Ћекции.ќрг


ѕоиск:




 атегории:

јстрономи€
Ѕиологи€
√еографи€
ƒругие €зыки
»нтернет
»нформатика
»стори€
 ультура
Ћитература
Ћогика
ћатематика
ћедицина
ћеханика
ќхрана труда
ѕедагогика
ѕолитика
ѕраво
ѕсихологи€
–елиги€
–иторика
—оциологи€
—порт
—троительство
“ехнологи€
“ранспорт
‘изика
‘илософи€
‘инансы
’ими€
Ёкологи€
Ёкономика
Ёлектроника

 

 

 

 


јс тұзын тазалау әд≥с≥




јвторлары: √. —.  рашенинин, ». A. —мирнов, P. », —амельзон и ¬. . Ѕерещанска€

Ѕұл өнертабыс тамақ және хими€лық өнеркәс≥пте пайдаланылатын ас тұзын тазалау әд≥с≥не жатады.

Ѕұл әд≥ст≥ң мақсаты, ас тұзындағы ер≥мейт≥н қалдықтар мен кальций қоспаларынан тазалау болды.

Ѕұл мақсатқа жету үш≥н, гидроциклонда қаныққан тұздықпен 2-6 сатылы кер≥ 5-15 мин шаю арқылы, әрб≥р сатыда 20-60 о— Цта және Қ:— = 1:3-6 қатынаста, аралық тұздарды 0-4,5; 0-2,0 және 0,08 мм майдалап, 67-80% қаныққан тұздық алғанша циркул€ци€лап, соңғы сатысында 1-2мас.% тұз қышқылын қосады.

јралық майдалаудың байытылған тұз сапасына әсер≥. Ёкспериментт≥ 20о—; Қ:—=l:4 қатынаста жүрг≥з≥лд≥. Ќәтижес≥нде Ca 0,18 %; ер≥мейт≥н қалдық (е.қ.) 0,25 % және Fе ќ Ц 0,4 % тазаланды.

Ѕұл өнертабыстың кемш≥л≥г≥ зи€нды қоспалардан толық тазаланбауы.

“Ә∆≤–»Ѕ≈Ћ≤  ЅӨЋ≤ћ

Ѕастапқы шик≥заттар және өн≥мдерге сипаттама

јс тұзы

јс тұзы(NaCI) Цақ түст≥ кристалданған зат, балқу температурасы 8010—, қайнау температурасы 14130—. “аза сулы ер≥т≥нд≥ден +0,150—-тан жоғары болғанда ақ түсс≥з сусыз кристалданған куб тәр≥зд≥ кристалдар, ал қоспалар болса октаэдр немесе ромбододекаэдр түр≥нде кристалдар түсед≥ (7-сурет).-21,2÷-0,150— аралығында қатты күйге ек≥ сулы натрий хлорид≥ның кристалдары тұнбаға түсед≥. јл -21,20— төмен кез≥нде қатты күйге осы заттардың мұздағы қоспасы тұнбаға ақ кристалдар рет≥нде түсед≥. Ѕұлардың барлығының сыртқы п≥ш≥ндер≥н≥ң әртүрл≥г≥не қарамастан, олар куб тәр≥зд≥ п≥ш≥нге жатады. Ќатрий хлорид≥н≥ң кең≥ст≥ктег≥ кристалданған торында натрий ионының, сонымен қатар хлор ионының координаци€лық саны алтыға тең.  ристалл тег≥с≥ иондармен теңдей толтырылған. —ондықтан кристалдар куб қыртысы бойынша жатық. NaCl ұ€шығының өлшем≥ 5,628Å тең, €ғни, иондар арасындағы арақашықтыққа 2,814Å тең.  ристалданған NaCI торы энерги€сы 773,3 кƒж/моль.[1;3]

 

а Ц куб, б Ц октаэдр, в Ц ромбододекаэдр.

 

7 -сурет. јс тұзының кристалдары п≥ш≥ндер≥

 

3-кесте-  ристалданған NaCl тығыздығы

“емпература 0              
“ығыздық, г/см3 2,168 2,1655 2,1631 2,1619 2,1606 2,1582 2,1557

 

“ермодинамикалық қасиет≥.

Ќатрий хлорид≥н≥ң жылусыйымдылығы 273-1074  аралығында келес≥ формуламен есептелу≥ мүмк≥н:

—р=а+bT+cT-2(13)

Ќатрий хлорид≥н≥ң 8010— температура кез≥ндег≥ балқу жылуы 124 кал/г (7,2 ккал/моль) тең.

Ќатрий хлорид≥н≥ң қаныққан ер≥т≥нд≥ түзуге жауап берет≥н (1000 г Ќ2ќ-ға 6,15 моль NaCl) интегралды жылу ер≥г≥шт≥г≥ 0,466 ккал/моль-ге тең.

“асты тұздың бөлме температурасындағы жылуөтк≥зг≥шт≥к коэффициент≥ λ=16*10-3 кал/(смХсекХград) тең. “аза натрий хлорид≥н≥ң 00— температурадағы жылуөтк≥зг≥зшт≥к коэффициент≥ λ=2,665*10-3 кал/(смХсекХград) тең.

Ќатрий хлорид≥н≥ң сызықтық кеңейу коэффициент≥ α=(40,4±0,1)*10-6 град-1. -1840—-тен 5000—-қа дей≥нг≥ температура аралығында көлемд≥к кеңейу коэффицент≥ β (92,5÷121)*10-6 град-1 аралықта ауытқиды.

Ќатрий хлорид≥н≥ң кейб≥р қасиеттер≥ келес≥ кестелерде келт≥р≥лген [8].

 

4- кесте- 250— кез≥ндег≥ NaCl интегралды жылу ер≥г≥шт≥г≥

1000г H2O т молд≥ тұз ∆ΗтТ ккал/моль 1000г H2O т молд≥ тұз ∆ΗтТ ккал/моль 1000г H2O т молд≥ тұз ∆ΗтТ ккал/моль
1/∞ 0,930 0,2 1,020 2,0 0,760
0,01 0,970 0,3 1,015 3,0 0,635
0,02 0,980 0,4 0,995 4,0 0,540
0,05 1,000 0,5 0,980 5,0 0,475
0, 1,015 1,0 0,905 6,0 0,450

 

5-кесте- “асты тұздың менш≥кт≥ жылуөтк≥зг≥шт≥г≥

“емпература,0 -190 -78          
λЈ103, кал/ (смЈсекЈград) 63,6 25,0 16,7 11,6 7,5 6,0 5,0

 

ќптикалық қасиет.  ристалданған натрий хлорид≥ түрл≥ толқын ұзындығы әр түрл≥ жарық сәулелер≥н өтк≥зед≥, нәтижес≥нде толқын ұзындығы 0,3мк (соңғы ультрафиалетт≥) 12мк (инфрақызыл облыс) дей≥нг≥ жарық сәулелер≥ үш≥н б≥рдей өтк≥зед≥. “аза ұнтақ тәр≥зд≥ натрий хлордың тег≥с бет≥ сәулен≥ қайтару қасиет≥ күнд≥зг≥ жарық кез≥нде 78,1% құрайды.  ристалданған натрий хлор бет≥нен максималды сәулен≥ң қайту кез≥нде қалған сәулен≥ң толқын ұзындығы 52мк құраса, ал максималды жұтуда 61мк тең.

Ёлектрл≥к сипаты. ∆асанды натрий хлор кристалы үш≥н электрл≥к аланның жи≥л≥г≥ 102 1010гц-қа дей≥н және 250— температурада электрл≥к тұрақтысы ε=5,9, осындай жағдайда тангенс бұрышының диэлектрл≥к шығыны 1-5-ке дей≥н өзгеред≥.

√алит ағаш пен, тем≥рмен және басқа материалдармен үйкелу кез≥нде оң зар€дталады, мақтамен, қағазбен, ұлпамен және тағы басқа материалдармен үйкелу кез≥нде тер≥с зар€дталады.

ћагнитт≥ қасиеттер. ћенш≥кт≥ магнитт≥ айналу (¬ерде тұрақтысы) заттағыпол€рланған жарықтың жазықтықтан бұрылу бұрышын анықтау кез≥нде қолданылады, оның мән≥ заттың табиғатына, температурасына және жарық толқынының ұзындығына тәуелд≥.

“аза натрий хлордың -150 ден +9330— температура аралығында менш≥кт≥ немесе массалық магнитт≥ тартылу χ 0,499Х-106-нен 0,508Х10-6 дей≥н өзгеред≥, ал бөлме температурасындағы табиғи тас тұзы үш≥н 0,5Х10-6 тең.

 өлемд≥ магнитт≥ тартылу   (немесе 1см3 заттың магнитт≥ тартылуы) мына формуламен анықталады:

 

  = χ Хρ (14)

 

ћұндағы ρ-зат тығыздығы.

ћольд≥к магнитт≥ тартылу. χм (немесе 1моль заттың магнитт≥ тартылуы) сәйкес≥нше мынаған тең:

 

χм= χХћ (15)

 

мұндағы ћ-молекулалық салмақ.

Ќатрий хлордың балқу температурасы кез≥ндег≥ эквивалентт≥ электр өтк≥зг≥шт≥г≥ λ=133,5ом-1Хг-экв-1Хсм2

Ќатрий хлор балқымасының тұтқырлығы, тығыздығы және аққыштығы келес≥ 7 кестеде келт≥р≥лген.

Ќатрий хлорының ер≥г≥шт≥г≥. Ќатрий хлордың судағы судағы ер≥г≥шт≥г≥ температура өскен сайын б≥рнеше жоғарылайды. (сурет 1): қаныққан ер≥т≥нд≥ 00—-та 26,28%, 1000—-та 28,15%, 1800—-та 30,99% натрий хлорын құрайды.

Қысымның жоғарылауда натрий хлорының судағы ер≥г≥шт≥г≥н жоғарылатуға әсер етед≥. 250— кез≥нде қысымның 1-ден 1500 атомға дей≥н өзгергенде натрий хлорид≥н≥ң ер≥г≥шт≥г≥ 26,4-тен 27,2% дей≥н өсед≥[4].

 

6- кесте- NaCl балқымасының жоғарғы бу қысымы

“емпература,0                  
Ѕу қысымы, мм сын. бағ.                  

 

7-кесте- NaCl балқымасының тұтқырлығы, тығыздығы және аққыштығы

“емпера тура, 0 “ығыз дық, г/с3 “ұтқырлық, пз јққыш, пз-1 “емпера тура, 0 “ығыз дық, г/с3 “ұтқырлық, пз јққыш, пз-1
  1,539 0,01494 66,93   1,474 0,00930 107,5
  1,519 0,01286 77,76   1,467 0,00888 112,5
  1,509 0,01195 83,33   1,452 0,00802 124,7
  1,499 0,01118 89,44   1,443 0,00763 131,0
  1,486 0,01018 98,22   1,432 0,00725 137,9
  1,479 0,00956 104,6   1,425 0,00708 141,2

 

8- кесте-NaCl Ц Ќ2ќ жүйес≥ндег≥ ер≥г≥шт≥к

“емпература, 0 NaCl құрамы 100 моль NaCl келет≥н моль су мөлшер≥   Қатты күй
—алмақ, % г/л 1000моль Ќ2ќ Цге моль
-21,2 -20 23,3 23,5   93,5 94,5   ћұз+NaClЈ2 Ќ2ќ NaClЈ2 Ќ2ќ
-15 24,2   98,5   -//-
-10 24,9       -//-
-5 25,6       -//-
0,15 26,3       NaClЈ2Ќ2ќ+ NaCl
  26,3       -//-
  26,4   110,5   -//-
  26,45       -//-
  26,5       -//-

 

8-кестен≥ң жалғасы

  26,7   112,5   -//-
  26,9   113,5   -//-
  27,1   114,5   -//-
  27,3   115,5   -//-
  27,45   116,5   -//-
  27,6   117,5   -//-
  27,9   119,5   -//-
  28,25   121,5   -//-
  29,0       -//-
  29,8       -//-
  30,65       -//-
  31,5   141,5   -//-
  32,8 -- 157,5   -//-
  37,5 --     -//-
  42,0 --     -//-
  46,6 --     -//-
  51,0 -- 320,5   -//-
    -- 376,5   -//-
    --   -//-

 

јс тұзының түс≥. “ағамдық ас тұзының маңызды сапасы, тауарлық түр≥н анықтауда - түст≥ң орны ерекше. ∆оғары сапалы тағамдық ас тұзының сорттары жоғары дәрежел≥ аққа ие. “ұздағы кез келген басқа түс: сарғылт, сарғыш. Қызғыш және тағы басқа түстер онда ластайтын қоспалар бар екенд≥г≥н көрсетед≥. ћысалы, сарғыш түс құрамында (≤≤≤) тем≥р қосылыстары қатысқандығын байқатады. “ұздың ластану дәрежес≥н арнайы прибор Ц цветомер арқылы анықтауға болады.

√игроскопи€лық қасиет≥. “ұздың гигроскопи€лық қасиет≥ деп ауаның салыстырмалы ылғалдылық кез≥ндег≥ тұздың ылғалды жоғалтпауы және ауадан ылғалды с≥ң≥ру≥ үрд≥стер≥ жүрмеу≥н айтады.

ћикро қоспалар. јс тұзы нег≥зг≥ құрамдастардан басқа әр түрл≥ қоспа элементтерден: бром, мыс, азот, тем≥р, қорғасын, ванадий, күм≥с, қалайы, никел және титаннан тұрады, олар тұзда өте аз мөлшерде кездесед≥. Ѕ≥рақта т≥р≥ ағзаға б≥ршама ықпал етед≥[3].

 

9- кесте- NaCl ауыр судағы ер≥г≥шт≥г≥

“емпература, 0            
NaCl, 100г 29,2 30,1 31,3 33,7 36,9 39,0

 

10-кесте- “ұздың түй≥рш≥ктелген құрамы

∆ұмырланған түй≥рш≥к сорты және нөм≥р≥  вадратты тор тес≥к жағы, мм “ор арқылы өткен тұз мөлшер≥,%
Ёкстра 0,5  
  0,8  
∆оғары және б≥р≥нш≥ сорттар    
є0 0,8  
є1 1,2  
є2 2,5  
є3 4,5  
≈к≥нш≥ сорт:    
є1 1,2  
є2 2,5  
є3 4,5  




ѕоделитьс€ с друзь€ми:


ƒата добавлени€: 2016-12-05; ћы поможем в написании ваших работ!; просмотров: 1681 | Ќарушение авторских прав


ѕоиск на сайте:

Ћучшие изречени€:

—ложнее всего начать действовать, все остальное зависит только от упорства. © јмели€ Ёрхарт
==> читать все изречени€...

1980 - | 1888 -


© 2015-2024 lektsii.org -  онтакты - ѕоследнее добавление

√ен: 0.018 с.