Ћекции.ќрг


ѕоиск:




 атегории:

јстрономи€
Ѕиологи€
√еографи€
ƒругие €зыки
»нтернет
»нформатика
»стори€
 ультура
Ћитература
Ћогика
ћатематика
ћедицина
ћеханика
ќхрана труда
ѕедагогика
ѕолитика
ѕраво
ѕсихологи€
–елиги€
–иторика
—оциологи€
—порт
—троительство
“ехнологи€
“ранспорт
‘изика
‘илософи€
‘инансы
’ими€
Ёкологи€
Ёкономика
Ёлектроника

 

 

 

 


Ёкологи€лық зерттеу әд≥стер≥.




 

Ёкологи€ның методикалық нег≥з≥не модельдеу, эксперимент, табиғи бақылау жиынтығы құрайды. Ёкологи€лық практикада қолданылатын кейб≥р зертеу әд≥стер≥.

Ј табиғи объект≥лер процестер≥ мен оларға антропогенд≥к (техногенд≥к) факторлардың әсер≥н тәрт≥пт≥ жүйемен бақылау;

Ј табиғи және жасанды (техногенд≥) объект≥лерд≥ аналитикалық зерттеу;

Ј табиғи объект≥лерд≥ң морфологи€лық параметр≥н зерттеу;

Ј процестер мен құбылыстарды бағалайтын статистикалық әд≥с;

Ј дистанционды зерттеу әд≥с≥ және арнайы картографи€ әд≥с≥;

Ј математикалық модельдеу әд≥с≥;

Ј жүйел≥к әд≥с;

Ј әлеуметт≥к демографи€лық әд≥с;

Ј табиғи және жасанды объект≥лерд≥ң паспортизаци€сы;

Ј экологи€лық менеджмент;

Ј экологи€лық аудит;

 

Ёкологи€лық зерттеу әд≥стер≥ ереже бойынша комплекст≥ түрде қолданылады.

 

 

Ќег≥зг≥ түс≥н≥ктемелер мен экологи€лық заңдылықтар.

 

јғза (¬.».¬ернадский бойынша) Ц құрылысы бойынша тұйық, иерархи€лы ұйымдастырылған, теңгер≥лмеген, өз≥н-өз≥ қалыптастырушы, зат және энерги€ алмасуы бойынша ашық жүйе.

“үр Ц морфологи€лық, физиологи€лық,биохими€лық ерекшел≥ктер≥мен ұқсас келет≥н тұқым тұқымқуалайтын, оңай будандаса алатын, ұрпақ жалғастыра алатын даралар б≥рлест≥г≥.

ƒара,индивид Ц бөл≥нбейт≥н өм≥р б≥рл≥г≥.

ѕопул€ци€ - өзара әрекетте болатын, ортақ аумақты б≥рге жайлайтын және өз≥н-өз≥ ұрпақтар арқылы өрб≥тет≥н б≥р түрдег≥ даралар тобы.

√енофонд (попул€ци€ның) Ц попул€ци€ гендер≥,попул€ци€ топтары мен түрлер≥н≥ң б≥рлест≥г≥.

Ѕ≥рлест≥к Ц биорганикалық кең≥ст≥кте өзара байланысқан және өзара тәуелд≥ түрлерд≥ң б≥рлест≥г≥.

Ѕиосфера немесе экожүйе Ц құрамы мен энергетикасы т≥р≥ табиғи заттармен анықталатын ∆ер шарының б≥р қабаты.Ѕиосфераның құрамына тропосфера, гидросфера, литосфера к≥ред≥. Ѕиосфераның жоғарғы шекарасы озондық экран болып табылады. ∆аңа заманғы экологи€ны қалыптастырған ¬.».¬ернадский ед≥.

Ёкологи€лық жүйе Ц энерги€ алу әд≥с≥ және тағамдық нег≥зде байланысқан т≥р≥ ағзалар мен қорект≥к орталар б≥рлест≥г≥. “ерминд≥ 1935 жылы Ё.“енсли енг≥зд≥.

Ѕиогеоценоз Ц терминд≥ 1942 жылы ¬.Ќ.—укачев енг≥зд≥. Ѕиогеоценоз Ц тұрақты, өз≥н-өз≥ реттейт≥н т≥р≥ ағзалар мен оларды қоршаған абиотикалық ортамен байланысты айтамыз.

 

 

7. —абақтың мазмұны:

  • —туденттерд≥ң өзд≥к жұмысы:

1.Ѕастапқы б≥л≥м деңгей≥н анықтау.

2.Қорытынды б≥л≥м деңгей≥н бақылау үш≥н тест жұмысын шешу.

3.“абиғи ресурстарды рациональд≥ пайдалану және қоршаған ортаны

қорғау жөн≥ндег≥ сұрақтарға нормативт≥ және анықтамалы

әдебиеттерд≥ оқу.

  • ќсы сабақ тақырыбы бойынша оқытушымен жұмыс:

1.Ѕастапқы б≥л≥м деңгей≥н бағалау.

2.ќсы сабақ тақырыбы бойынша оқытушымен б≥рлескен жұмыс.

- Ёкологи€ға анықтама.

- Ёкологи€ның даму тарихына атсалысқан көрнект≥ ғалымдар („.ƒарвин,

Ё.√еккель, ј.“енсли, ¬.¬.ƒокучаев, ¬.».¬ернадский,¬.Ќ.—укачев,

√.ќдум және ё.ќдум, Ќ.‘.–еймерс, Ѕ.Ќебел, Ѕ. оммонер және т.б.).

- Ёкологи€ның нег≥зг≥ түс≥н≥ктер≥: биосфера, экожүйе, биогеоценоз,

попул€ци€, б≥рлест≥к, экологи€лық фактор.

- Ѕ. оммонер қалыптастырған экологи€ның нег≥зг≥ заңдары.

- Қаз≥рг≥ заманғы экологи€ның құрылымы: жалпы және әлеуметт≥к

экологи€, адам экологи€сы, қолданбалы экологи€.

- Ёкологи€ның медицина, биологи€ және т.б. пәндермен байланысы.

- Қаз≥рг≥ заманғы экологи€ дамуының нег≥зг≥ бағыттары.

- Ёкологи€ әд≥стер≥.

- “≥р≥ ағзаларды биологи€лық ұйымдастыру дәрежес≥: генетикалық жүйе,

жасушалық жүйе, мүшел≥к жүйе, ағзалық жүйе, попул€ци€лық жүйе,

экологи€лық жүйе.

- јғзаүст≥л≥к жүйе дәрежес≥ Ц попул€ци€, экожүйе, биосфера.Ѕұларды

экологи€лық объект рет≥нде оқу.

- Ёмерджентт≥л≥к Ц т≥р≥ табиғи жүйен≥ң универсальд≥ қасиет≥.

3.Қорытынды б≥л≥м деңгей≥н бағалау.

4.—Ө∆ нәтижелер≥н талқылау.

5.—абақты қорытындылау.

  • Ѕастапқы және қорытынды б≥л≥м деңгей≥н бақылау.

 

 

Ѕастапқы б≥л≥м деңгей≥н бақылауға арналған

“ест жұмыстары

 

1.«ооценоз Ц бұл:

ј)—аңырауқұлақ б≥рлест≥г≥

¬)ћикроорганизмдерд≥ң б≥рлест≥г≥

—)∆ануарлар б≥рлест≥г≥

ƒ)Өс≥мд≥ктер Ѕ≥рлест≥г≥

 

2.‘итоценоз Ц бұл:

ј)—аңырауқұлақтар б≥рлест≥г≥

¬)ћикроорганизмдер б≥рлест≥г≥

—)∆ануарлар б≥рлест≥г≥

ƒ)Өс≥мд≥ктер б≥рлест≥г≥

 

3.ћикробоценоз Ц бұл:

ј)—аңырауқұлақтар б≥рлест≥г≥

¬)ћикроорганизмдер б≥рлест≥г≥

—)∆ануарлар б≥рлест≥г≥

ƒ)Өс≥мд≥ктер б≥рлест≥г≥

 

4.ћикоценоз Ц бұл:

ј)—аңырауқұлақтар б≥рлест≥г≥

¬)ћикроорганизмдер б≥рлест≥г≥

—)∆ануарлар б≥рлест≥г≥

ƒ)Өс≥мд≥ктер б≥рлест≥г≥

 

5.Қоршаған ортаның өз≥н≥ң табиғаты бойынша қандай факторлары

кездесед≥?

ј)’ими€лық

¬)‘изикалық

—)Ѕиологи€лық

ƒ)јнтропогенд≥

 

6.Қаз≥рг≥ заманға маңызды экологи€лық мәселелерд≥ атап бер≥ңдер

ј)мұхиттың ластануы және мұхит суы қасиет≥н≥ң өзгеру≥

¬)құрлық суларының ластануы мен тарылуы

—)ландшафтық геохими€лық балансының өзгеру≥

ƒ)аталғандардың барлығы дұрыс

 

7.Қаз≥рг≥ заманғы маңызды экологи€лық мәселелерд≥ атап бер≥ңдер

ј)қатты және сұйық қалдықтардың жинақталуы

¬)құрғақшылық процес≥н≥ң ұлғаюы

—)тропикалық ормандар мен солтүст≥к тайгаларының көлем≥н≥ң азаюы

ƒ)биотүрл≥л≥кт≥ң жалпы төмендеу≥нен экологи€лық қуыстың босауы

≈)аталғандардың бәр≥ дұрыс

 

8.Қаз≥рг≥ заманғы маңызды экологи€лық мәселелерд≥ атап бер≥ңдер

ј)∆ер бет≥нде адам санының абсолютт≥ көбею≥

¬)кедейш≥л≥к пен байлық дифференци€сының шег≥

—)тығыз қалалар мен мегаполистерд≥ң т≥рш≥л≥к ету ортасының төмендеу≥

ƒ)көптеген минералды шик≥зат шығарылатын жерлерд≥ң жойылуы

≈)айтылғандардың бәр≥ дұрыс

 

9.Қаз≥рг≥ заманғы экологи€сының маңызды мәселелер≥:

ј)∆ер шары климатының жылуы

¬)жақын орналасқан космос аймағының ластануы

—)стратосфералы озондық экранның күш≥н≥ң жиырылуы және

ультрафильтраци€лы радиаци€ның күшейю≥

ƒ)атмосфераның хими€лық ластануы

≈)барлық аталғандар дұрыс

 

10.Қаз≥рг≥ заманғы экологи€ның маңызды мәселелер≥:

ј)атмосфераның хими€лық ластануы

¬)құрлық суының ластануы

—)∆ер шары климатының жылып кету≥

ƒ)ландшафт балансының геохими€лық ластануы

≈)барлық аталғандар дұрыс

 





ѕоделитьс€ с друзь€ми:


ƒата добавлени€: 2016-11-23; ћы поможем в написании ваших работ!; просмотров: 2111 | Ќарушение авторских прав


ѕоиск на сайте:

Ћучшие изречени€:

∆изнь - это то, что с тобой происходит, пока ты строишь планы. © ƒжон Ћеннон
==> читать все изречени€...

554 - | 447 -


© 2015-2023 lektsii.org -  онтакты - ѕоследнее добавление

√ен: 0.022 с.