Ћекции.ќрг


ѕоиск:




 атегории:

јстрономи€
Ѕиологи€
√еографи€
ƒругие €зыки
»нтернет
»нформатика
»стори€
 ультура
Ћитература
Ћогика
ћатематика
ћедицина
ћеханика
ќхрана труда
ѕедагогика
ѕолитика
ѕраво
ѕсихологи€
–елиги€
–иторика
—оциологи€
—порт
—троительство
“ехнологи€
“ранспорт
‘изика
‘илософи€
‘инансы
’ими€
Ёкологи€
Ёкономика
Ёлектроника

 

 

 

 


√рамматика: 1. “аатал учур чак с ипользованием глагола Ђтурї.




»спользование модального глагола Ђкерекї.

 

∆аңы сөздөр жана сөз айкаштар:


оору Ц болезнь

ооруп турат Ц болит

оорулуу Ц больной (-а€)

дарыгер, доктур Ц доктор

көтөрүлөт Ц поднимаетс€

чыйрыгып турам Ц знобит

өңүң начар Ц плохо выгл€дишь

мүмкүн болсо Ц если можно

тез жардам Ц скора€ помощь

дары Ц лекарство

жүрөк Ц сердце

бөйрөк Ц почка

ичеги-карын Ц кишечник

тамак Ц горло

ашказан Ц желудок

сасык тумоо Ц грипп, простуда

сиз ооруп жатасызбы? Ц вы болеете?

сага эмне болду? Ц что с тобой?

доктурду чакырайынбы? Ц вызвать врача?

кантип калдың? Ц ну как ты?


жөтөлүп калыптырсың Ц ты уже кашл€ешь

өзүмдү жаман сезип турам Ц плохо себ€ чувствую

температураңыз жогорубу? Ц у вас высока€ температура?

канча жолу ичишим керек? Ц сколько раз в день нужно принимать?

бир күндө үч маал бир таблеткадан Ц в день 3 раза по 1-й таблетке

  —Ү…ЋӨЎҮҮ ѕ–ј “» ј—џ ѕ–ј “» ј –≈„»  
Ц Өңүң начар көрүнөт, ооруп турасыңбы? Ц Өзүмдү жаман сезип турам. Ц —ага эмне болду? Ц »чим ооруп жатат. Ц ƒары ичишиң керек. Ц  анча жолу ичишим керек? Ц “ы плохо выгл€дишь, заболел? Ц я плохо себ€ чувствую. Ц „то с тобой? Ц Ѕолит живот. Ц “ы должен прин€ть лекарство. Ц —колько раз в день принимать?
       

1-көнүгүү: ќкугула жана ушу сы€ктуу диалог түзгүлө (ѕрочитайте, составьте соответствующий диалог):

 

а) Ц —из ооруп турасызбы?

Ц ќоба, өзүмдү жаман сезип турам.

Ц ƒоктурга бардыңызбы?

Ц Ѕүгүн барам го.

 

б) Ц —ага эмне болду?Өңүң жаман болуп турат.

Ц Ётим ысып, башым катуу ооруп жатат.

Ц ƒары ичтиңби?

Ц ∆ок.

Ц јнда дары ичип жатышың керек.

Ц Ѕул дарыны канча жолу ичишим керек?

Ц Ѕир күндө үч маал, бир таблеткадан.

 

 

√рамматика:

Ќасто€щее сложное врем€ с вспомогательным глаголом Ђтурї образуетс€ следующим образом:

 

ќснова глагола + -ып(-п) + тур + а + аффикс сказуемости

 

 

∆ак ∆екелик  өптүк сан

(лицо) (единственное число) (множественное число)

I ооруп тур ам ооруп тур абыз

II ооруп тур асың ооруп тур асыңар

ооруп турасыз ооруп тур асыздар

III ооруп турат ооруп тур ушат

ћисалы: ћен азыр ооруп турам. Ц —ейчас € болею.

 

    —Ү…ЋӨӨ ѕ–ј “» ј—џ ѕ–ј “» ј –≈„»

 

2-көнүгүү: “өмөнкү сөздөрдү колдонуп, суроолорго жооп бергиле (»спользу€ следующие слова, ответьте на вопросы).

 

ќор уп турам

„арча______

—ага эмне болду? ∆аман сез____

„ыйрык______

 ыйнал______

3-көнүгүү:  имдин эмнеси ооруп жатат? (” кого что болит)

Үлгү:

      Ѕул ƒина. јнын тамагы ооруп жатат.   Ѕул јйша. јнын башы ооруп жатат.

 

 

     өз____________________ _______________________       “иш____________________ ________________________       Ѕаш____________________ _______________________  
  ∆үрөк______________________________ ____________________________________     Ѕел______________________ __________________________    
     улак________________________________ _____________________________________       »ч__________________________________ ____________________________________  
      √–јћћј“» ј     ћодальные слова, выражающие долженствование Ђ керек ї        
               

 


ќснова глагола + - ыш + личный аффикс + керек

 

∆ак ∆екелик сан  өптүк сан

(лицо) (единственное лицо) (множественное число)

I Ѕар + ыш + ым Ѕар + ыш + ыбыз

II Ѕар + ыш + ың  ≈–≈  Ѕар + ыш + ыңар  ≈–≈ 

Ѕар + ыш + ыңыз Ѕар + ыш + ыңыздар

III Ѕар + ыш + ы Ѕар + ыш + ы

 

ћисалы: —ен доктурга барышың керек. Ц “ы должен идти к доктору.

 

 

“ерс формасы

ќтрицательна€ форма

ќтрицательна€ форма глагола + -ыш + личные аффикс + керек

∆ак ∆екелик сан  өптүк сан

I Ѕарба+ш+ым Ѕарба+ш+ыбыз

II Ѕарба+ш+ың  ≈–≈  Ѕарба+ш+ыңар  ≈–≈ 

Ѕарба+ш+ыңыз Ѕарба+ш+ыңыздар

III Ѕарба+ш+ы Ѕарба+ш+ы

 

ћисалы: —ен муздак суу ичпешиң керек. Ц “ы не должен пить холодную воду.

 

 

4-көнүгүү:—үйлөмдөгү сөздөргө мүчөлөрдү улап жазгыла (  следующим словам прибавьте окончани€):

 


1) —ен жазышың керек.

2) ћен айт_____ керек.

3) јл укта_____ керек.

4) —ен кир_____ керек.

5)јл жат_____ керек.

6) ћен ич_____ керек.


 

5-көнүгүү: Ётиштерди терс формасында жазгыла (Ќапишите глаголы в отрицательной форме):

—ен дары ич__шиң керек.

јл жуубаган жемиш же__ керек.

ћен оору__шымкерек.

—ен сүйлө__шүңкерек.

јл муздак суу ич__иш керек.


 

6-көнүгүү: Ѕуларга эмне болду айткыла. јлар эмне кылыш керек? (Ќапишите что с ними и что они должны сделать)

 

 

 


____________________ ____________________ _______________________

 


__________________ ____________________ _________________________

 

     елгиле сүйлөшөлү ƒавайте поговорим  

 

7-көнүгүү: ƒиалог түзгүлө (—оставьте диалог).

1) —издин досуңуз ооруп жатат. Ђ“ез жардамгаї телефон чалып, досуңуздун абалын айтыңыз.

ћисалы: Ѕолоттун башы ооруп жатат. јнын температурасы жогору.

2) —из жаңы эле Ќаст€га ооруканага барып келдиңиз. јпаңыз Ќаст€нын ден-соолугун сурады, сиз ага айтып бериңиз.

 

8-көнүгүү: “өмөнкү симптомдорду окуп, кеңеш бериңиз (ѕрочитайте следующие симптомы и дайте совет):

Үлгү: јсандын денеси ысып, ичи ооруп жатат. “ез жардам чакырыш керек.

јл жер-жемиш жебеши керек.

 

 им? Ёмнеси ооруп жатат?

јндрей тамак

ћира бут Ёмне кылыш керек?

ћурат көз Ёмне кылбаш керек?

Ћиза баш

ћаксат бөйрөк

“имур ашказан

 

  ќЌ Ѕ≈Ў»Ќ„» —јЅј    ѕя“Ќјƒ÷ј“џ… ”–ќ     

 

Ѕилими күчтүү миңди жыгат, билеги күчтүү бирди жыгат.

”ченье свет, а не ученье тьма.

 

“екст: ”ниверситет

 

∆аттагыла: 1. Ќазвани€ факультетов и учебных дисциплин.

2. ѕоговорить о вузах.

 

 





ѕоделитьс€ с друзь€ми:


ƒата добавлени€: 2016-12-05; ћы поможем в написании ваших работ!; просмотров: 654 | Ќарушение авторских прав


ѕоиск на сайте:

Ћучшие изречени€:

Ѕольшинство людей упускают по€вившуюс€ возможность, потому что она бывает одета в комбинезон и с виду напоминает работу © “омас Ёдисон
==> читать все изречени€...

760 - | 586 -


© 2015-2023 lektsii.org -  онтакты - ѕоследнее добавление

√ен: 0.034 с.