Ћекции.ќрг


ѕоиск:




 атегории:

јстрономи€
Ѕиологи€
√еографи€
ƒругие €зыки
»нтернет
»нформатика
»стори€
 ультура
Ћитература
Ћогика
ћатематика
ћедицина
ћеханика
ќхрана труда
ѕедагогика
ѕолитика
ѕраво
ѕсихологи€
–елиги€
–иторика
—оциологи€
—порт
—троительство
“ехнологи€
“ранспорт
‘изика
‘илософи€
‘инансы
’ими€
Ёкологи€
Ёкономика
Ёлектроника

 

 

 

 


“ақырыбы: Ёкогенетика, фармакогенетика




6.2. ћақсаты: студенттерде м утагенд≥к және канцерогенд≥к фактролармен ластанған, қоршаған орта өзгеру≥н≥ң тұрғындардың генетикалық саулығына әсер≥ туралы б≥л≥мд≥ қалыптастыру. студентерде дәр≥-дәрмектерд≥ң әрб≥р ауруға жеке әсер≥н генетикалық конституци€ (аурудың генотип≥) ерекшел≥ктер≥мен байланысы туралы б≥л≥м қалыптастыру.

6.3. ќқытудың м≥ндеттер≥:

- студенттерд≥ экологи€лық генетика, қоршаған ортаның ластануы, ластаушылар, фармакологи€лық генетика, дәр≥-дәрмектерд≥ң метаболизм≥н≥ң генетикалық бақылануы ұғымдарымен таныстыру;

- қоршаған орта ластануының генетикалық зардаптарын зерттейт≥н, қаз≥рг≥ таңдағы ғылымдардың б≥р≥ экологи€лық генетиканың маңызын ашу, генге (генотипке) дәр≥-дәрмектер әсер еткенде аурудың жауап реакци€сын және дәр≥ әсер≥н≥ң ти≥мд≥л≥г≥н зерттейт≥н фармакогенетика ғылымының мән≥н ашу;

- физикалық және хими€лық факторлармен қоршаған ортаның ластануынан, арнайы аурулардың (экологи€ға тәуелд≥ аурулар), дәр≥-дәрмектерд≥ң ағзадағы метоболизм≥н≥ң генетикалық бақылануының механизм≥н ашу (мысалы, туберкулезбен ауыратын ауруды изониазидпен емдеу) даму механизмдер≥ мен себептер≥н ашу;

- студенттерд≥ аймақтың экологи€лық жағдайын талдауға, қоршаған ортаның нег≥зг≥ ластаушыларын анықтауға, халықтың денсаулығына, соның ≥ш≥нде генетикалық жағдайына зи€нды әсер етет≥н факторларды анықтап, оны дәр≥герл≥к тәж≥рибеде қолдануға үйрету.

- студенттерд≥ алған б≥л≥мдер≥н пайдалана отырып, тәж≥рибеде аурудың генотип≥н ескере отырып, дәр≥-дәрмектерд≥ тағайындауды үйрету

 

6.4. “ақырыптың нег≥зг≥ сұрақтары:

6.4.1. Ёкологи€, анықтамасы. √енетика мен экологи€ның байланысы.

6.4.2. Қоршаған ортаны ластаушылар, ж≥ктелу≥, әсер ету≥.

6.4.3. јдамның экологи€лық аурулары, олардың дамуының генетикалық механизмдер≥.

6.4.4. Қазақстандағы экологи€лық зардап шеккен аймақтағы (—емей €дролық полигон, јрал және т.б.) қоршаған орта ластануының тұрғындар саулығына әсер≥.

6.4.5. ‘армакогенетиканың қаз≥рг≥ кездег≥ медицинадағы және фармаци€дағы маңызы.

6.4.6. ƒәр≥л≥к препараттар метаболизм≥н≥ң генетикалық бақылануы.

6.4.7. ƒәр≥л≥к препараттарды қабылдау үдетет≥н тұқым қуалайтын арулар және жағдайлары.

6.4.8. ƒәр≥-дәрмект≥ практикада қолданудың персональдық (жекел≥к) жаңа мүмк≥нд≥ктер≥.

* јғылшын және орыс т≥лдер≥нде талдау үш≥н

6.5. ћетоды обучени€ үйлес≥мд≥ оқыту әд≥с≥(нег≥зг≥ сұрақтар бойынша әңг≥мелесу, кестелер толтыру, тест тапсырмаларын шешу, видеофильмдер көру).

6.6. Әдебиеттер:

Ќег≥зг≥:

6.6.1. јманжолова Ћ. ≈. ∆алпы және медициналық генетиканың биологи€лық нег≥здер≥. ј., 2006, 216 -220 б.

6.6.2. Ѕочков Ќ. ѕ.  линическа€ генетика. ћ.: √эотар-ћед, 2006. с. 294-310.

6.6.3. Ѕочков Ќ.ѕ. ‘армакогенетика в педиатрии. ѕедиатри€. є 3. 2004. с. 4-7.

6.6.4. √енетика. ѕод ред. »ванова ¬.». ћ.: јкадеми€, 2006. с. 265-272.

6.6.5. √аврилова —.». ‘армакогенетические подходы к терапии болезни јльцгеймера. ¬естник –јћЌ є 9-10. 2006. с.30-33.

6.6.6. √интер ≈. . ћедицинска€ генетика. ћ.: ћедицина, 2003. с. 340-348.

6.6.7. Ћ€хович ¬.¬. и др. ‘армакогенетика и современна€ медицина. ¬естник –јћЌ є 10. 2004. с. 40-45.

6.6.8. Қуандықов ≈. Ө. Әб≥лаев —. ј. ћедициналық биологи€ және генетика. јлматы, 2006, 273-282 б.

6.6.9. Қуандықов ≈. Ө., Ќұралиева Ұ.Ә. ∆алпы және медициналық генетика нег≥здер≥ (дәр≥стер жинағы). јлматы: Ёверо, 2009. 111-115 б.

6.6.10. Қуандықов ≈.Ө., јманжолова Ћ.≈. ћолекулалық биологи€ нег≥здер≥ (дәр≥стер жинағы). јлматы: Ёверо, 2008. б. 213-219.

Қосымша:

6.6.11. ¬ахненко ƒ. ¬., √арнизоненко “. —.,  олесников —. Ќ. Ѕиологи€ с основами

экологии. –остов-на-ƒону, 2003, б. 411-447.

6.6.12. Қуандықов ≈.Ө., Ќұралиева Ұ.Ә. Ќег≥зг≥ молекулалық Цгенетикалық терминдерд≥ң

орысша- қазақша сөзд≥г≥ јлматы: Ёверо, 2012. 112 б.

6.6.13. ‘огель ‘., ћотульски ј. √енетика человека. “ом 2. ћ., 1990, с. 115-119.

6.6.14. „ебышев Ќ.¬.и др. Ѕиологи€. ћ., 2000, с. 348-394.

6.6.15. Ёкогенетика. —еменов ¬.¬.,  ошкаева ≈.—.  ., 2005, с. 23.

6.6.16. ‘огель ‘., ћотульски ј. √енетика человека. “ом 2. ћ. 1990. с. 108-115.

6.6.12. ўипков ¬.ѕ.,  ривошеина √.Ќ. ќбща€ и медицинска€ генетика. ћ.: јкадеми€, 2003. с. 211-216.

6.6.13. ћедицинска€ генетика: учеб. пособие/ –оберт Ћ.Ќьюссбаум, –одерик –, ћак-»ннес, ’антингтон ‘. ¬иллард: пер. с англ. ј. Ў. Ћатыпова; под ред. Ќ. ѕ. Ѕочкова.- ћ.: √Ёќ“ј–-ћедиа, 2010.

6.6.14. Ќаследственные болезни: национальное руководство/под.ред.акад. –јћЌ Ќ.ѕ. Ѕочкова.-ћ.: √Ёќ“ј–-ћедиа, 2012.—. 244-284

Ѕақылау

6.7.1.  огнитивт≥ (б≥л≥м) құзыретт≥л≥кт≥ бағалау:

6.7.1.1. “ақырыптың нег≥зг≥ сұрақтары бойынша ауызша сұрау.

6.7.1.2. “ест бақылау Ц 10 сұрақтан 3 нұсқа.

6.7.1.3. “ақырып бойынша кәс≥би терминдерд≥ ағылшын және ек≥нш≥ т≥лде игеру≥н тексеру

 

6.7.2.“әжирбиел≥к дағды құзыретт≥л≥г≥н бағалау:

6.7.2.1. ЂҚоршаған орта ластануының генетикалық зардаптары ї сызбасын салу:

             
 
 
   
∆үрек-қан тамырлараурулары    
 
ќнкологи€лық ≥с≥ктер
   
∆үйке жүйес≥н≥ң аурулары
 

 


6.7.2.2. Ђјдамның экологи€ға тәуелд≥ ауруларыї тақырыбына кесте толтыру

 

јурудың аталуы   “оксикалық факторлар  линикалық белг≥лер≥
Ђћинаматаї ауруы    
Ђ»тай-итайї ауруы    
Ђёшоїауруы    
Ђ—ары балаларї ауруы    
Ђ„ернобыл ауруыї    
Қатерл≥ ≥с≥ктер    

 

6.7.2.3.Ђ√енетикалық өзгер≥с≥ бар адамдардың дәр≥-дәрмектерге жеке-дара сез≥мталдығыї тақырыбына кесте толтыру

є п/п √енетикалық өзгер≥с болған жағдайда дәр≥л≥к заттардың әсер≥н≥ң фармакологи€лық сипаты ‘ерментт≥к жүйен≥ң өзгер≥с≥ “ұқым қуалау тип≥
1. ƒитилин (бұлшық ет релаксаци€сы үш≥н) Ц тыныс алудың 1 сағ және көп уақытқа тоқталуы    
2. ∆араны өңдеу үш≥н сутег≥н≥ң асқын тотығының ер≥т≥нд≥с≥н≥ң ти≥мс≥зд≥г≥    
3. ѕримахин Ц эритроциттер гемолиз≥    
4. ‘енилтиокарбамидт≥ң ащы дәм≥н сез≥нбеу    
5. »зониазид Ц токсинд≥к эффект≥с≥    

 

6.7.2.4. Ђƒәр≥-дәрмекке ағзаның жауап рекци€сыї тақырыбына кесте толтыру

ƒәр≥-дәрмекке ағзаның жауап рекци€сы ƒәр≥л≥к препарат ‘ермент жетк≥л≥кс≥зд≥г≥ —ипаттамасы
∆оғары сез≥мталдық      
“олеранттылық      
ѕарадоксальд≥ реакци€сы      

 

6.7.3.  онтрольные вопросы:

6.7.3.1. Ёкогенетика, мақсаты мен м≥ндеттер≥

6.7.3.2. Ћастану, түс≥н≥г≥, мән≥

6.7.3.3. Ћастаушылар, сипаттамасы, ж≥ктелу≥

6.7.3.4. Қазақстанның қалалық попул€ци€ларындағы қоршаған ортаның нег≥зг≥ ластаушылары

6.7.3.5. Қазақстанның ауылдық попул€ци€ларындағы қоршаған ортаның нег≥зг≥ ластаушылары

6.7.3.6. Ёкологи€ға тәуелд≥ аурулар, даму механизмдер≥, себептер≥

6.7.3.7. ƒәр≥ метаболизмн≥ң моногенд≥ бақылануы.

6.7.3.8. ƒәр≥ метаболизмн≥ң полигенд≥ бақылануы.

 

Үш т≥лдег≥ түс≥нд≥рме сөздер:

Қазақ т≥л≥нде ќрыс т≥л≥нде јғылшын т≥л≥нде
Ёкологи€лық жүйе (экожүйе) Ц белг≥л≥ б≥р аймақты мекендейт≥н және сыртқы орта факторларымен өзара қарым-қатынаста болатын барлық т≥р≥ ағзалардың жиынтығы; Ёкологическа€ система (экосистема)Цсовокупность всех живых организмов, обитающих на определенной территории и взаимодействующих с факторами внешней среды Ecologicalsystem(ekosystem)Цsystem including all living organisms in habiting in definite territory and interacting with environmental;
Ћастану Ц қоршаған ортаға зи€нды факторлардың ену≥; «агр€знение Цпоступление в окружающую среду вредных факторов. Pollution- introduction in environment harm full factors;
ЋастаушыларЦ адамның денсаулығына кер≥ әсер≥н тиг≥зет≥нқоршаған ортаның, зи€нды факторлары; «агр€знителейЦ вредные факторы, поступающие в окружающую среду оказывающие негативное вли€ние на здоровье человека; Pollutants Ц harmful factors, entering in environment and causing negative influence on people health;
Ёкологи€лық генетика (экогенетика) Ц зи€нды орта факторларының адамның генетикалық саулығына тиг≥зет≥н әсер≥н зерттейт≥н, ғылым; Ёкологическа€ генетика (экогенетика)- наука, изучающа€ вл€ние вредных факторов среды на генетическое здоровье людей; Ecological genetics (ecogenetics) - science studying influence of harmful environmental factors on genetic health of people;
Ёкологи€лық аурулар Ц ғылыми техникалық прогресст≥ң қарқынды дамуы нәтижес≥нде қоршаған ортаның өзгеру≥нен болатын адамның аурулары. Ёкологические болезни Ц это болезни человека, возникшие в результате издержек научно-технического прогресса и вызванных им деформаций окружающей среды Environmental illness - is a human disease caused by scientific and technological progress and costs caused by their surrounding environment strains
‘армакогеника- ағзаның дәр≥-дәрмектерд≥ң әсер≥не жауап қайтаруындағы генетикалық бақылауды зерттейт≥н ғылыми бағыт ‘армакогенетика-научное направление, изучающее генетичекий контроль ответа организма на лекарсвенные препараты –harmacogenetics-scientific field that studies geneticheky control the body's response to drug slekarsvennye  
ѕарадоксальды реакци€ Ц дәр≥н≥ң әсер ету механизм≥н≥ң күтпеген асқынулар тип≥ ѕарадоксальна€ реакци€ на лекарство, включающими совсем другие типы осложнений, чем это следовало бы ожидать, исход€ из механизмов действи€ лекарства. –aradoxical reactions to the drug, which include completely different types of complications than would be expected based on the mechanism of action of the drug.
“олеранттылық Ц дәр≥л≥к препараттардың фармакологи€лық әсер≥н≥ң төмендеу≥. јғзаға үзд≥кс≥з дәр≥л≥к препараттың түсу салдарынан туындайтын бей≥мд≥л≥к “олерантностьЦ это уменьшение фармакологического эффекта лекарственных препаратов. ќна возникает, вследствие приспособлени€ к непрерывному поступлению препарата в организм. Tolerance - adecrease in their pharmacological effects.Itoccursas a result of adaptationto the continuous flow of the druginto the body.  
‘армакогеномика Ц фармакогенетика және фармакогеномиканың б≥р саласы, әрб≥р адамның генетикалық вапиаци€ларына сәйкес дәр≥л≥к заттарға жауап қайтару реакци€сы. ‘армакогеномика Ч отрасль фармацевтики и фармакологии, котора€ исследует вли€ние генетической вариации каждого человека в его ответе на лекарственное средство. Pharmacogenomics- the branch of Pharmacy and Pharmacology, which explores theinfluenceof genetic variations ineach person, in his response to the drug.
‘армакокинетика-дәр≥л≥к заттардың с≥ң≥р≥лу, тасымалдану, таралу, ыдырау және шығарулу үрд≥стер≥н зерттейт≥н жалпы фармакологи€ның саласы ‘армакокинетика-это раздел общей фармакологии изучающий процессы всасывани€, транспорта, распределени€, метобализма и выведени€ лекарственных веществ Farmakokinetika-a section of general pharmacology studies the processes of absorption, transport, distribution, acids metabolism and excretion of drugs
јдамның генетикалық паспорты Цадамның жеке генетикалық ерешел≥г≥ көрсет≥лген құжат √енетический паспорт человека - документ, в котором содержитс€ информаци€ о генетической индивидуальности человека. Human genetic passport- a document which contains information about the genetic individuality.

 

Құрастырушы: оқыт. Қыдырбаева Ә.Қ.

27-тәж≥рибел≥к сабақ





ѕоделитьс€ с друзь€ми:


ƒата добавлени€: 2016-12-04; ћы поможем в написании ваших работ!; просмотров: 1749 | Ќарушение авторских прав


ѕоиск на сайте:

Ћучшие изречени€:

Ќадо любить жизнь больше, чем смысл жизни. © ‘едор ƒостоевский
==> читать все изречени€...

547 - | 427 -


© 2015-2023 lektsii.org -  онтакты - ѕоследнее добавление

√ен: 0.017 с.