| №
| р/с
| Саба қ ты ң та қ ырыптары
| Са ғ ат саны
| Мерзімі
| Зертханалы қ ж ә не сараманды қ ж ұ мыстар
| К ө рсетілімдер
К ө рнекіліктер
Құ рал-жабды қ тар
| Ү йге тапсырма
|
|
|
| Кіріспе(1 сағат).
|
|
|
|
|
|
| 1
| 1
| Биология ғылымы. Ғылымдар жүйесіндегі биологияның орны
және маңызы. Биологияның басқа ғылымдармен байланысы. Жа-
ратылыстану — ғылыми пәндер жүйесіндегі «Жалпы биология»
курсының алатын орны, мақсаты мен міндеттері.
| 1
|
|
| Көрсетілім:Биолог-ғалымдардың суреттері, «Биологияның басқа ғылымдармен байланысы» — сызбанұсқа.
| 3 бет
|
|
|
| І б ө лім. Цитология. Цитологияны ң міндеттері (1 са ғ ат).
|
|
|
|
|
|
| 2
| 1
| Заманауи цитология пәні, міндеттері және зерттеу әдістері.
Цитологиялық зерттеулердің басқа биологиялық ғылымдар, меди-
цина және ауыл шаруашылығы үшін маңызы.
| 1
|
|
| Суреттер,кестелер.
| §1
кесте толтыру
|
|
|
| ІІ б ө лім. Жасушалы қ теория (19 са ғ ат).
|
|
|
|
|
|
|
|
| I тарау. Жасушаны ң химиялы қ құ рамы (9 са ғ ат).
|
|
|
|
|
|
| 3
| 1
| Жасушаның ашылуы және зерттеу тарихы. Жасушалық теорияның
негізгі қағидалары. Биологияның дамуы үшін жасушалық
теорияның маңызы.
| 1
|
|
| Суреттер,кестелер.
| §2
кесте толтыру
|
| 4
| 2
| Жасуша дамудың бірлігі екендігі, тірі организмнің құрылымы мен қызметінің бірлігі.
| 1
|
|
| Слайдтар, электрондыоқулық
| §3
кесте толтыру
|
| 5
| 3
| Жасушаның химиялық құрамы. Су және басқа бейорганикалық
заттар, олардың жасушаның тіршілік әрекетіндегі рөлі.
| 1
|
|
| Слайдтар, электрондыоқулық
| §4
кесте толтыру
|
| 6
| 4
| Органикалық заттар: көмірсулар, олардың құрылысы, қасиеттері
және атқаратын қызметі.
| 1
|
|
| Слайдтар, электрондыоқулық
| §5
кесте толтыру
|
| 7
| 5
| Органикалық заттар: нәруыздар, олардың құрылысы, қасиеттері
және атқаратын қызметі.
| 1
|
|
| Слайдтар, электрондыоқулық
| §6
кесте толтыру
|
| 8
| 6
| Органикалық заттар: липидтер, олардың құрылысы, қасиеттері
және атқаратын қызметі.
| 1
|
|
| Слайдтар, электрондыоқулық
| §7
кесте толтыру
|
| 9
| 7
| Нуклеин қышқылдары: ДНҚ, оның құрылысы және жасушадағы
рөлі.
| 1
|
|
| Слайдтар, электрондыоқулық
| §8
кесте толтыру
|
| 10
| 8
| Нуклеин қышқылдары: а- РНҚ, т-РНҚ, р-РНҚ және АТФ, олардың құрылысы және жасушадағы рөлі.
| 1
|
|
| Слайдтар, электрондыоқулық
| §9
кесте толтыру
|
| 11
| 9
| Ферменттер, олардың тіршілік әрекеттерін реттеудегі рөлі.
| 1
|
|
| Слайдтар, электрондыоқулық
| §10
кесте толтыру
|
|
|
| II тарау. Прокариоттық жасушаның құрылысы мен қызметі (2 сағат).
|
|
|
|
|
|
| 12
| 1
| Прокариоттық жасушаның құрылысы. Бактериялық жасуша, оның
құрылысы мен қызметінің ерекшеліктері.
| 1
|
| №1 зертханалық жұмыс. Эукариоттық (өсімдік, жануар,
саңырауқұлақ) және прокариоттық жасушалардың (бактериялар)
құрылысы.
| Слайдтар, электрондыоқулық
| §11
кесте толтыру
|
| 13
| 2
| Бактериялар тіршілік әрекеттерінің алуантүрлілігі.
| 1
|
|
| Слайдтар, электрондыоқулық
| §12
кесте толтыру
|
|
|
| III тарау. Эукариотты қ жасушаны ң құ рылымды қ -функциялы қ құ рылыс
ерешеліктері (8 са ғ ат).
| 1
|
|
|
|
|
| 14
| 1
| Жасушаның негізгі құрам бөліктері. Түрлі жасушалық құрылымдар
мембранасының құрылысы мен функциялық ерекшеліктері.
| 1
|
| №2 зертханалық жұмыс.Пияз эпидермисінің жасушаларындағы
плазмолиз және деплазмолиз құбылыстарын бақылау.
| Көрсетілім: Өсімдік және жануар жасушаларының микропрепа-
раттары.
| §13
кесте толтыру
|
| 15
| 2
| Цитоплазма органоидтері: эндоплазмалық тор, Гольджи жиынтығы
және лизосомалар.
| 1
|
| №3 зертханалық жұмыс. Өсімдік жасушаларындағы цитоплазманың қозғалысын бақылау
| Өсімдік және жануар жасушаларының микропрепа-
раттары.
| §14
кесте толтыру
|
| 16
| 3
| Цитоплазма органоидтері: пластидтер, митохондриялар, олардың
жасушадағы атқаратын қызметі.
| 1
|
|
| Өсімдік және жануар жасушаларының микропрепа-
раттары
| §15
кесте толтыру
|
| 17
| 4
| Цитоплазма органоидтері: жасуша орталығы, рибосомалар,
олардың жасушадағы атқаратын қызметі.
| 1
|
|
| Жасушалардың микропрепа-
раттары
| §16
кесте толтыру
|
| 18
| 5
| Цитоқаңқа. Қозғалыс органоидтері, жасушалық қосындылар,
олардың құрылысы, жасушадағы атқаратын қызметі.
| 1
|
|
| Жасушалардың микропрепа-
раттары
| §17
кесте толтыру
|
| 19
| 6
| Ядроның құрылысы мен қызметі. Хромосомалардың химиялық
құрамы және құрылысы, жасушадағы атқаратын қызметі.
| 1
|
|
| Жасушалардың микропрепа-
раттары
| §18
кесте толтыру
|
| 20
| 7
| Саңырауқұлақтар, жануарлар және өсімдік жасушаларының
құрылысындағы ерекшеліктер.
| 1
|
|
| Жасушалардың микропрепа-
раттары
| §19
кесте толтыру
|
| 21
| 8
| «Эукариоттық жасушаның құрылымдық-функциялық құрылыс
ерешеліктері» тақырыбы бойынша білімдерін қорыт.
| 1
|
|
|
|
§20
кесте толтыру
|
|
|
| ІІІ бөлім. Тіршіліктің жасушалық емес формалары (2 сағат).
|
|
|
|
|
|
| 22
| 1
| Вирустар және фагтар. ЖИТС-тің (жүре пайда болған иммундық
тапшылық синдромы) вирусы. Оның құрылысы мен тіршілігінің
ерекшеліктері.
| 1
|
|
| Көрсетілім:Түрлі молекулалар мен вирустық бөлшектердің моделдері.
| §21
кесте толтыру
|
| 23
| 2
| Вирустық аурулардың алдын алу.
| 1
|
|
| Слайдтар, суреттер
| §22
кесте толтыру
|
|
|
| ІV б ө лім. Жасушада ғ ы зат ж ә не энергия алмасу (метаболизм) (9 са ғ ат).
|
|
|
|
|
|
| 24
| 1
| Жасушадағызатжәне энергия алмасу. Заталмасуреакцияларыныңкатализдіксипаты.
| 1
|
|
|
| §23
кесте толтыру
|
| 25
| 2
| Пластикалық алмасу.
| 1
|
|
|
| §24
кесте толтыру
|
| 26
| 3
| Энергиялық алмасудың негізгі кезеңдері.
| 1
|
|
| Көрсетілім:
Жасушадағы метаболизм жолдарының сызбанұсқалары.
| §25
кесте толтыру
|
| 27
| 4
| Жасушалық тыныс алу процесінің айрықша ерекшеліктері.
| 1
|
|
|
| §26
кесте толтыру
|
| 28
| 5
| Органикалық заттарды түзу әдістері: автотрофтар және гетеро-
трофтар.
| 1
|
|
|
| §27
кесте толтыру
|
| 29
| 6
| Фотосинтез, оның сатылары, биосферадағы ғарыштық рөлі. Хемо-
синтез, оның биосферадағы маңызы.
| 1
|
|
| Фотосинтез процесін бейнелетін тәжірибелер.
| §28
кесте толтыру
|
| 30
| 7
| Нәруыздың биосинтезі. Генетикалық ақпараттың негізі — ген ту-
ралы түсінік. Генетикалық код. Нәруыз биосинтезінің матрицалық
принципі.
| 1
|
|
| «Нәруыз синтезінің» модель-аппликациясы.
| §29
кесте толтыру
|
| 31
| 8
| ДНҚ матрицасына сәйкес а-РНҚ-ның түзілуі. Биосинтездің
реттелуі.
| 1
|
|
| ДНҚ және РНҚ модельдері.
| §31
кесте толтыру
|
| 32
| 9
| Гомеостаз туралы түсінік, жасушадағы зат және энергия алмасу
процестерінің реттелуі.
| 1
|
|
|
| §32
кесте толтыру
|
|
|
| V бөлім. Организмдердің көбеюі және жеке дамуы (онтогенез) (10 сағат).
|
|
|
|
|
|
|
|
| IV тарау. Ө сімдіктер мен жануарларды ң жыныссыз к ө беюі (2 са ғ ат).
|
|
|
|
|
|
| 33
| 1
| Өзін-өзі ұдайы өндіру — тіріге тән жалпылама қасиет. Митоз жы-
ныссыз көбеюдің және көпжасушалы организмдер өсуінің негізі,
оның фазалары және биологиялық маңызы.
| 1
|
|
| Көрсетілім: Митоздың сызбанұсқасы.
| §33
кесте толтыру
|
| 34
| 2
| Организмдердің жыныссыз көбею формалары: жасушалардың
митоздық бөлінуі, споратүзу, бүршіктену, вегетативтік көбею. Жы-
ныссыз көбеюдің эволюциялық маңызы.
| 1
|
|
| | Көрсетілім:Жыныссыз, көбеюдің түрлерін бейнелейтін кестелер.
|
| §34
кесте толтыру
|
|
|
| V тарау. Жынысты к ө бею (3 са ғ ат).
|
|
|
|
|
|
| 35
| 1
| Жынысты көбею. Мейоз, оның биологиялық маңызы. Сперматогенез.
| 1
|
|
| Көрсетілім: Мейоздың және жынысты көбею кестесі.
| §35
кесте толтыру
|
| 36
| 2
| Ұрықтану. Гүлді өсімдіктердегі ұрықтанудың ерекшеліктері.
| 1
|
|
|
| §36
кесте толтыру
|
| 37
| 3
| Ұрықтанудың биологиялық маңызы.
| 1
|
|
|
| §37
кесте толтыру
|
|
|
| | VI тарау. Жеке даму (онтогенез) (3 сағат).
| |
|
|
|
|
|
| 38
| 1
| Организмдердің жеке дамуы (онтогенез) түсінігі. Бөліну, өсу,
жасушалардың жіктелуі, органогенез, көбею, картаю, организмнің
өлуі.
| 1
|
|
|
| §38
кесте толтыру
|
| 39
| 2
| Э.Мюллер және Э. Геккельдің биогенетикалық заңы. Өсімдіктердің
онтогенезі. Жануарлардың онтогенезі.
| 1
|
|
| Көрсетілім: омыртқалы жануарлар ұрықтарының ұқсастығы.
| §39
кесте толтыру
|
| 40
| 3
| Дамып келе жатқан ұрықтың дене бөліктерінің өзара әсері.
| 1
|
|
|
| §40
кесте толтыру
|
|
|
| VII тарау. Организмні ң дамуы ж ә не қ орша ғ ан орта (2 са ғ ат).
|
|
|
|
|
|
| 41
| 1
| Организмнің эмбриондық және постэмбриондық дамуындағы
қоршаған орта факторларының рөлі. Токсиндік заттардың
эмбриондық және постэмбриондық даму кезеңдерінің барысына
әсері.
| 1
|
|
| Көрсетілім: жоғары сатыдағы өсімдіктердің эмбриондық және
постэмбриондық дамуын бейнелейтін кестелер.
| §41
кесте толтыру
|
| 42
| 2
| Организмнің өсуі және дамуы. Орта жағдайларының өзгерістеріне
организмнің бейімделу деңгейлері. Организмнің қартаюы және
өлуі. Жыныссыз көбеюдегі онтогенездің ерекшелігі.
| 1
|
|
|
| §42
кесте толтыру
|
|
|
| VІ б ө лім. Генетика негіздері (12 са ғ ат).
|
|
|
|
|
|
|
|
| VIII тарау. Т ұқ ым қ уалаушылы қ ты ң негізгі за ң дылы қ тары (7 са ғ ат).
|
|
|
|
|
|
| 43
| 1
| | Генетиканың даму тарихы. Белгілердің Г.И.Мендель ашқан тұқым қуалау заңдылықтары. Гибридологиялық әдісі. Моногибридті шағылыстыру. Доминанттылық және ажырау заңдары. Гаметалар тазалығының заңы, оның цитологиялық негіздемесі.
|
| 1
|
| | Практикалықжұмыс. Генетикалықесептершығару.
|
| Оқулықтағы кесте мен есептер жинағы.
| §43
кесте толтыру
|
| 44
| 2
| Көптік аллельдер. Талдаушы шағылыстыру. Дигибридтік және
полигибридтік шағылыстыру. Тәуелсіз үйлесімдік заңы. Фено-
тип және генотип. Тұқым қуалаудың генетикалық заңдарының
цитологиялық негіздері.
| 1
|
| Практикалықжұмыс. Генетикалықесептершығару.
| Оқулықтағы кесте мен есептер жинағы.
| §44
кесте толтыру
|
| 45
| 3
| | Жыныстың генетикалық анықталуы. Жыныс хромосомаларының генетикалық құрылымы. Гомогаметалыжәнегетерогаметалыжыныс. Жыныспентіркесбелгілердіңтұқымқуалауы.
| | 1
|
|
| Оқулықтағы кесте мен есептер жинағы.
| §45
кесте толтыру
|
| 46
| 4
| | Тұқымқуалаушылықтың хромосомалық теориясы. Гендердің тіркесу топтары. Белгілердіңтіркестұқымқуалауы. Морган заңы.
|
| 1
|
|
| Оқулықтағы кесте мен есептер жинағы.
| §46
кесте толтыру
|
| 47
| 5
| | Гендердің толық және толық емес тіркесулері. Хромосомалардыңгенетикалықкартасы.
|
| 1
|
|
| | Көрсетілім:тұқымқуалаушылық заңдылықтарын, хромосомалар- дың айқасуын бейнелейтін модель — аппликациялар.
|
| §47
кесте толтыру
|
| 48
| 6
| Генотип — біртұтас жүйе. Хромосомалық (ядролық) және
цитоплазмалық тұқымқуалаушылық.
| 1
|
|
| Оқулықтағы кесте мен есептер жинағы.
| §48
кесте толтыру
|
| 49
| 7
| | Белгілердің анықталуында аллельді (доминанттылық, толық емес доминанттылық) және аллельді емес гендердің өзара әрекеттесулері (комплементарлық, эпистаз және полимерия).
| | 1
|
|
| Оқулықтағы кесте мен есептер жинағы.
| §49
кесте толтыру
|
|
|
| | IX тарау. Өзгергіштіктің негізгі заңдылықтары (5 сағат).
| |
|
|
|
|
|
| 50
| 1
| Өзгергіштіктің негізгі формалары. Генотиптік өзгергіштік. Мутаци-
ялар. Гендік, хромосомалық және геномдық мутациялар. Сомалық
және генеративтік мутациялар.
| 1
|
| №4 зертханалық жұмыс. Өсімдік фенотиптерін зерттеу.
| Көрсетілім: қоршаған орта жағдайларының организм өзгергіштігіне
әсерін көрсететін тәжірибе нәтижелері; кеппешөп материалда-
ры, будандық, полиплоидтық өсімдіктердің жинақтамалары,
нақпішіндері.
| §50
кесте толтыру
|
| 51
| 2
| Жартылай летальды және летальді мутациялар. Мутациялардың
себептері мен жиілігі, мутагендік факторлар. Мутациялардың
эволюциялық рөлі.
| 1
|
|
| Оқулықтағы кестелер мен суреттер.
| §51
кесте толтыру
|
| 52
| 3
| Үйлесімдік өзгергіштік, оның түрдің шегінде генетикалық
алуантүрлілікті қалыптастырудағы рөлі және эволюциялық
маңызы. Тұқым қуалайтын өзгергіштіктегі гомологтік қатарлар
заңы.
| 1
|
|
| Оқулықтағы кестелер мен суреттер.
| §52
кесте толтыру
|
| 53
| 4
| Фенотиптік немесе модификациялық өзгергіштік. Белгілер мен
қасиеттердің дамуы және олардың жарыққа шығуында сыртқы
орта жағдайларының рөлі.
| 1
|
| №5 зертханалық жұмыс. Өсімдіктер мен жануарлардағы
өзгергіштікті зерттеу, вариациялық қатар және қисық құрастыру.
| Оқулықтағы кестелер мен суреттер.
| §53
кесте толтыру
|
| 54
| 5
| Модификациялық өзгергіштіктің статистикалық заңдылықтары.
Доминанттылықты басқару.
| 1
|
|
| Оқулықтағы кестелер мен суреттер.
| §54
кесте толтыру
|
|
|
| | VІI бөлім. Адам генетикасы (5 сағат).
| |
|
|
|
|
|
| 55
| 1
| Адамның тұқым қуалаушылығын зерттеу әдістері. Адамның
генетикалық әртүрлілігі.
| 1
|
| №6 зертханалық жұмыс. Шежіре құру.
| Көрсетілім:Адамның хромосомалық аномалиялары және олардың
фенотиптік көрініс беруі.
| §55
кесте толтыру
|
| 56
| 2
| Адамның шығу тегі және адам нәсілдері туралы генетикалық
мәліметтер.
| 1
|
|
| Оқулықтағы кестелер мен суреттер.
| §56
кесте толтыру
|
| 57
| 3
| Адамның белгілерінің тұқым қуалау сипаты. Денсаулықтың
генетикалық негіздері.
| 1
|
|
| Оқулықтағы кестелер мен суреттер.
| §57
кесте толтыру
|
| 58
| 4
| Адамның генетикалық денсаулығына ортаның әсері. Генетикалық
аурулар. Генотип және адамның денсаулығы. Популяция генофон-
ды.
| 1
|
|
| Оқулықтағы кестелер мен суреттер.
| §58
кесте толтыру
|
| 59
| 5
| Биологиялық және әлеуметтік тұқым қуалаудың арақатынасы.
Генетиканың әлеуметтік проблемалары. Гендік инженерияның
этикалық проблемалары. Генетикалық болжам және медициналық-
генетикалық кеңес беру.
| 1
|
|
| Оқулықтағы кестелер мен суреттер.
| §59
кесте толтыру
|
|
|
| | VІІІ бөлім. Селекция және биотехнология негіздері (9 сағат).
| |
|
|
|
|
|
| 60
| 1
| Селекцияның міндеттері және әдістері.
| 1
|
|
| Көрсетілім: тірі өсімдіктерді, кеппешөптерді, нақпішіндерді,
кестелерді, фотосуреттерді, селекциялық жұмыстардың
нәтижелерін бейнелейтін басқа да материалдарды пайдалану.
Белгілі ғалым селекционерлердің портреттері.
| §60
кесте толтыру
|
| 61
| 2
| Генетика — организмдер селекциясының ғылыми негізі екендігі.
Селекция үшін бастапқы материал.
| 1
|
|
| Оқулықтағы кестелер мен суреттер.
| §61
кесте толтыру
|
| 62
| 3
| Н.И.Вавиловтың мәдени өсімдіктердің шығу орталықтары туралы
ілімі.
| 1
|
|
| Оқулықтағы кестелер мен суреттер.
| §62
кесте толтыру
|
| 63
| 4
| Өсімдіктер және жануарлар селекциясы.
| 1
|
|
| Көрсетілім: өсімдіктердің жаңа іріктемелерін, жануарлардың жаңа
қолтұқымдарын алудың әдістерін бейнелейтін сызбанұсқалар.
| §63
кесте толтыру
|
| 64
| 5
| Селекциядағы қолдан сұрыптау. Будандастыру — селекциялық
әдіс ретінде.
| 1
|
|
| Оқулықтағы кестелер мен суреттер.
| §64
кесте толтыру
|
| 65
| 6
| Шағылыстыру типтері. Өсімдіктер селекциясындағы полиплои-
дия. Заманауи селекцияның жетістіктері.
| 1
|
|
| Оқулықтағы кестелер мен суреттер.
| §65
кесте толтыру
|
| 66
| 7
| Микроорганизмдер, саңырауқұлақтар, прокариоттар-
биотехнологиялық нысандар. Микроорганизмдер селекциясы және
оның микробиологиялық өнеркәсіп үшін маңызы.
| 1
|
|
| Көрсетілім: микробиологиялық өндірістің сызбанұсқалары.
| §66
кесте толтыру
|
| 67
| 8
| Тамақ өнімдерін, дәрумендерді, ферменттер мен дәрілерді
микробиологиялық өндіру. Биотехнологияның проблемалары және
болашағы.
| 1
|
|
| Көрсетілім: микробиологиялық синтез өнімдері.
| §68
кесте толтыру
|
| 68
| 9
| Гендік инженерия, оның жетістіктері және болашағы.
| 1
|
|
|
|
|
