды дамытатындығы айқындалды.

XIX ғ. ек≥нш≥ жартысында пайда болған марксизм ≥л≥м≥ философи€ тарихын таптық тұрғыдан қарап, бұл пәнн≥ң шенбер≥нде қалыптасқан материализм және идеализмағымдарының күрес≥ - осы ғылымның өзег≥ деп есептед≥. Қоғамды материалист≥к тұрғыдан түс≥нуд≥ң нег≥з≥нде, олар Ђфилософи€ ой-өр≥с≥ дамуының ең түпк≥ қайнар көз≥ - өнд≥рг≥ш күштер, соған сәйкес ғылым мен техниканың дамуындаї деген терең п≥к≥р айтты.

XX ғасырдағы ойшылдардың көпш≥л≥г≥ философи€ тарихындағы тарихи сабақтастықтан гөр≥, әрб≥р қалыптасқан философи€лық жүйен≥ң ерекшел≥ктер≥не, соны тудырған тарихи тұлғаның кайталанбауына, оның дүниетанымы мен сез≥м≥н≥ң оқшау тұрған рухани құндылық екенд≥г≥не аса көң≥л аударды.

Әрине, философи€ тарихының қалыптасуы мен дамуының ≥шк≥ заңдылықтары бар. Әр философ, қайсыб≥р адам си€қты, өз дәу≥р≥н≥ң тұлғасы, сондықтан оның ой-толғауында сол заманның мұң-мұқтаждықтары, философи€лық ой-өр≥с≥ көр≥нбей қоймайды.

Әрб≥р географи€лық аймақтағы тұратын халықтардың сол жерге мыңдаған жылдардың ≥ш≥ндег≥ бей≥мделу≥н≥ң нег≥з≥нде өз≥н≥ң дүниетанымы мен дүниен≥ түйс≥ну≥, өз≥н≥ң философи€сы қалыптасады. ќны ғылымда менталитет деген ұғыммен беред≥. —ондықтан б≥з Ўығыс, Ѕатыс философи€сы, јфрика, јмерика т.с.с. философи€сы деп оларды ерекше қараймыз.

—онымен б≥рге философи€ның келес≥ күрдел≥ ерекшел≥г≥ оның тарихына өз әсер≥н тиг≥збей қоймайды. ќл ƒүниеге деген көзқарастың көптүрл≥л≥г≥, ≥шк≥ және сыртқы жағына шекс≥з ƒүниен≥ танып-б≥лудег≥ кемел≥не келген соңғы ақиқаттың үз≥лд≥-кес≥лд≥ түрде болмауы. —ондықтан соңғы ақиқат Ч ешб≥р философи€лық ағымда, ешб≥р аса ≥р≥ тұлғаның қолында жоқ және ол болашақ тарихта да болмайды.

Ѕұл философи€ның ≥ргетасты ерекшел≥г≥ тарихтағы пайда болған әр философи€ ағымының, әр ≥р≥ тұлғаның дүние сез≥м≥н≥ң, теб≥рен≥с≥н≥ң қайталанбауын, оның орны бөлек рухани құндылық екен≥н көрсетед≥. —ондықтан әрб≥р философи€лық ағымның ≥ш≥нен

бүг≥нг≥ таңда б≥зге керек даналық п≥к≥рд≥, көзқарасты табуға болады. ћысалы, көне замандағы Ўығыс ойшылдарының Ђортаңғы жолымен жүруї қағидасы бүг≥нг≥ таңдағы б≥зд≥ң Ђб≥ржақтылығымыздыңї қател≥г≥н көрсетпей ме?

 өшпенд≥лерд≥ң ƒүниеге деген көзқарасындағы табиғатты а€лау, оған табыну қажетт≥г≥ бүг≥нг≥ таңдағы ƒүниен≥ қайта өзгерту жолында экологи€лық дағдарысқа кел≥п т≥релген адамзатқа қаншалықты қажетт≥ десең≥зш≥!!!

јл үнд≥ философи€сының нег≥зг≥ қағидаларының б≥р≥ ахимсаны (ешқандай т≥рш≥л≥кт≥ зәб≥рлемеу) алсақ, оның мән-мағынасы да осы уақытқа шей≥н соғыстан құтыла алмай келе жатқан адамзатқа сабақ болатындай. ћұндай мысалдарды көбейте беруге болар ед≥.

Қорыта келе, б≥з оқырманды философи€ тарихын жете игеруге шақырамыз. ќның шеңбер≥нде телегей-тең≥з дана ойлар, нәз≥к дүниесез≥мд≥, таңғаларлық ой-өр≥стер≥н табуға болады. ќл с≥зд≥ң өз≥ң≥зд≥ң ой-өр≥с≥ң≥зд≥ кеңейт≥п, ƒүниеге терең көзқарас қалыптастырып, өм≥р≥ң≥зд≥ң терең мән-мағынасын табуға көмектесед≥.

≈ндеше сол философи€ тарихына са€хатымызды бастайық.





ѕоделитьс€ с друзь€ми:


ƒата добавлени€: 2016-12-05; ћы поможем в написании ваших работ!; просмотров: 1183 | Ќарушение авторских прав


ѕоиск на сайте:

Ћучшие изречени€:

ѕобеда - это еще не все, все - это посто€нное желание побеждать. © ¬инс Ћомбарди
==> читать все изречени€...

509 - | 533 -


© 2015-2023 lektsii.org -  онтакты - ѕоследнее добавление

√ен: 0.011 с.