Ћекции.ќрг


ѕоиск:




 атегории:

јстрономи€
Ѕиологи€
√еографи€
ƒругие €зыки
»нтернет
»нформатика
»стори€
 ультура
Ћитература
Ћогика
ћатематика
ћедицина
ћеханика
ќхрана труда
ѕедагогика
ѕолитика
ѕраво
ѕсихологи€
–елиги€
–иторика
—оциологи€
—порт
—троительство
“ехнологи€
“ранспорт
‘изика
‘илософи€
‘инансы
’ими€
Ёкологи€
Ёкономика
Ёлектроника

 

 

 

 


—а€си жанжалдар мен дағдарыстарды реттеуд≥ң әд≥стер≥ мен түрлер≥.




—а€си салада жанжалдарды тудырмаудың, оны одан әр≥ өрш≥тпеуд≥ң басты амалы-- халықтың әл ауқатын көтеру, елд≥ң жоғары әлеуметт≥к-экономикалық дәрежеде дамуын қамтамасыз ету. ќған қоса қоғамның са€си мәдениет≥ би≥к болса, бил≥к басындағыларға, заң органдарына деген сен≥м арта, беки түсед≥. јл олар жетк≥л≥кс≥з болса, са€си жанжалдар мен дағдарыстардың өрбу≥не әкелед≥.

Ѕ≥раз жағдайда дау-жанжалдардың алдын алу үш≥н бил≥к басындағылар әр түрл≥ әд≥с-айлаларды пайдаланады. ћысалы, халық мүддес≥н қанағаттандыра алмаған жағдайда, с≥здерд≥ мынадай жарқын болашақ күт≥п тұр деп үм≥ттенд≥ред≥, жұбатады. Ѕ≥р үм≥ттен кей≥н келес≥ үм≥тт≥ң оты жануы мүмк≥н. ќл үм≥т шиелен≥ст≥ әлс≥ретуге әкелед≥.

—а€си жанжалдарды шешуд≥ң б≥рнеше түр≥ бар.

1. ƒау -жанжалдарға бармау, одан қашқақтау әд≥с≥. ћысалы, са€си қайраткер қарсы жақпен жанжалға түспей үш≥н са€си сахнадан кетед≥ немесе кейб≥реулер бастығымен ≥стесе алмаса, ≥ст≥ насырға шаптырмау үш≥н өз ерк≥мен жұмыстан кетед≥.

2.  ей≥нге қалдыру әд≥с≥. Қарсыласпен ерег≥ске бармай, У не≥стесең соны ≥стеФ деген си€қты, бәр≥не көн≥п жүре беред≥.

3. —а€си жанжалды мәм≥леге келу арқылы бейб≥т жолмен шешу. ћәм≥ле деп дау-жанжалдарға қатысушы жақтардың өзара кеш≥р≥мд≥л≥к б≥лд≥р≥п, ымыраға келу≥н айтады. ќнда ек≥ жақ б≥р≥н-б≥р≥ ұғынысып, өзара кеш≥р≥мд≥л≥к жасап, ортақ кел≥с≥мге келуге тырысады.

4. «орлық нег≥з≥нде б≥т≥ст≥ру, кел≥ст≥ру.ћұндай жағдай б≥р жақтың күш≥ айтарлықтай басым болғанда, ек≥нш≥ жақ жең≥лгенде немесе оны толық жойып ж≥бергенде туады.

5. јралық сот немесе ардбитраждық сараптау әд≥с≥.ћұнда қарсы жақтар дау, талас тудырған мәселен≥ тексеруге өз ерк≥лер≥мен үш≥нш≥ жаққа беред≥. ќның шығарған шеш≥м≥н ек≥ жақ та мойындайды. ћұндай жағдайда төрел≥к етуш≥ қазы халықаралық құқықтың жалпыға б≥рдей ережелер≥н, елд≥ң конституци€лық тәрт≥б≥н және т.с.с. шарт талаптарын басшылыққа алады.

 

3. Ётноса€си жанжалдар. Ётноса€си жанжалдарға этностар, ұлттар арасындағы дау-дамайлар, шиелен≥стер жатады. Ѕасқа са€си-әлеуметт≥к егес, дау-шараларға қарағанда ол өте күрдел≥ және шеш≥лу жолы қиын мәселе.

Ётноса€си жанжал тудыратын мәселен≥ң б≥р≥-- этникалық ұлтшылдық. ћұнда б≥раз ұлттың өк≥лдер≥ өз алдына автономи€ алу, тұтастығын және өзгешел≥г≥н сақтау мақсатын қо€ды. ќл идеологи€ немесе қозғалыс рет≥нде көр≥н≥с беру≥ мүк≥н. ќндай этнос нег≥з≥ үш мақсатты алға қо€ды:

Ц автономи€ мен өз≥н-өз≥ қамтамасыз ету;

Ц белг≥л≥ б≥р жерге, аумаққа иел≥к ету құқығын алу;

Ц өз мәдениет≥н жалпы мемлекетт≥к мәдениетт≥к мәдениетпен б≥рдей мәртебеге жетк≥зу.

Ётностық ұлтшылдықтың басты са€си мүддес≥ -түптеп келгенде өз≥н≥ң мемлекетт≥г≥н орнату. ћұндай ұлтаралық қақтығыстар қаз≥рг≥ таңда жетк≥л≥кт≥. ћысалы, —олтүст≥к »рланди€ мен јнгли€, грузиндер мен абхаздықтар, осетиндер мен ингуштар арасындағы, “аулы  арабахтағы, ћолдавадағы және т.с.с. ∆анжалдар.ќлардың нег≥з≥нде жерг≥л≥кт≥ халықтан басқа ұлт өк≥лдер≥н≥ң са€си және азаматтық құқықтарының қысымшылық көру≥, ұлттық егеменд≥к, ұлттық мемлекетт≥к құрылым мәселелер≥н≥ң және т.б.б жатыр.

Ётноса€си шиелен≥стерд≥ң пайда болуына түртк≥ болатын себепт≥ң б≥р≥Чэтностың өз т≥л≥, мәдениет≥, д≥н≥, әдет-ғұрпының тағдарана қалыптан тыс, асыра қау≥птенуш≥л≥к.ќның болашағы қалай деп мазасыздану.

Әдете ұлттық иде€ны көтер≥п, этноса€си жанжалдарға әкелет≥ндер бил≥кке таласушы топтар мен олардың басшылары. ќлар өз са€си мақсаттарына жету үш≥н ұлттық факторды пайдаланады. —ол үш≥н жылдар бойы жиналған кемш≥л≥ктерд≥ дабыра ет≥п, аз ұлттардың сез≥мдер≥не ойнап, наразылық тудырады.

Ұлтаралық са€сат саласында б≥зд≥ң елемезде б≥рталай ≥с ≥стелуде.1995 жылдың 1 наурызында Ќ.Ә:Ќазарбаевтың жарлығымен Қазақстан халықтарының јссамбле€сы құрылды. ќл республикалық барлық ұлттық- мәдени орталықтарды қамтиды. Ұлттық са€сат саласында жаңа заң жобаларына қоғамдық сараптау жасайды. ћысалы, УҚоғамдық б≥рлест≥ктер туралыФ, Ућәдениет туралыФ, УҚазақстан –еспубликасындағы т≥лдер туралыФ және т.б. «аң жобаларына қорытынды дайындап, ѕарламентке ж≥берд≥.

јлайда экстремист≥к пиғылдағылар ел≥м≥зде кездесед≥. ћысалы, 1999 ж.  азимарчук деген содыр өз жақтастарымен Өскеменде төңкер≥с ұйымдастырмақ болды. ќның сұрқи€ жоспарын қазақстандық арнаулы органдар дер кез≥нде ашып, ойындағысын жүзеге асыртпады. ≈гер бұл әрекет жүзеге аса қалса Ўығыс Қазақстандағы, т≥пт≥ ел≥м≥зд≥ң басқа өң≥рлер≥ндег≥ жағдай тұрақсызданатыны сөзс≥з ед≥.—ондықтан барлық жұртшылық болып ондай әрекеттерге жол бермей, қазақстандық патриотизмд≥, ұлтжандықты, отансүйг≥шт≥ республика тұрғындарының бойларына с≥ң≥р≥п, жер≥м≥зд≥ң тұтастығын, ел≥м≥зд≥ң тыныштығын көзд≥ң қарашығындай сақтап,оның гүлден≥п, көркею≥ үш≥н оқуды үзд≥к оқып, а€нбай озық еңбек ету≥м≥з керек.

 

Ћекци€ є14.





ѕоделитьс€ с друзь€ми:


ƒата добавлени€: 2016-11-24; ћы поможем в написании ваших работ!; просмотров: 821 | Ќарушение авторских прав


ѕоиск на сайте:

Ћучшие изречени€:

—амообман может довести до саморазрушени€. © Ќеизвестно
==> читать все изречени€...

1618 - | 1471 -


© 2015-2024 lektsii.org -  онтакты - ѕоследнее добавление

√ен: 0.009 с.