Ћекции.ќрг


ѕоиск:




 атегории:

јстрономи€
Ѕиологи€
√еографи€
ƒругие €зыки
»нтернет
»нформатика
»стори€
 ультура
Ћитература
Ћогика
ћатематика
ћедицина
ћеханика
ќхрана труда
ѕедагогика
ѕолитика
ѕраво
ѕсихологи€
–елиги€
–иторика
—оциологи€
—порт
—троительство
“ехнологи€
“ранспорт
‘изика
‘илософи€
‘инансы
’ими€
Ёкологи€
Ёкономика
Ёлектроника

 

 

 

 


ѕсихологи€ салалары




 

ѕсихологи€лық б≥л≥мдерд≥ң даму ерекшел≥ктер≥ психологи€ның басқа ғылымдарға тәуелд≥ байланысынан ғана емес, көп жағдайда олар қоғамдық тәж≥рибен≥ң өр≥степ жатқан қажеттер≥мен белг≥ленед≥. ≈гер психологи€ алғашқы уақытта теори€лық тарапы басымдау, дүниетанымдық пән болса, қаз≥рг≥ кезде ол өз≥н≥ң танымдық қызмет≥н сақтай отырып, өнд≥р≥стег≥, мемлекетт≥к басқарудағы, б≥л≥м беру жүйес≥ндег≥, денсаулық, заң мекемелер≥ндег≥, мәдениеттег≥, спорттағы және т.б. кәс≥би тәж≥рибел≥к ≥с-эрекетт≥ң б≥р саласына айналуда.

—онымен, осы заман психологи€сы көп тармақты б≥л≥мдер жүйес≥ рет≥нде танылып, әртүрл≥ еңбек тәж≥рибес≥мен байланысуда. Әдетте, психологи€ салаларын ж≥ктеуд≥ң нег≥зг≥ принцип≥ - психиканың ≥с-әрекетте даму принцип≥. —ондықтан, көб≥несе психологи€ салаларын топтастыру нег≥з≥не адамдардың әртүрл≥ еңбект≥к әрекеттер≥ алынады. ќсыған орай психологи€ келес≥ салаларға бөл≥нед≥.

≈ңбек психологи€сы адамның қоғамдық өн≥мге бағытталған әрекет≥н≥ң психологи€лық ерекшел≥ктер≥н, еңбект≥ ғылыми үйымдастырудың психологи€лық тараптарын зерттеумен б≥рге психологи€ ғылымының дербес салаларына айналған б≥л≥мдерге ж≥ктелед≥. ќлардың ≥ш≥нде: инженерл≥к психологи€, әуе психологи€сы, ғарыштық психологи€ және т.б. бар. »нженерл≥к психологи€ нег≥з≥нен адам мен машинаның қызмет≥н бөлу және үйлес≥м проблемаларын шешет≥н автоматтандырылған жүйелерд≥ басқарушы оператордың қызмет≥н зерттейд≥; әуе психологи€сы ұшуды үйрету мен ұшуды орындау үрд≥с≥нде адамның ≥с-әрекет≥н психологи€лық тұрғыдан зерттейд≥; космос психологи€сы ағзаға шамадан тыс психологи€лық ауыртпалық түсет≥н ауасыз жагдайдағы адам ≥с-әрекет≥н≥ң психологи€лық ерекшел≥ктер≥н зерттейд≥.

ѕедагогикалық психологи€ның қызмет≥ Ц адамдыоқыту ментәрбислеуд≥ң психологи€лықзаңдылықтарын ашу. ѕедагогикалық психологи€ның бөл≥мдер≥не немесе салаларына мыналар жатады: оқыту психологи€сы (дидактикалық психологи€ нег≥здер≥н зерттейд≥); тәрбие психологи€сы (мектептег≥ тәрбие жұмысының психологи€лық нег≥здер≥н зерттейд≥); ұстаз психологи€сы (мұғал≥м мен шәк≥рттер арасындағы қарым-қатынастардың, мұғал≥мге қойылатын талаптардың психологи€лық мәселелер≥н зерттейд≥).

ћедиңиналық психологи€ дәр≥гер қызмет≥н≥ң және ауру м≥нез-құлқының психологи€лық мәселелер≥н зерттейд≥. ќл нейропсихологи€ға, психофармакологи€ға, психотерапи€ға, психопрофилактика мен психогигиенаға бөл≥нед≥.

Ќейропсихологи€ - психикалық қүбылыстардыңфизиологи€лық ми құрылымдарымен арақатынасын зерттейд≥.

ѕсихофармакологи€ - дәр≥-дәрмек заттардың адамның ≥с-әрекет≥не әсер≥н зерттейд≥.

≤≤сихотерапи€ - ауруды емдеу үш≥н психикалық әсер ету тәс≥лдер≥н қолдануды зерттейд≥.

≤≤сихопрофилактика мен психогигиена - адамдардың денсаулығын қамтамасыз ету үш≥н шаралар жүйес≥н талдауды зерттеу болып табылады.

јрнаулы психологи€ - б≥рнеше бөл≥мдерге бел≥нед≥: патопсихологи€, олигофренопсихологи€, сурдопсихологи€, тифлопсихологи€.

ѕатопсихологи€ - адамдардың дұрыс психикалық ≥с-әрекет≥н≥ң бұзылуының әр түрл≥ түр≥н зерттейд≥.

ќлигофренопсихологи€ - мидың туғаннан болатын ақауына байланысты психикалық дамудың патологи€лық сипатын зерттейд≥.

—урдопсихологи€ - есту сез≥м≥н≥ң бұзылуына байланысты психологи€лық ерекшел≥ктерд≥ зерттейд≥.

“ифлопсихологи€ - көру сез≥м≥н≥ң бұзылуына байланысты психологи€лық ерекшел≥ктерд≥ зерттейд≥.

«аң психологи€сы заң жүйес≥н ≥ске асырумен байланыстыпсихологи€лық мәселелерд≥ қарастырады. ќл сот психологи€сы,криминалды психологи€, пенитенциарлық немесе еңбекпен түзеупсихологи€сы. —от психологи€сы тергеу үрд≥с≥не:қатысушылардың м≥нез-құлқыныңпсихологи€лықерекшел≥ктер≥н зерттеумен айналысады; криминалды психологи€ деп м≥нез-құлықтың психологи€лық мәселелер≥н және қылмыскер тұлғасын қалыптастыру мен қылмыстың себептер≥н анықтайтын саласын айтады; еңбекпен түзеу психологи€сы еңбекпен түзеу колони€сында ұсталғандардың психологи€сы, сенд≥ру жәнекөнд≥ру әд≥стер≥ арқылы тәрбиен≥ң психологи€лық мәселелер≥менайналысады

Әскери психологи€ адамның соғыс жағдайындағы қылық-әрекет≥н, қолбасшы мен оның бил≥г≥ндег≥ сарбаз арасындағы қарым-қатынастың психологи€лық тараптарын, әскерд≥ рухтандырушы үг≥т-насихат психологи€сының әд≥стер≥н және әскери техниканы басқарудың психологи€лық мәселелер≥н

зерттейд≥.

јталған топ қатарына спорт, сауда, ғылым мен өнерд≥ң шығармашылық психологи€сы да к≥ред≥.

ѕсихологи€ тармақтарын топтастыру нег≥з≥не дамудың психологи€лық қырлары да алынуы мүмк≥н. Ѕұл жағдайда психологи€ның даму принцип≥ ≥ске асады. ќсыған байланысты психологи€ келес≥ салаларға бөл≥нед≥: ∆ас сатыларының психологи€сы жеке адамның әртүрл≥ психикалық процестер≥ мен психикалық қасиеттер≥н≥ң онтогенез≥н (жеке даму) зерттейд≥ де келес≥ салаларды өз ≥ш≥не қамтиды: балалар психологи€сы, жасөсп≥р≥мдер психологи€сы, ересек адамдар психологи€сы мен кәр≥л≥к психологи€сы (геронтологи€).

—алыстырмалы психологи€ - психикалық өм≥рд≥ңфилогенетикалық (б≥ртұтас даму) формаларын зерттейд≥.

Әлеуметт≥к психологи€ деген атпен психологи€ның көптеген салалары б≥р≥гед≥. Әлеуметт≥к психологи€ адамдардың әртүрл≥ ұйымдасқан ресми немесе ұйымдаспаған бейресми топтарда көр≥н≥с берет≥н психикалық болмысын зерттеумен шұғылданады.

∆алпы психологи€ барлық психологи€ салаларының ≥ш≥нде айрықша орынды иеленет≥н≥н атап өткен жөн. Ѕұл тараудың нег≥зг≥ м≥ндет≥ - психологи€ның әд≥с мәселелер≥ мен тарихын, психикалық құбылыстардың пайда болуының, дамуының және болмыстың жалпыланған заңдылықтарын ғылыми нақтылау. —онымен б≥рге жалпы психологи€ танымдық және тәж≥рибел≥к ≥с-әрекетт≥ де зерттейд≥. ∆алпы психологи€ зерттеулер≥н≥ң нәтижес≥ - психологи€ ғылымының барша салалары мен бел≥мдер≥н≥ң ≥ргетасы қызмет≥н атқарады.

 





ѕоделитьс€ с друзь€ми:


ƒата добавлени€: 2015-10-01; ћы поможем в написании ваших работ!; просмотров: 2346 | Ќарушение авторских прав


ѕоиск на сайте:

Ћучшие изречени€:

Ћучша€ месть Ц огромный успех. © ‘рэнк —инатра
==> читать все изречени€...

1310 - | 1259 -


© 2015-2024 lektsii.org -  онтакты - ѕоследнее добавление

√ен: 0.009 с.