Ұлы жүздің оңтүстік аймақтарын билігінде ұстаған – Қоқан хандығы.
1853ж. Ресейдің қоластына қараған бекініс – Ақмешіт.
1825ж. Ресей билігін мойындаған Жетісудағы – Үйсін болысының қазақтары.
1847ж. салынған бекініс – Қапал.
Ұлы жүз қазақтарын басқару туралы Ресейлік пристав тағайындалған жыл – 1848.
Қаскелең өзені бойындағы Қоқан хандығының тірегі – Таушүбек бекінісі.
Таушүбек бекінісінің патша үкіметіне қан төгіссіз берілген жылы – 1851ж.шілде.
1853ж. Талғар өзенінің Ілеге құяр жерінен Іле бекінісін тұрғызған – Перемышельский отряды.
1854ж. көктемінде Перемышельский отряды Верный бекінісінің іргетасын көтерді.
Ұлы жүз приставы резиденциясының Қапалдан Верныйға орын ауыстырған жылы – 1855ж.
Сыра зауыты – 1858ж. салынды.
XIX ғ. 60ж. бекіністе Ш. Уәлиханов тұрды.
1859ж. Ұлы жүзде тұрғызылған бекініс – Қастек бекінісі.
1860ж. қазанда Алатау округінің билеушісі Калпаковскийдің Қоқан әскеріне соққы берген жері – Ұзынағаш(3 күндік соғыс).
Жетісудің Қоқан озбырлығынан құтылуына ықпал еткен Ұзынағаш түбіндегі жеңіс.
1860ж. Ресей әскеріне қарсы қоқандықтармен бірге шайқасқан – Кенесарыұлы Сыздық сұлтан.
XIX ғ. 50-ж. аяғы, 60-ж басында Орта Азия үшін талас болды – Ресей мен Англия арасында.
1864ж. Түркістан бекінісін алғанда орыс әскерін басқарған полковник – Черняев.
1865ж. орыс әскерлері басып алған қала – Ташкент.
Бұхар хандығы Түркістан генерал-губернаторлығының құрамына 1866ж. кірді.
Қазақстанның Ресейге қосылуы 150-жылға созылды.
XIX ғ. бірінші жартысындағы Қазақстан мәдениеті.
Қазақтар араб тілінде оқыды.
XIX ғ. білімін жалғастыру үшін ауқатты ата-аналар балаларын жіберді – Бұқара, Ташкентке.
Азиялық училище 1789жылы ашылды.
1813ж. Орынборда ашылған әскери училищелер Ресейлік билеу әкімшілігі үшін
Шиновниктер даярлаумен айналысты.
1831ж. қыркүйекте орысша білім беретін училище ашылды – Семейде.
1836ж. жанында қазақтар үшін интернаты бар училище Өскеменде ұйымдастырылды.
Неплюев кадет корпусы – 1844ж. Орынборда құрылды.
“Бөкей мен Мәулен” повесінің авторы – Даль.
Пушкиннің Жайық жағасына келуі Пугачев көтерілісіне байланысты(1833).
Пушкиннің Орынбор жерінде болғанда жазған еңбегі – «Пугачев бүлігінің тарихы».
Пушкин «Қозы Көрпеш Баян сұлу» поэмасын қағазға түсірді.
Каспий теңізін зерттеген – Корелин.
19ғ. 1-ші жар. Қаз-н туралы құнды еңбек жазған – Левшин.
XIX ғасырдың 1-ші жартысындағы қазақ әдебиеті.
Махамбет Өтемісұлы 1804-1846жж.
Махамбетті Жәңгір хан ұлы Зұлқарнайынмен қосып оқуға жіберді – Орынборға (1824-1829).
Махамбеттің түрмеде отырған жылы – 1829ж.
Махамбеттің Бөкей ордасы билеушілеріне ашық білдірген өлеңі – Баймағамбет сұлтанға арналған өлеңі.
Суырып салма өнерді жетілдірген – Шернияз.
Алматы облысы Жамбыл ауданына қарасты Қарақыстақ деген жерде дүниеге келген –
Сүйінбай Аронұлы (1822-1895).
Ірі эпик ақын, жастай екі көзінен бірдей айырылған – Шөже Қаржаубайұлы.
«Қозы Көрпеш-Баяе Сұлу» жырының ең көркем нұсқасы – Шөженің айтуымен таралған.
Ш.Уәлиханов суырыпсалма өнерін жоғары бағалаған – Шөже.
Қазақстандағы 1867-68жж-ғы реформа
1865ж. Патша үкіметі ХІХ ғ-ң 60-жылдары Қазақстанның басқару жүйесін өзгерту үшін –
Бутков басқарған комиссия құрылды.
Комиссия қазақ даласын 2 облысқа бөлуді ұсынды.
1868ж-ға дейін Қазақстанда 2 генерал-губернаторлық болды (Батыс, Шығыс).
1865ж. Қазақ өлкесін басқару ісін өзгертуді дайындау ішкі істер министрлігі кеңесінің
мүшесі Гирс басқарған «Дала комиссиясына» жүктелді.
1865ж. 5 маусымда ІІ Александр патша өмірі бойынша дайындалған - өлкені зерттеп білу.
Қазақстанды билеуді халықтың өзін-өзі басқару негіздерінде қайта құруды талап еткен –
Ш. Уәлиханов.
ІІ Александр патша «Сырдария мен Жетісу облыстарын басқару туралы ережені» –
Ж. шілдеде бекітті.
«Торғай, Орал, Ақмола, Семей облыстарын басқару туралы уақытша ережені» -
Ж. қазанда бекітті.
Орынбор мен Торғай облысы Орынбор генерал-губернаторлығына бағынды.
Жетісу, Сырдария облыстары Түркістан генерал-губернаторлығына бағынды.
Ақмола, Семей облыстары Батыс генерал-губернаторлығына бағынды.
1872ж. Бөкей хандығының жері Астрахань губерниясына кірді.
Маңғыстау приставтығы Закаспий облысына енгізілді.
1867-68 ж-ғы реформаның бір түйінді жері – әскери және азаматтық биліктің
Генерал- губернатор қолына шоғырлануы болды.
Түркістан генерал-губернаторлығына Қытай мен Иран сияқты елдермен дипломатиялық
