Ћекции.ќрг


ѕоиск:




 атегории:

јстрономи€
Ѕиологи€
√еографи€
ƒругие €зыки
»нтернет
»нформатика
»стори€
 ультура
Ћитература
Ћогика
ћатематика
ћедицина
ћеханика
ќхрана труда
ѕедагогика
ѕолитика
ѕраво
ѕсихологи€
–елиги€
–иторика
—оциологи€
—порт
—троительство
“ехнологи€
“ранспорт
‘изика
‘илософи€
‘инансы
’ими€
Ёкологи€
Ёкономика
Ёлектроника

 

 

 

 


∆екеленд≥руд≥ң маңызы және мақсаты




∆екешеленд≥руд≥ң мақсаты:

- өтпел≥л≥к мақсатты алға тартып, жеке менш≥к топтарын құру;

- мемлекетт≥к кәс≥порын мүл≥ктер≥н жеке адам мен коммерци€лық

құрылымдарға мемлекетт≥к бюджетт≥толтыру үш≥н сату.

ћемлекетт≥к менш≥кт≥ жекешеленд≥руд≥ң халықаралық практикасы көрсеткендей, жекешеленд≥руд≥ң ек≥ варианты бар:

- Ђқатаңї вариантты жекешеленд≥руд≥ қарқынды жүрг≥зу;

- Ђжұмсақї вариантты жекешеленд≥руд≥ ақырындап жүрг≥зу.

∆екешеленд≥ру Ц мемлекетт≥к менш≥кт≥ң жеке менш≥кке өзгеру рет≥нде өтпел≥ экономика кез≥нде “ћƒ елдер≥нде ғана, Ўығыс ≈уропа және нарықтық экономикасы дамыған елдерде: Ұлыбритани€, ‘ранци€, √ермани€ мен јҚЎ- та кең≥нен қолданылады. јлайда, жекешеленд≥руд≥ң мақсаты нарықтық экономикасы дамыған елдер мен нарықтық экономикаға түскен елдерде әртүрл≥. ≈гер нарықтық экономикасы дамыған елдерде жекешеленд≥ру мемлекетт≥к бюджетке қосымша қаржы тартуды мақсат етсе, өтпел≥ экономика елдер≥нде жеке менш≥кт≥ құру құралы болып, соның нег≥з≥нде бәсекелест≥к нарықтық ортаны қалыптастырады.

ƒамыған елдерде жекешеленд≥ру нег≥з≥нен жекешеленд≥руд≥ң б≥р модел≥нде жүзеге асты. ќл модель мемлекетт≥к кәс≥порындарды банк, сақтандыру компани€лары, кейде тұрғындардың сатып алуына нег≥зделген ед≥.

јҚЎ-да мемлекетт≥к кәс≥порындарды сату ұзақ мерз≥мде Ц 5 жылдың аумағында жүрг≥з≥лед≥. Ѕ≥р мезг≥лдег≥ (б≥рден төленет≥н) төлем жалпы төленет≥н соманың 20 пайызынан аспауы керек. “ћƒ мен Ўығыс ≈уропа елдер≥нде жекешеленд≥руд≥ң өте күрдел≥ модел≥ қолданылды.

¬енгри€да кәс≥порындарды олардың жұмыскерлер≥ сатып алды. ќнда жұмыскерлерд≥ң қаржылары ғана емес, кәс≥порынның тапқан пайдасы мен банк несиелер≥ қолданылад.

„ехославаки€да шағын кәс≥лорындар аукцион арқылы сатылса, ≥р≥ кәс≥порындар тұрғындар қаржысын, банк несиелер≥н және шетел капиталын тарту арқылы жекешеленд≥рд≥. —ондай Ц ақ „ехославаки€да кәс≥порындар сатп алу үш≥н тұрғындарға купон мен чектер тег≥н таратылады. „ек пен купондар жекешеленд≥р≥лген кәс≥порынның акци€сына айырбастау үш≥н бер≥лген.

–есейдег≥ жекешеленд≥руд≥ң басты мақсаты Ц мемлекетт≥к мүл≥кт≥ сатып алу нег≥з≥нде менш≥ккер топтарын тез≥рек қалыптастыру болды. “ұрғындар үш≥н б≥ркелк≥ мүмк≥нд≥ктер жасалды.ќсыны жүзеге асыру үш≥н барлық тұрғындарға жекешеленд≥ру чег≥ ваучерд≥ берд≥ ќлардың әрқайсысының құны 100 рубль болды. »егелер≥ оны ерк≥н қолдана алды: ваучерд≥ сатуға, жекешеленд≥р≥лет≥н обьект акци€сын сатып алуға, өз ваучер≥н 600 Ц дей жекешеленд≥ру қорының кез келген салуға мүмк≥нд≥к жасады.

Қазақстандағы жекешеленд≥ру процес≥ „ехославаки€да қолданылған моделге ұқсастықпен жүзеге асырылды.

∆екешеленд≥ру ек≥ кезеңмен жүрг≥з≥лд≥: б≥р≥нш≥ кезеңде тұрғындардан қайтаруды қажет етпейт≥н тұрғын Ц үй купонын қолдана отырып, үйлерд≥ (пәтерд≥) жекешеленд≥ру жүзеге асты; ек≥нш≥ кезеңде тұрғындар қайтарылмайтын жекешеленд≥ру купонын алды. ќларды тек қана инвестици€лық жекешеленд≥ру қоры арқылы қолдану мүмк≥нд≥г≥ жасалды. ќндай қор Қазақстанда 120 Ц дай болды.

∆екешеленд≥руд≥ң бұл тәс≥л≥н≥ң кемш≥л≥г≥ сонда, жекешеленд≥ру инвестици€лық купон иес≥н≥ң өз бет≥нше шеш≥м қабылдау құқы жоқ, тек қана оны инвестици€лық қорына сала алды. Ѕұл адамның нақты кәс≥порынды жекешеленд≥руге қатысуына т≥келей кедерг≥ жасады.

∆екешеленд≥ру процес≥ кәс≥порынды жұмыскерлерд≥ң сатып алу мүмк≥нд≥г≥н қарастырып, ашық және жабық типтег≥ акционерл≥к қоғамда, акционерл≥к қоғам Ц шаруашылығын құрып, олардың акци€сының 51 процент≥н мемлекетке жатты.

 

ќрытынды

XX ғ. соңы бүк≥л  —–ќ мемлекеттер≥ үш≥н бетбұрыс кезең≥ болды.Қазақстан мемлекет≥ де өз тәуелс≥зд≥г≥н алып, дамудың даңғыл жолына түст≥. “әелс≥зд≥кт≥ң алғашқы жылдары ел≥м≥з үш≥н оңайға тимед≥.Ёкономикасы  —–ќ Цға тығыз байланысты болғандықтан өнеркәс≥птер құлдырап ел≥м≥з болашағы бұлыңғыр елдерд≥ң қатарыга к≥рд≥.ќсыған байланысты ел бил≥г≥ халықты сақтап қалу үш≥н жаңа реформалар үлкен өзгер≥стер жасауға мәжбүр болды.—ол себепт≥ мемлекет≥м≥з нарықтық экономикаға көшт≥,мемлекетт≥к мүл≥кт≥ жекеленд≥рд≥,өз≥зн≥ң ұлттық ақшасын шығарып,мемлекет бил≥г≥н қалыптастырды.∆екеленд≥ру б≥рнеше кезеңде жүзеге асырылды Ѕ≥р≥нш≥ кезеңде (1991 Ч 1992) У ≥ш≥ жекешеленд≥ру" бағдарламасы бойынша мемлекетт≥к сауда және қызмет көрсету кәс≥порындары (31 мың нысандардың 50%-≥) жаппай сатылды, не болмаса еңбек ұжымдарына бер≥лд≥. ≈к≥нш≥ кезеңде (1993 Ч 1996 жылдары) жаппай жекешеленд≥ру орта және үлкен кәс≥порындар бойынша жүрг≥з≥лд≥, жеке жобалар бойынша 5 өнеркәс≥п орындары ақшаға, ал 1700 зауыттар мен фабрикалар инвестици€лық купондарға сатылды, 44 ≥р≥ кәс≥порындар сен≥мд≥ басқаруға тапсырылды, оның ≥ш≥нде 12-с≥ шетел инвесторларына бер≥лд≥. Үш≥нш≥ кезеңде' (1997 жылдан бастап) жекешеленд≥ру отын-энергетика, көл≥к, денсаулық, ғылым салаларында өтт≥.

 

ѕайдаланылған әдебиеттер т≥з≥м≥:

1. Ќазарбаев Ќ. Қазақстан жолы. Ц јстана, 2007.

2.





ѕоделитьс€ с друзь€ми:


ƒата добавлени€: 2016-11-02; ћы поможем в написании ваших работ!; просмотров: 2292 | Ќарушение авторских прав


ѕоиск на сайте:

Ћучшие изречени€:

ƒаже страх см€гчаетс€ привычкой. © Ќеизвестно
==> читать все изречени€...

2184 - | 1921 -


© 2015-2024 lektsii.org -  онтакты - ѕоследнее добавление

√ен: 0.007 с.