Негізгі мәндері:
Өнімділік 
0,4тонн/сағ
Жүк тығыздығы 
250 
Жүк тасымалының ұзақтығы L = 3,2 метр
Жүк көтеру биіктігі Z = 1,1 метр
Атмосфералық қысым р ат =1 Бар
Ауа атмосфералық қысымының тығыздығы 
1,2
Жүк тығыздығы 250
Жылдамдық қорының тығыздығы k = 1,8
Жылдамдықтар қатынастарының коэффициенті 
0,55
Тәжірибелік коэффициент c = 0.2
Еркін түсу үдеуі g = 9,81 
Эмпирикалық коэффициент 
0.085
Ауа температурасы T = 293 К
Газ тұрақтысы R = 290 Дж/(кг*К)
1. 
– қоспа концентрациясы (жүк шығынының ауа шығынына қатынасы;). 
2. Ауа шығымын есептейміз
(кг/с)
Вентеляциялық жүйеде 
; жоғарғы вакуумда 
.
мұндағы Q- өнімділік (=0,4)
Q=3.6 
(т/сағ)
мұндағы: 
-жүк тасымалының ұзақтығы, м
0,722222 кг/с
3. Бастақы тығыздық және бастапқы қысым атмосфералық қысымға тең деп аламыз.
бастапқы қысым, 
бастақы тығыздық
кг/м
4.Құбыр жолдың диаметрін табу
D = 
(2.9.1)
D ≈ 
(2.9.2)
D ≈ 
метр,
алынған диаметрді жақын мәніне дейін дөңгелектейміз, D = 0,25 метр деп қабылдаймыз.
(2.9.1) теңдеуден трубожолдың диаметрі ауаның тығыздығына тәуелді екенін көреміз. Тығыздық көп болған сайын, диаметр азаяды. Сол себепті тұрақты диаметрлі құбыр жолды пайдаланған кезде 
максималды мәніне қарай соңында анықтайды (ауа кірер аузында).
мұндағы: 
қоспа концентрациясы (төменгі және ортаңғы вокуумды сору қондырғыларында қоспа концентрациясы 5 тен аспау керек, жоғарғы вакуумда-35, жоғарғы және төменгі қысымды айдамалау қондырғыларда-5, ал жоғарғы қысымда- 40)
0,35...0,85-жүк жылдамдығының коэффициенті(жүк жылдамдығының ауа жылдамдығына қатынасы), төмен болған сайын, бөлшектер ірі болады; шаң тәріздес жүктерге 0,6...0,85.
5.Келтірілген құбыр жолдың ұзындығын анықтаймыз
пр = Lф + 
экв
пр = Lф + экв=1,1+3,25+6,5+0+1,28=12,13 метр
Lф = 1,1
1) Қоректендіргіштің эквиваленттік ұзындығы
с =20*(1+0,4* 
)* D/
с =20*(1+0,4* 
)* 0,25/4 = 3,25 метр
2) Циклонды жүк түсіргіш
р =40*(1+0,4* )* D/
р =40*(1+0,4* 
)* 0,25/ =6,5 метр
3) l құбыр бөлігінің жүк түсіргіші
т = l/
т =l/ =0/4=0 метр
4) көлденең бөлік ұзындығы
г= 0,4*l2 = 0,4*3,2 = 1,28 метр
5) 
пр =Lф+ 
= 1,1+3,25+6,5+0+1,28= 12,13 метр
мұндағы:Lф-құбыржолдың факттық (дәлдік) ұзындығы:
экв- жергілікті бұралу және басқа кедергілерді қосқандағы
Lэкв- эквивалентті ұзындықтар
Бұралу аймағындағы эквиваленттер ұзындығы мынандай:
Жүк. Шаң тәріздес астық бөлшектік
Lэкв (м) 
бұрылу бұрышында домаланған (радиус 0,7-1 м),
8...12.............. - - 8
15................ - - 10
20............... 2 3 12
30............... 4 5 15
45............... 6 8 25
90............... 10 15 45
7. Жүк тығыздығының қатыстық артуын құбыр жолының басындағы ауа тығыздығына қарай анықтаймыз
Бастапқы құбыр жолына
(250-1,75)/1,75 = 141,8571
мұндағы 
ауаның (құбыр жолының басында) бастапқы тығыздығы
8. Ауаның критикалық жылдамдығын анықтаймыз
икр1 = с2 
и кр1 = с2 
=0,2 
= 7,460881 м/с
мұндағы: 
тәжірибе коэффисиенті (оны 0,1...0,25 шаң тәріздес,астықты өнімдерге 0,5...0,3 деп және бөлшекті жүктерге 0,2...0,35 деп қабылдаймыз);
–нің үлкен мәнді коэффициентін жабысқан және ылғалды жүктерге, күрделі трасстарға қолданады.
9.Құбыр жолдың басындағы ауаның минималды тығыздығын анықтаймыз.
ин1 = 
и н1 = 
= 
= 12,7м/с
бұл жылдамдық критикалық жылдамдықтан төмен болу керек икр:
икр = 𝑘н икр
мұндағы 𝑘н –қор жылдамдығының коэффициенті және тасымалдаудың сенімділігі (әдетте 1,25...2,5 аралығында өзгереді; 𝑘н =1,3…1,5 деп қабылдау керек).
10.Кедергі үйкелісінің коэффициентін 
0,016 қабылдаймыз
Қоспаның жылдамдығын анықтаймыз:
ucм = 
= 
= 12,7 м/с
11. Таза ауа үшін қысым шығымын анықтаймыз
*Lпр* 
*R*T/ 
((0,016*12,13*1,752*12,72*290*0,250/0,060)+1051072-105107) = 105260,7 Па
мұндағы Lпр- құбырдың келтірілген ұзындығы.
12.Стандартты жағдайдағы жүк тығыздығының ауа тығыздығына қатынасын анықтаймыз
13.Үйкеліс күшінің әсерінен пайда болған қысым шығымын анықтаймыз
105261 
226317 Па 
226,3кПа
мұндағы: 
таза ауа үшін қысым шығымы ( 105261)
атмосфералық қысымға жақын болғандағы ауа жылдамдығы (
)
14.Құбырдың соңындағы ауаның тығыздығын анықтаймыз
кг/м3
15. Ауаның соңғы жылдамдығын анықтаңыз
ин1 = 
= 
= 12,33 м/с
құбыр соңындағы ауа тығыздығы.
16.Екпін алғандағы қоспаның динамикалық шығынын анықтаймыз
1,24* 
(1+4*0,55)/2 
3708,643 Па
17.Ауа тығыздығын табамыз
= ρк1 =1,24
18.Қоспаны жоғары көтергендегі қысым шығыны мен екпін алғанға кететін динамикалық шығын:
рh = ρh 
𝘨Hh = 1,236985(1+4/0,55)*9,81*1,1 = 110,4 Па
1,24* 
*(1+4*0,55)/2 = 318,7Па
19.Құбырдағы ауа қысымының өзгеруін анықтаймыз
, 
Па
мұндағы: 
құбыр кедергісіндегі қысым жоғалуы
ауа мен жүктің көтерілуіне жұмсалған қысым шығыны
ы
жылдамдық алуы үшін қажет динамикалық қысым жоғалуы (=0)
20.Құбыр соңындағы ауаның қысымын анықтаймыз
= 
мұндағы: 
(= 
)
құбырдағы ауа қысымының өзгеруі(= 
)
21.Құбыр соңындағы ауаның тығыздығын есептейміз
кг/м3
мұндағы: 
құбыр соңындағы ауаның қысымы (=121485,0)
R -үлесті газ тұрақтысы (=290)
T –абсолюттік температура (=293)
22. Құбыр соңындағы ауа тығыздығын сәйкестендіріп есептеулердің дұрыстығын тексереміз
=0,98
0,98 
1,05 есептеулер дұрыс жүргізілді
26.мұндағы 
айырғыштың эквиваленттік ұзындығы (
эмпирикалық коэффициент (ауыр жүктер үшін кішірек өлшемдер қабылданады);
атмосфералық қысымға жақын қысым кезінде ауа жылдамдығы;
Фильтрдағы қысым шығымы
=1...1,5 кПа
Эксплуатациялық қысымын анықтаймыз
226317+110,4+22000+318,7 = 248746 Па
мұндағы: 
үйкеліс әсерінен болған қысым шығыны (=226317)
қоспаны көтеруге кететін қысым шығыны (=110,4)
қоспаның екпін алуына кететін динамикалық қысым шығыны (=318,7)
Машинаның үлесті жұмысын анықтаймыз
=2,3*290*293* 
(226745,7/121485,0)=17000 Дж/кг
мұндағы: T 
абсолютті температура (=293)
атмосфералық қысым (=226745,7)
эксгаустерге кірер кездегі ауа қысымы (=121485,0)
26.Ауалы машина жетегінің қуатын анықтаңыз
Р= 
Р= = 
=0,67 кВт
Мұндағы: 
1,1-қор коэффиеценті;
=1,1...1,5- сапасыз нығыздануының нетижесінде құбырдағы ауа шығынының коэффициетті;
машинаның үлесті жұмысы,кДж (=17000); 
0,65...0,85- ауа айдайтын машинаның ПӘК.
Тазарту
Барлық елеуіш беттерінің тазалығын сақтау, какавелла мен какао-дәндерінің бөлуін жақсарту үшін шешуші мағынасы бар. Лас елеуіштер какао-дәндерінде какавелла көлемінің жоғары болуына әкеліп соғады. Елеуіштер сағат сайын тексеріледі және күніне бір немесе бірнеше рет шпатель немесе сым темір щетка көмегімен тазартылады. Сорудың төменгі бағанасын бұрса елеуіштің алдыңғы бөлігі, ал рәзіңке қақпақтарын алғанда – елеуіштің артқы бөлігі ашылады. Пайдалану барысында тазарту кезінде какавелла көлемінің көп болғаны нәтижесіне болмашы әсерін тигізеді. Сұрыптау елеуішінің өзіндігінен тазарту құрылғысы бар болсада, машинаға түсуі мүмкін бұршақтарға, ағаш кесектеріне және басқа да бөтен заттарға ерекше назар аудару керек. Машинаны күн сайын тиянақты тазарту қажет, және де машина іші толық босағанша жұмыс жасау керек. Негізгі елеуіш жәшігінің бес аралық түптерін, сонымен қатар, ағыс науаларын машина толық тоқтағаннан кейін тазалау қажет. Айына бір рет сұрыптау елеуіштің аралық түбін, ағыс науа үстіндегі қақпақты ашып, шпатель қолданып тазарту қажет. Ол үшін алдын ала уатқыштың тиеу шұңғырнамасын шешу ұсынылады.
Желдеткіштің қатты шуы жұмыс дөңгелектерінде дисбаланс болғанын білдіреді. Бұл жағдайда машинаны тоқтатып және негізгі ажыратқыштарды құлыпқа жауып, корпустағы жапқыштарды шешіп жұмыс дөңгелектерінің жан-жағын жабысқан какао шаңдарынан тазалау қажет.
Негізгі ескерту
Тазартылған какао-дәндерінде какавелланың көлемі бұршақтардың ылғалдылығына және өнімділігіне байланысты максималды 1,2-ден 1,7%-ке дейын болады. Бұл мәліметтер ГДР ТГЛ 9059 стандарты бойынша анықтау тәсіліне жатады. Сол кезде, сынау алдында сынау елеуішінің ұяшық көлемі 1 мм көмегімен 25 грамм еленеді және өткізілген бөлік какао-дәндері деп қарастырылады. Елеуіште қалған заттар қолмен пинцет көмегімен какао-дәндерге және какавеллаға бөлінеді. Какавеллада какао-дәндерінің көлемін анықтау үшін 25 грамм какавелладан пинцет көмегімен тиісті какао-дәндерін жинап алу қажет. Какавеллада какао-дәндерінің көлемі бұршақтардың ылғалдылығынан және машинаның таңдалған өнімділігіне байланысты. Құрылғыда ең жақсы жетістіктер 0,6-дан 2,5% шегінде.
3. Уату - тазалау құрылғысын – жинақтап іске қосу
Тиеп жөнелту
Ұсақтау-тазарту құрылғысы жартылай бөлектелінген түрінде тиеліп жеткізіледі. Жинақталған негізгі түйіні болатын:
жақтау – шығырланған жәшігі бар негізгі елегіштің төменгі бөлегі;
жақтау – елеу каналымен, жинақталатын каналымен, ұсақтағыш және шаң бөлгішімен, шынжыр қорғанысына арналған (екі бөлек) жоғарғы бөлегі.
Бөлек орамдалатын: тиеу шұғырмасы, элеватор, сұрыптау елегіші, тазарту торы, сепаратор, желдеткіш жапқышы бар канал, ауа каналы, желдеткіш, басқару шкафы, алаң, баспалдақ, элеваторға кайтару науасы, (стандарттық орындалуы үшін) желдеткіш-циклонды қосуға арналған құбыржол элементтері.
Іргетас
Жалпы айтқанда ерекше іргетас қажет емес. Сонда да, еден стандарттық жүктеме 900 кг/м2 және қосымша динамикалық жүктеме ± 100 кг салмаққа есептеліп салынуға тиіс.
Іргетас схемасына сәйкес, машина жақтауы мен элеваторды орнату / бекемдеу үшін тас дюбельдерге тесіктерді даярлау тиіс.
Орнату
Құрылғының барлық элементтері мен транспорттық жәшіктері ашылғаннан кейін, оларды орнату орнына жеткізу қажет. Машинаның ауыр элементтерін жылжыту мүмкіндіктері жеткізу нұсқаулықтарында көрсетілген. Жақтау – шығырланған жәшігі бар негізгі елегіштің төменгі бөлегін ватерпас көмегімен салыстырып түзетіп еденге бекітеді. Содан кейін, елегіш жәшігінің барлық 4 шығырмасын босату қажет. Ол үшін алдымен 4 жерден М12 керу элементтері мен тіреу трубкаларын алып тастау қажет. Тіреу трубкалары елегіш жәшігін / полиспаст/ бірден көтеру жолымен немесе жүкшұғыр көмегімен шығыр нүктелерінің әр қайсысын көтеріп алуға болады. Алынған трубалар мен керу бұрамалары орнына енді жабдықтар жиынтығында бар бұрамалы серіппелер орнатылады. Сонымен елегіш жәшігі «бостандықта».
Егер бір себептермен негізгі елегіштің жәшігі мен төменгі жақтауды бөлек жеткізу қажет болса, елегіш жәшігінің шығырын босатар алдында негізгі елегіштің жәшігінен 2 вибраторын бұрап алу қажет! Бұл өте қажетті, өйткені елегішті түсіру кезінде вибраторлар бөлініп кетуі мүмкін. Содан кейін вибраторлар күш салуы 450 Н.м бекіту бұрамаларымен /мезетті кілт/ бекітіледі.
Бұдан кейін, елеуге арналған бекітілген каналы мен жинақталатын каналы, ұсақтағышы, сонымен қатар, шаңнан қорғау мен шынжыр қорғанысы бар жоғарғы бөлегін қойып бұрамалармен қосақтау кажет. Ғимараттың биіктігі жеткіліксіз болу себебінен жиынтықты монтажы мүмкін болмаған жағдайда, орнатуды элементтермен жүргізуге болады. Ол үшін, алдымен ауалы жиналмалы каналын, елегіш каналы мен ұсақтағышты бөлектеу қажет. Одан басқа, шынжыр қорғанысы мен шынжыр алынады. Жеткізу көлеміне кіретін монтаждық бөрене нұсқаулыққа сәйкес қарастырылған тесіктерге жақтауға бекітіледі. Енді, ұзындығымен тұрған бөренелерден өз тіреу бұрыштарында каналдарды босату жүргізіледі. Шлюз корпустары сыналар көмегімен монтаждық балкаларға салыстырмалы орналастырылғаны, жақтаудың көлденең бөренесін машинадан еркін шығарып алуға болатындай биік болады. Сонымен, елеуге арналған каналдар жақтаудың артқы жағынан бөліктеуге дайын.
Орнату орнында енді жақтаудың жоғарғы бөлігі төменгі бөлікпен бұрамалармен тығыз бекітіледі және жабдықтау қарсы жүйелік бойынша жүргізіледі.
Содан кейін орнатылатын: төменде орналасқан редукторлы қозғалтқышына арналған және тордың доғасын асып қоюға арналған тордың негізгі қаңқасы. Тор қаңқасын елеугіш жәшігіне салу барысында екі жоғарғы қабатында жабдықтар жиынтығында бар, фетрден жасалған нығыздау шайбалары орнатылады. Одан басқа машина алдында алаң, какаовеллаға арналған шнек жинағыш, жылжымалы баспалдақ орнатылады. Жылжымалы баспалдақ үшін рәзіңке амортизаторы бар бұрамалар баспалдақ алаңымен елегіш жәшігі сол жәшікпен қақтығысып калмайтында етіп трубаларында тесік жасап штифтпен бекітіледі.
Ал қазір сұрыптау елегіші орнатылады (3.1 сурет), сосын басқару шкафы, элеватор және тиеу шұғырмасы. Элеватормен машина арақашықтығын консоль анықтайды. Одан басқа, бұрынырақ машинаның жақтауын бекіткендей, элеваторды еденге тас дюбельдер көмегімен бекіткен жөн. Элеваторға қиғаш жақындату каналы бекітіледі. Басқару шкафы бекітілмей машина мен элеватор арасында орнатылады. Электрқуатын негізгі жеткізілуі астынын қарастырылған. Тиеу шұғырмасын элеваторға бекітеді. Елеу каналдарының үстендегі жиынтық каналына бұрамалар көмегімен элеваторға арналған, алдын ала жабу бағанасы бекітіледі және оған желдеткіш қосу үшін – ауалы канал бекітіледі. Ауалы канал – желдеткіш және желдеткіш – жақтау қосындылары бір-біріне тақалмай еркін айналуы тиіс. Құрылғыны толық жинау мақсатында 2 және 5 бағаналар үшін сору бағанасының қайырмалы ұзарту бөліктері орнатылады. Сепаратор орнату бөлмесіндегі бар жағдайларға сәйкес орнатылады және 
315 мм ауалы каналмен біріктіріледі. Жолақтар мен бұрылыстардың ұзын учаскелерінен аулақ болған жөн. Жеткізу көлеміне кірісті фланцты қосылыстарға бау мен шыны талшықтар салынады. Тазартылған кері шығу ауасы шатыр арқылы сыртқа шығады. Сепаратор еденге анкерлі бұрамалар көмегімен бекітіледі. Электрлік қосылу мен біріктірулер білікті мамандармен жүргізілуі тиіс!
3.1 сурет. Негізгі електің орнатылуы
