Облыс басында әскери губернатор отырды.
Облыстық басқарма 3 бөлімнен тұрды – шаруашылық, сот және жарлықты іске асыру
Облыстар уездерге бөлінді.
Ауылдарға енген шаңырақтар саны – 100-200.
Уез бастықтарын генерал-губернатор тағайындады.
Салықтан босатылған – Шыңғыс тұқымдары.
Отырықшы елді мекендерінде полициялық және басқару билігі ақсақалдар қолына берілген облыс – Сырдария.
Губернатор бекіткен Қазақстандағы отаршылдық сот жүйесінің төменгі буыны – билер мен қазылар соты; оларды бекітті әскери губернатор.
1867-68жж. реформа бойынша әкімшілік басқару – 5-ке бөлінді.
Капиталистік құбылыстар ене бастады – ХІХғ.соңы.
ХІХғ.-ң 60-70 жылдарындағы қазақ халқының азаттық күресі
Қазақ даласы бойынша бәріне міндетті «Шаңырақ салығы» енгізілді: 1-3 сомға дейін.
Орал мен Торғай облысындағы көтеріліс (1867-68ж.): уақытша ережемен байланысты еді.
Көтеріліс басшылары – жеңілдіктерінен айырылған ру басшылары еді.
Ж. Фон Штемпель басқарған топқа көтерісшілер Жамансай көлі маңында шабуыл жасады.
1869ж. наурыз-маусым айларында шаруалар өз феодалдарына қарсы 41 шабуыл жасады.
Көтерілісшілер саны – 3мың.
Маңғыстаудағы көтерілісті басу үшін әскери құрама әкелінді – Кавказдан.
1870ж. Маңғыстау көтерілісшілерінің басшылары – Досан Тәжіұлы, Иса Тіленбайұлы.
«Бұларды келістіріп жазалау керек» деген – әскери министр Милютин.
Адай елі 2жылдың ішінде 160мың сом салық төлеуге тиіс еді.
1870ж. Маңғыстау көтерілісі кезінде қазақ шаруаларының рухын көтерген – Рукин отрядының талқандалуы.
Көлұлы басқарған 3000-ға жуық шаңырақ 1870ж. желтоқсан айында Хиуа хандығына өтіп кетті.
Көтерілістің жеңілуінің бір себебі – рулық-патриархалдық құбылыстардың сақталып қалуы.
Маңғыстау көтерілісінің ерекшелігі – жалдамалы жұмысшылардың қатысуы.
Адайлықтар соғыс шығыны ретінде 90000 қой өткізуге міндеттенді.
1870ж. көтеріліс орталығы - Маңғыстау.
Азақстанда капиталистік қатынастардың дами бастауы
Қазақстанға қоныс аудару - ХІХғ-ң 60-жылдар ортасында басталды.
Шымкент, Әулиеата, Ташкент уездерінде 1884-1892ж. аралығында құрылған
қоныстар саны – 37.
1868ж. «Жетісуда шаруаларды қоныстандыру туралы» уақытша ереже қабылдаған- Колпаковский.
1868-80жж қоныс аударушылардың көп келген аймағы – Жетісу.
Жан басына 30 десятина жер берілді.
Ауылдық пролетариаттың әлі қалыптасып үлгермеген тобына жататын – қазақ жатақтары.
Бөкей ордасында тұңғыш жәрмеңке 1832ж. ашылды.
ХІХғ.жәрмеңкенің басты дамыған өңірі – Ақмола облысы.
Қарқаралы уезіндегі жәрмеңке 1848ж. Қоянды деген жерде ашылды.
1883ж. жаңа ережеге сай шаруалар салықтан 3 жылға босатылды.
1893ж. 1 5 десятина жер бұрын қоныстанған шаруаларға берілді.
Мемлекеттік банктің бөлімшелері ашылған қалалар – Петропавл, Семей, Орал, Омбы, Верный.
ХІХғ. соңында халық көп қоныстанаған қалалар – Орал, Верный.
Азақстанның Шыңжаңмен өзара байланыстары
1851ж-ға дейін Ресейдің Цин империясымен сауда-экономикалық байланысы – Кияхта қаласы арқылы жүзеге асырылды.
Ресей 1851ж. Қытай мен Құлжа келісімі не қол қойды.
1855ж. Шыңжаң мен Қазақстан сауда байланысын уақытша тоқтатақан – Шәуешектегі орыс көпестерінің сауда орындарын жергілікті тұрғындарының өртеуі.
1864ж. Қащғарияда құрылған – Жетішар мұсылман мемлекеті.
1 881ж. Петербург келісімі не қол қойып, бұл келісім Ресей мен Қытайдың Қазақстан арқылы сауда байланыстарына кең жол ашты.
1882ж. Англияда су кемесін сатып алған Верный көпесі – Юлдашев.
Іле су жолы – 1883ж. Ашылды, соңғы нүктесі – Сүйдін бекінісі.
ХІХғ-ң екінші жартысындағы орыс-қытай қарым-қатынастарындағы белді оқиға – Іле су жолының ашылуы.
Жетісу өлкесіндегі ірі жәрмеңке – Қарқара.
Қазақ жері арқылы Ресейдің Шыңжаңмен тауар айналымының дамуы - Англия тарапынан бәсекелестікті өршітті.
1890ж. маусымда Шыңжаңмен сауда ұйымдастыру үшін: Түркістан округімен қатар Семей сауда округі құрылды.
1894ж. тамызда Сібір темір жолы іске қосылды.
1845ж. Торғай бекінісі салынды.
ХІХғ. аяғындағы Қазақстанның әлеуметтік-саяси дамуы
1886ж.маусымда «Түркістан өлкесін басқару және онда жер салық өзгерістерін енгізу» туралы ереже бекітілді.
1886жылғы ережеге сай Түркістан өлкесінде 3 облыс құрылды – Сырдария, Ферғана, Самарқан.
