Ћекции.ќрг


ѕоиск:




 атегории:

јстрономи€
Ѕиологи€
√еографи€
ƒругие €зыки
»нтернет
»нформатика
»стори€
 ультура
Ћитература
Ћогика
ћатематика
ћедицина
ћеханика
ќхрана труда
ѕедагогика
ѕолитика
ѕраво
ѕсихологи€
–елиги€
–иторика
—оциологи€
—порт
—троительство
“ехнологи€
“ранспорт
‘изика
‘илософи€
‘инансы
’ими€
Ёкологи€
Ёкономика
Ёлектроника

 

 

 

 


“опырақтағы карбонаттардың кездесу≥ және оны анықтау.




«ерттел≥н≥п отырған топырақтарда карбонаттардың таралуы б≥ртект≥ емес. ≈ң аз карбонаттардың жиналуы ј1 қабатында Ц 0,04% қоңыр құмды топырақта, ең жоғарғы мөлшерде —1 қабатында Ц 2,62% топырақ мөлшер≥нен.ќдан соң урбанизем сұр-қоңыр және шабындықты сортаң топырақтарында мөлшер≥ жоғарылай беред≥.

ј1 қабатында урбаниземн≥ң карбонаттар мөлшер≥ 3,97%, тереңдеген сайын оның мөлшер≥ арта түсед≥,максимлды кездесу≥ аналық жынысқа дей≥н — 65-85см Ц 8,34%. —ұр-қоңыр қалыпты топырақта, карбонаттардың максималды кездесу≥ ¬1 -12-20 см - 11,92% және ¬— 20-54 см Ц 10,73% қабаттарында, оның мөлшер≥н≥ң төмендеу≥ төмен жатқан қабаттарда — 54-70 см Ц 7,95% болып келед≥.—ұр-қоңыр әлс≥з дамыған топырақтарда карбонаттар мөлшер≥ жоғарғы қабаттарда 7,15 % және 11,12% -ды,сонымен қатар астыңғы қабаттарда сәйкес≥нше ¬ 15,10% және 8,74 %-ды құрайды.Өте жоғары карбонаттылығы бойынша шабындықты сортаң топырақтар ерекшеленед≥: ј1 - 11,92%, ¬1 Ц 15,10%, ¬2 Ц 13,51% и — Ц 13,51%,басқа да еңбектерде айтылғандай (—тороженко ƒ.ћ.,1952).

“опырақтың с≥ң≥ру кешен≥ндег≥ ауыспалы катиондардың құрамы топырақ құрылымына айтарлықтай әсер≥н тиг≥зед≥ (физико-механикалық қасиет≥не,ауа және су қасиеттер≥не,с≥ң≥ру қаб≥лет≥не,алмаспалы катиондардың көлем≥не,топырақ ортасы реакци€сына және буферл≥г≥не,қорект≥к заттардың с≥ңу≥не,және топырақ құнарлығын анықтайтын жалпы топырақтың қорект≥к режим≥не). (ћуха, 2004).

—≥ң≥р≥лген нег≥здерд≥ң мөлшер≥,Ѕалқаш көл≥ жағалаулық топырақтарда, 5-15 мг-эквшамасында болып келед≥ 100 г топыраққа. «ерттел≥н≥п отырған барлық топырақтарда бұл көрсетк≥шт≥ң б≥рт≥ндеп төмендеу≥ байқалады.

Қоңыр құмды топырақта ауыспалы нег≥здерд≥ң мөлшер≥ жоғарғы қабаттарда ј1 6,93 мг-экв шамасында 100 г топырақта,төменг≥ қабаттарға қарай төмендеу≥ байқалады ƒ Ц 1,32 мг-экв шамасында 100 г топырақта.

Ѕ≥рқалыпты жүйел≥л≥к сұр қоңыр қалыпты топырақтарда да байқалады,мұнда ј1 қабатында катиондар мөлшер≥ 5,72,төменг≥ қабаттарда ¬1 Ц 2.88; ¬— Ц 3,10; — Ц 4,52мг-экв шамасында 100 г топырақта.  альциймен қанығуы бетк≥ жыртылған қабатта 43,30% тең, кеск≥н бойынша төмен қарай оның мөлшер≥ 10,50%-ға дей≥н төмендейд≥.Ѕұл төменг≥ қабаттарда топырақтың с≥ң≥ру кешен≥нде басқа катиондардың көбейет≥н≥н көрсетед≥ (ћg2+, Na+).

—ұр қоңыр әлс≥з дамыған топырақтарда ауыспалы нег≥здерд≥ң мөлшер≥ жоғарғы қабаттарда 11,85 тен 14,98 мг-экв шамасында болып келед≥ 100 г топырақта. ќдан төмен ¬1 қабатында айтарлықтай ерекшеленед≥: 12,17 ден 8,62 мг-экв 100 г топырақта сәйкес≥нше. јуыспалы нег≥здерд≥ң құрамында ек≥ топырақта да кальцийд≥ң мөлшер≥ жоғары (82,10 Ц 76,30%), ал төменг≥ 6-7 см тереңд≥кте кальций мөлшер≥ төмендейд≥ 52,58 Ц 60,90%-ға дей≥н,натрий мөлшер≥ жоғары 14,36 - 14,15%,және магний мөлшер≥ 33,06 Ц 24,94%.

Ўабындықты сортаң топырақтарда катиондар мөлшер≥ барлық кеск≥н бойынша б≥рқалыпты таралған және ј1 қабатында оның мөлшер≥ 9,91 мг-экв 100 г топырақта, төмен қарай аза€ отырып, — қабатында 7,50 мг-экв құрайды 100 г топырақта. “опырақтың с≥ң≥ру кешен≥нде орташа мөлшерд≥ кальций алады айта кетсек (~44 - 60%)шамасында,магний мөлшер≥н≥ң артуына қарай (~ 42 Ц 30%),және натрийд≥ң мөлшер≥ (~ 13 Ц 6%) болып келед≥, бұл топырақтың сортаң екенд≥г≥н көрсетед≥.

”рбанизем топырағаның жоғарғы қабататында қараш≥р≥нд≥ мөлшер≥н≥ң жоғары болғандығынан,ауыспалы катиондардың көбею≥ байқалды (12,77 мг-экв 100 г топырақта), кальциймен қанығуы 59,30 %. ∆оғарыда топырақтың морфологи€сын сипаттағандағыдай катиондардың мөлшер≥ төменг≥ қабаттарда ек≥ есеге аза€ды,және сәйкес≥нше оның ≥ш≥нде кальцийд≥ң үлес≥ 41%-ға тең,б≥рақ магний мен натрийдың үлес≥ б≥рден көбейед≥.

“опырақтағы қорект≥к элементтерд≥ң мөлшер≥ көптеген факторларға байланысты: гранулометри€лық және минералоги€лық құрамына, қараш≥р≥нд≥ мөлшер≥не,биологи€лық активт≥л≥г≥не,топырақ ортасының реакци€сына,с≥ң≥ру кешен≥не және катиондардың түр≥не,уытты заттардың және өс≥мд≥кке қиын с≥ң≥мд≥ қорект≥к элементтерд≥ б≥р≥кт≥рет≥н қосылыстарының болуына,құрамы мен құрылысына,ылғалдану режим≥ мен температуралық режим≥не байланысты.

1-кестеде топырақтың қорект≥к элементтермен қанығуы көрсет≥лген.

«ерттеулер нәтижес≥ бұл топырақтардың қасиеттер≥ комплекст≥ түрде орташа алғанда жақсы екен≥ белг≥л≥ болды,мұнда қорект≥к элементтерд≥ң жалпы, сонымен б≥рге жылжымалы түрлер≥н≥ң жиынтығы жоғары. Ўиханов “ра-“ау және ёрак-“ау бұл жерлерде гумусты-аккумул€тивт≥ қабаттарда жалпы азоттың мөлшер≥ өте үлкен көлемде өзгеред≥: 0,8-0,9 дан 1,5-2,0% аралығында,сонымен қатар осы аймақтағы жазық жерлердег≥ топырақтардағы мөлшер≥мен салыстырғанда мұндағы ең аз мөлшер≥н≥ң мән≥ ек≥ есеге жоғары. ∆алпы фосфор мөлшер≥ де,жалпы азоттың мән≥ндей,барлық шихан топырақтарында өте жоғары(400Ц900 мг/100 г топырақта), ал шихан ¬оскресенка аймағындағы мал жайылымдық жерлерде оның мән≥ 1500Ц2000 мг/100 г,содан кей≥н аймақтардағы топырақтардағы сек≥лд≥ б≥рден 200 мг/100 г топырақта жоғарылайды. Ѕ≥рақ жалпы фосфор мән≥не оның жылжымалы түр≥н≥ң мән≥ әрқашан сәйкес келе бермейд≥. арбонаттардың көп болғандығынан фосфор қиын ерит≥н қосылыстар түр≥нде кездесет≥н≥ айқын. —ебеб≥ топырақтың астыңғы қабатына қарай фосфордың жылжымалы түр≥н≥ң б≥рден төмендеу≥ байқалады,сонымен қатар әлс≥з с≥лт≥л≥ топырақтарда да оның мән≥ аза€ түсед≥.∆алпы алғанда,шихан топырақ жамылғысының көп аумағында жылжымалы фосфордың мән≥ орташа және жоғары деп бағаланады,сондықтан табиғи өс≥мд≥л≥к ешқандай жетк≥л≥кс≥зд≥кт≥ сез≥нбейд≥.

 





ѕоделитьс€ с друзь€ми:


ƒата добавлени€: 2016-11-23; ћы поможем в написании ваших работ!; просмотров: 1125 | Ќарушение авторских прав


ѕоиск на сайте:

Ћучшие изречени€:

ƒаже страх см€гчаетс€ привычкой. © Ќеизвестно
==> читать все изречени€...

722 - | 583 -


© 2015-2023 lektsii.org -  онтакты - ѕоследнее добавление

√ен: 0.013 с.