Жұмыстың тақырыбы: Microsoft Excel электрондық кестесінде диаграмма құру
Жұмыстың мақсаты: Microsoft Excel электрондық кестесі диаграмманың түрлерімен танысу және диаграмма құруды үйрену.
Жұмыстың мазмұны:
Диаграмма – дегеніміз сандық мәліметтердің графикалық түрде берілуі. Диаграмма құру үшін кестедегі мәліметтерді ерекшелеп алып, Қою=>Диаграммалар (Вставка=>Диаграммы) лентасындағы диаграмманың керек типін және түрін таңдаймыз (13.1-сурет). Диаграмманың 11 стандартты типі және әр типінің бірнеше түрлері бар. Диаграмманың типтері (13.2-сурет):
Гистограмма (Гистограмма)
График (График)
Дөңгелек (Круговая)
Сызықтық (Линейчатая)
Облыстымен (С областями)
Нүктелік (Точечная)
Биржалық (Биржевая)
Көлемді диаграмма (Поверхность)
Көпіршікті (Пузырьковая)
Жапырақтық (Лепестковая)
13.1-сурет.
13.2-сурет. Диаграмманың стандартты типтері
Жұмыс алаңына диаграмма пайда болғаннан кейін лентада Диаграммамен жұмыс (Работа с диаграммами) пайда болады (13.3-сурет).
13.3-сурет. Конструктор беті
Конструктор бетінде диаграмманың стилін, макетін таңдауға болады. Сонымен қатар, диаграмманың типін ауыстыруға және мәліметтер диапазонына өзгерістер енгізуге болады (13.3-сурет).
Макет бетінде диаграммаға тақырып енгізе аламыз (13.4-сурет). Аңыздың (Легенданың) орнын ауыстыруға болады.
13.4-сурет. Макет беті
Сонымен қатар, диаграммаға мәліметтер, пайыз және т.б. қоя аламыз (13.5-сурет).
13.5-сурет.
Пішім (Формат) бетінде фигураның стиліне өзгеріс енгізе аламыз (13.6-сурет).
13.6-сурет. Пішім беті
1-тапсырма. Кестеде берілген мәліметтерге Дөңгелек (Круговая) диаграммасын құрыңыз. Ол үшін мәліметтерді ерекшелеп алып, Қою=>Диаграммалар=>Дөңгелек (Вставка=>Диаграммы=>Круговая) командасын орындаңыз. 13.8-суреттегідей диаграмманы безендіріңіз.
13.7-сурет.
10.8-сурет. Дөңгелек диаграмма
2-тапсырма. Сарапшылардыңпікірі бойынша 2030 жылы халық саны ең көп ел тізімі берілген. Гистограмма диаграммасын құрыңыз және оны безендіріңіз (13.10-сурет).
13.9-сурет.
13.10-сурет. Гистограмма диаграммасы
3-тапсырма. 2012 жылдың бірінші жарты жылдығында турагент фирманың сатылған билететр саны берілген. Әр квартал бойынша сатылған билеттер санына Пирамидалық гистограмма диаграммасын құрыңыз және оны безендіріңіз (13.12-сурет).
13.11-сурет.
13.12-сурет. Пирамидалық гистограмма диаграммасы
4-тапсырма. Әр дүкен бойынша мониторлардың сатылу саны берілген. H5 ұяшығына =C5*$K$5+D5*$K$6+E5*$K$7+F5*$K$8 формуласын енгізіңіз және қалған ұяшықтарды толтырыңыз. Ctr пернесін басып тұрып В5:В9 және H5:H9 ұяшықтарын белгілеңіз, Дөңгелек диаграмма құрыңыз (13.14-сурет).
13.13-сурет.
13.14-сурет.
5-тапсырма. у=х2-2 функциясының графигін [-4;4] кесіндісінде h=1 қадам бойынша графигін салу үшін тиісті кестені толтырыңыз. Кестеде берілген мәліметтерге График диаграммасын құрыңыз. Ол үшін мәліметтерді ерекшелеп алып, Қою=>Диаграммалар=>График (Вставка=>Диаграммы=>График) командасын орындаңыз. Диаграмманың тақырыбын енгізіңіз (13.16-сурет).
13.15-сурет.
13.16-сурет. у=х2-2 функциясының графигі
6-тапсырма. Z=y2-x2 функциясының графигін (параболоид) 
, 
аралықта h=0.1 қадам бойынша графигін тұрғызу қажет. (13.18-сурет).
1) х-тің мәндерін А бағанасына енгізіңіз. Ол үшін А2 ұяшығына -1 мәнін, А3 ұяшығына -0,9 мәнін енгізіңіз. Осы екі ұяшықты ерешелеп алып, пайда болған тіктөртбұрыштың оң жақ төменгі бұрышындағы «+» маркер белгілісі арқылы А22 ұяшығына дейін тышқанмен тартыңыз.
2) у-тің мәндерін А қатарына енгізіңіз. Ол үшін В1 ұяшығына -1 мәнін, С1 ұяшығына -0,9 мәнін енгізіп, B1:V1 ұяшықтар диапозонын толтырыңыз.
3) В2 ұяшығына берілген функцияны =$A2^2+B$1^2 түрінде жазыңыз. Enter пернесіне басыңыз. (Мұндағы $A2 ұяшығының адресінде баған өзгермейді, жолдың нөмері өзгеріп отырады, ал, B$1 ұяшығының адресінде баған өзгереді, жол өзгермейді. Бөл ұяшықтың аралас адресі деп аталады).
B2 ұяшығында 2 саны шығады. B2 ұяшығын қайта шертіп, «+» белгісі арқылы B2:V22 ұяшық диапазонын толытырыңыз.
4) Кестедегі мәліметтерді ерекшелеп алып, Көлемді диаграмма (Поверхность) диаграммасын құрыңыз (13.18-сурет).
13.17-сурет.
13.18-сурет.
7-тапсырма. 
функциясы берілген. «Көлемді диаграмма» деп аталатын экзотикалық бетті тұрғызу. Функцияның тәуелсіз айнымалылары х пен у-тің мәндерін алдыңғы мысалдай етіп енгізіңіз. Тек В2 ұяшығына =$A2*B$1*($A2^2-B$1^2)/КОРЕНЬ($A2^2+B$1^2) формуласын енгізіңіз және қалған ұяшықтарды толтырыңыз (13.19; 13.20-сурет).
13.19-сурет.
13.20-сурет.
8-тапсырма. x2+y2+r2=16 функциясына жартысфера құру қажет. Ол үшін B1:R1 ұяшықтарын -4 тен 4 ке дейін 0,5 қадаммен толтырыңыз. Осылай A2:A18 ұяшықтарын -4 тен 4 ке дейін 0,5 қадаммен толтырыңыз. B2 ұяшығына =КОРЕНЬ(16-B1*B1-A2*A2) формуласын енгізіңіз. =КОРЕНЬ(16-B$1*B$1-$A2*$A2) формуласы бойынша ұяшықтардың адресін абсолюттік адреске өзгертіп, B2:R18 диапазонын толтырыңыз. Көлемді диарграмма (Поверхность) диаграммасын құрыңыз.
13.21-сурет.
13.22-сурет.
