Ћекции.ќрг


ѕоиск:




 атегории:

јстрономи€
Ѕиологи€
√еографи€
ƒругие €зыки
»нтернет
»нформатика
»стори€
 ультура
Ћитература
Ћогика
ћатематика
ћедицина
ћеханика
ќхрана труда
ѕедагогика
ѕолитика
ѕраво
ѕсихологи€
–елиги€
–иторика
—оциологи€
—порт
—троительство
“ехнологи€
“ранспорт
‘изика
‘илософи€
‘инансы
’ими€
Ёкологи€
Ёкономика
Ёлектроника

 

 

 

 


“ақырып. “ехникалық және теори€лық механиканың бөл≥мдер≥. Ќег≥зг≥ ұғымдар. —татиканың аксиомалары.




јзақстан –еспубликасы Ѕ≥л≥м және ғылым министрл≥г≥

јрағанды политехникалық колледж≥

∆алпыкәс≥пт≥к пәндер кафедрасы

“ехникалық механика нег≥здер≥ пән≥нен

Ћекци€лар жинағы

ƒайындаған: Қѕ“  оқытушысы Қайыров –.ј.

јрағанды 2015


ћазмұны

I-тарау. “еори€лық механика. 3

I-бөл≥м. —татика. 3

1-тақырып. “ехникалық және теори€лық механиканың бөл≥мдер≥. Ќег≥зг≥ ұғымдар. —татиканың аксиомалары. 3

2-тақырып.  үшт≥ң түс≥н≥г≥.  үшт≥ң оське проекци€сы. ∆азық жүйедег≥ жинақталатын күштер. 4

3-тақырып.  үшт≥ң нүктеге қатысты момент≥ және оның қасиеттер≥. Қос күштер. 6

4-тақырып. ≈рк≥н және ер≥кс≥з денелер. Ѕайланыстар және байланыстар реакци€сы. 7

5-тақырып. ∆азықтықтағы кез-келген күштер жүйес≥. 9

6-тақырып. јрқалықтық жүйелер. ∆үктемен≥ң және т≥рект≥ң түрлер≥. 10

7-тақырып. јуырлық центр.  ейб≥р фигуралардың ауырлық центрларының орыны. 11

8-тақырып. ƒенен≥ң тепе-теңд≥г≥н≥ң орнықтылығы. 13

9-тақырып. Үйкел≥с күш≥ туралы түс≥н≥к. —ырғанау үйкел≥с≥ және домалау үйкел≥с≥. 14

II-бөл≥м.  инематика. 16

10-тақырып.  инематиканың нег≥зг≥ ұғымдары. Ќүктен≥ң қозғалысының кинематикадағы түрлер≥. 16

11- тақырып. јйналмалы қозғалыс кез≥нде нүктен≥ң жылдамдығы және үдеу≥. 18

12-тақырып. Қатты денен≥ң күрдел≥ қозғалысы. 19

III-бөл≥м. ƒинамика. 21

13-тақырып. ƒинамиканың нег≥зг≥ ұғымдары және жалпы заңдары. 21

14-тақырып. ƒаламбер принцип≥. Ќүктен≥ң қисық сызықты қозғалысы кез≥ндег≥ инерци€ күш≥. 22

15-тақырып. “үзу сызықты және қисық сызықты қозғалыс кез≥ндег≥ жұмыс және қуат. 23

16-тақырып. ƒинамиканың жалпы теоремалары. ≈сеп шығаруға теореманы қолдану. 24

II тарау. ћатериалдар кедерг≥с≥ 25

17-тақырып. ћатериалдар кедерг≥с≥н≥ң нег≥зг≥ ұғымдары және есептер≥. 25

19-тақырып. —озылу немесе сығылу. Ѕойлық күш және оның эпюрасы. 27

20-тақырып. Ѕұралу. Ѕұралу момент≥н≥ң эпюрасы. Ѕұралу кез≥ндег≥ кернеу және деформаци€. 28

21-тақырып. Қиманың геометри€лық м≥нездемес≥ 29

22-тақырып. »≥лу. »≥лу момент≥ мен көлденең күштер. ќлардың эпюраларын салу. 30

23-тақырып. »≥лу кез≥нде бер≥кт≥кке есептеу, қиманы таңдау. 32

24-тақырып. —ығылған өзектерд≥ң орнықтылығы. 34

III-тарау. ћашина бөлшектер≥. 36

25-тақырып. ћашина бөлшектер≥н≥ң нег≥зг≥ ұғымдары. 36

26-тақырып. ћашина бөлшектер≥н≥ң қосылыстары. Ѕұралмалы қосылыстар. 37

27-тақырып. јжыратылмайтын қосылыстар. ѕ≥с≥р≥лген қосылыстар. 39

28-тақырып. «аклепкалы қосылыстар және оларды есептеу. 42

29-тақырып. Ўпондық қосылыстар. 43

30-тақырып. Ўлицт≥к қосылыстар. 45

31-тақырып. ћеханикалық бер≥л≥стер. ∆алпы мағұлматтар. Ќег≥зг≥ кинематикалық және күшт≥к қатынастар. 46

32-тақырып. “≥ст≥ бер≥л≥стер. ∆алпы түс≥н≥к. јртықшылықтары мен кемш≥л≥ктер≥.  лассификаци€сы. 48

33-тақырып. Ёвольвентт≥ ≥л≥н≥ст≥ң нег≥зг≥ элементтер≥ мен сипаттамасы.. 49

34-тақырып. ÷илиндрл≥к т≥ст≥ бер≥л≥стер. 50

35-тақырып. Ѕелд≥кт≥ бер≥л≥стер. јртықшылықтары мен кемш≥л≥ктер≥. 50

36-тақырып. Ўынжырлы бер≥л≥стер. јртықшылықтары мен кемш≥л≥ктер≥. 51

37-тақырып. ¬интт≥к бер≥л≥стер. ќлардың қолдану облысы. 52

38-тақырып. „ерв€кт≥к бер≥л≥стер. „ерв€ктар мен черв€кт≥к дөңгелект≥ң материалдары. 53

39-тақырып. јйналдырушы қозғалыстың бағыттауыштары. Ѕ≥л≥ктер мен осьтер. 54

40-тақырып. —ырғанау және тербелу подшипниктер≥. 55

I-тарау. “еори€лық механика

I-бөл≥м. —татика

тақырып. “ехникалық және теори€лық механиканың бөл≥мдер≥. Ќег≥зг≥ ұғымдар. —татиканың аксиомалары.

 

“ехникалық механика нег≥здер≥ пән≥ жалпы техникалық б≥л≥м беруд≥ң өте маңызды жиыны болып табылатын, теори€лық механика, материалдар кедерг≥с≥ және машина бөлшектер≥ деп аталатын үш тараудан тұрады.

“еори€лық механика тарауы матери€лық денелерд≥ң механикалық қозғалыстарының жалпы заңдылықтары мен тепе-теңд≥г≥н және осы матери€лық денелерд≥ң өзара механикалық әсерлесу≥н зерттейт≥н ғылым болып табылады.

“еори€лық механика статика, кинематика және диамика деп аталатын үш бөл≥мнен тұрады:

1. —татика бөл≥м≥нде тыныштықта тұрған абсалютт≥ қатты денелерге, әр түрл≥ күштер жүйес≥ әсер еткен жағдайдағы денелерд≥ң тепе-теңд≥к шарттарын қарастырады.

2.  инематика бөл≥м≥нде әсер етет≥н күштерд≥ ескермеген жағдайдағы, матери€лық нүктен≥ң немесе абсалют қатты денен≥ң қозғалыстарының жалпы геометри€лық сипаттамлары зерттелед≥.

3. ƒинамика бөл≥м≥ матери€лық нүктен≥ң немесе абсалют қатты денен≥ң қозғалысы зерттелгенде, осы қозғалысқа себебш≥ болатын әсер етуш≥ күштер және қозғалыстағы матери€лық объект≥лерд≥ң инертт≥л≥г≥н қарастырады.

 ез-келген ек≥ нүктес≥н≥ң ара қашықтығы өзгермейт≥н денен≥ абсалютт≥ қатты дене деп атайды.

Өлшем≥н ескермеуге болатын массасы бар денелер немесе дене бөлшектер≥ матери€лық нүкте деп аталады.

ћатериалық денелерд≥ң б≥р-б≥р≥не әсерлер≥н сандық мөлшермен анықтайтын және материалық денелерд≥ң өзара әсерлер≥н сипаттайтын шаманы күш деп атаймыз. ќның өлшем б≥рл≥г≥ халықаралық б≥рл≥ктер жүйес≥нде Ќ немсе кЌ болып қабылданған.  үш бағытталған векторлық шама, ол үш көрсетк≥шпен бейнеленед≥(1.1,а сурет): әсер ету нүктес≥(ј нүктес≥), әсер ету түзу≥ немесе бағыты(ED түзу≥) және шамасы.

 үш векторының барлық ұзындығында күш шамасының қанша б≥рл≥г≥ бар екенд≥г≥н сипаттайтын шаманы, күш масштабы деп атаймыз. ќның халықаралық б≥рл≥ктер жүйес≥ндег≥ өлшем б≥рл≥г≥ немесе болып қабылданған.

1.1-сурет.  үш векторы және теңескен күштер жүйес≥.

—татика нег≥з≥нде адамзаттың ғасырлар бойы жинаған тәж≥рибес≥н≥ң нәтижес≥нде тұжырымдалып математикалық дәлелдеуд≥ қажет етпейт≥н аксиомаға айналған заңдылықтар жатады.

ќсы аксиомалар статикада қарастырылатын барлық мәселелерд≥ қорытып шығаруға әбден жетк≥л≥кт≥.

1-ш≥ аксиома(ек≥ күшт≥ң тепе теңд≥к шарты туралы).

—ан мәндер≥ тең б≥р түзуд≥ң бойымен қарама-қарсы бағытталған ерк≥н қатты денеге әсер етуш≥ ек≥ күш әсер≥нен дене тепе-теңд≥кте болады(1.1,б сурет).

2-ш≥ аксиома(күштер жүйес≥н түрленд≥ру туралы). Өзара теңескен күштер жүйес≥н қосқаннан немесе алып тастағаннан бер≥лген күштер жүйес≥н≥ң қатты денеге әсер≥ өзгермейд≥.

3-ш≥ аксиома (күштер параллелограмының заңы). ƒенен≥ң б≥р нүктес≥не түс≥р≥лген ек≥ және күштер≥н≥ң тең әсер етуш≥ күш≥ сол нүктеге түс≥р≥лед≥ де, сол нүктеден салынған параллелограмның диоганал≥мен анықталады(1.2-сурет).

 

1.2-cурет.  үштер параллелограмы заңы.

4-ш≥ аксиома (әсер және қарсы әсер туралы заң). ≈к≥ денен≥ң б≥р-б≥р≥не әсер ету күштер≥, шамасы жағынан тең және б≥р түзу бойымен қарама-қарсы бағытталады(1.3-сурет).

1.3-сурет. Әсер және қарсы әсер туралы заң.

және күштер≥ әртүрл≥ денеге түс≥р≥лген, сондықтан бұл күштер тепе-теңд≥кте болатын күштер жүйес≥н құра алмайды.

5-ш≥ аксиома (қатаю принцп≥).

≈гер қатты емес дене тепе-теңд≥кте болса, онда ол қатты денеге айналғанда тепе-теңд≥к шарты бұзылмайды.

 

—ұрақтар

 

1. “ехникалық механика пән≥ нен≥ зерттейд≥ және қандай тараулардан тұрады?

2. “еори€лық механика тарауы нен≥ зерттейд≥ және қандай бөл≥мдерден тұрады?

3. —татика, кинематика және динамика тараулары нен≥ зерттейд≥?

4. ћатериалық нүкте және абсалютт≥ қатты дене деген≥м≥з не?

5.  үшдеген≥м≥з не және оның өлшем б≥рл≥г≥, сипаттамалары қандай?

6.  үш масштабы деген≥м≥з не және оның өлшем б≥рл≥г≥ қандай?

7. —татиканың қандай аксиомалары бар?

 





ѕоделитьс€ с друзь€ми:


ƒата добавлени€: 2017-01-21; ћы поможем в написании ваших работ!; просмотров: 3527 | Ќарушение авторских прав


ѕоиск на сайте:

Ћучшие изречени€:

Ќачинать всегда стоит с того, что сеет сомнени€. © Ѕорис —тругацкий
==> читать все изречени€...

530 - | 427 -


© 2015-2023 lektsii.org -  онтакты - ѕоследнее добавление

√ен: 0.021 с.