Ћекции.ќрг


ѕоиск:




 атегории:

јстрономи€
Ѕиологи€
√еографи€
ƒругие €зыки
»нтернет
»нформатика
»стори€
 ультура
Ћитература
Ћогика
ћатематика
ћедицина
ћеханика
ќхрана труда
ѕедагогика
ѕолитика
ѕраво
ѕсихологи€
–елиги€
–иторика
—оциологи€
—порт
—троительство
“ехнологи€
“ранспорт
‘изика
‘илософи€
‘инансы
’ими€
Ёкологи€
Ёкономика
Ёлектроника

 

 

 

 


∆аратылыстануї б≥л≥м саласы




 

Ғылыми-жаратылыстану б≥л≥м беру саласы оқушылардың бойында табиғат құбылыстары және заңдылықтары жайлы ұғым қалыптастырады; табиғатты танып-б≥луд≥ң ғылыми әд≥стер≥мен таныстырады. ќл адамға табиғаттың б≥р бөл≥г≥ рет≥нде тек қана табиғат әлем≥н түс≥нуге ғана емес, сонымен қатар бұл құбылмалы әлемде дүниетанымдық, мәдени және б≥л≥кт≥ тұлғаның қалыптасуына, жүйел≥-құнды жеке тұлғалық тәрбие беруге бағытталған.

Ђ∆аратылыстануї б≥л≥м саласының мазмұны к≥р≥кт≥р≥лген, оның құрамына енг≥з≥лген пәндер: жаратылыстану, географи€, биологи€, хими€, физика.

Ќег≥зг≥ орта б≥л≥м деңгей≥нде географи€лық б≥л≥м қалыптастыру төмендег≥ пәндер бойынша жүзеге асырылады:

5-сыныпта Ц Ђ∆аратылыстануї пән≥;

6-9 сыныптарда Ц Ђ√еографи€ї пән≥.

∆аратылыстану

Ђ∆аратылыстануї оқу пән≥н≥ң мазмұны табиғатты ғылыми тұрғыдан танудың әд≥стер≥н ашады; Ғалам,  үн жүйес≥, ∆ер ғаламшары, оның қозғалысы, п≥ш≥н≥, бетк≥ қабаты, магнитт≥к қасиеттер≥ жайлы, атмосфера, гидросфера, литосфера және ∆ер ғаламшарындағы адам туралы түс≥н≥к беред≥; денелер мен заттар, олардың қасиеттер≥; ∆ерд≥ң т≥р≥ қабаты туралы; қоршаған орта және адамның ондағы орны туралы б≥л≥м қалыптастырады.

∆аратылыстану курсын оқытудың мақсатыоқушылардың бойында ғылыми-жаратылыстану б≥л≥мдер≥н, түс≥н≥ктер≥н және саналы қоғамдастығы бар б≥регей ғаламшар рет≥ндег≥ ∆ер туралы б≥ртұтас көзқарастарын, табиғат пен қоғамның өзара жүйел≥ байланысын, жүйел≥-кешенд≥ ойлау мен функционалдық сауаттылықтарын дамытуды қалыптастыру болып табылады.

ќқытудың м≥ндеттер≥: курс бастауыш мектепте алған б≥л≥м, б≥л≥кт≥л≥к және дағдынының сабақтастығын әр≥ қарай жалғастырады, сонымен қатар ќтанын, туған табиғатын сүюге деген жоғары рухани ≥зг≥л≥кт≥, көпт≥лд≥л≥к және жеке тұлғаның жалпы мәдениетт≥л≥г≥н тәрбиелеуд≥ жалғастырумен ұштастырылады; экологи€лық б≥л≥мд≥, денсаулыққа зи€нсыз ≥с-әрекетт≥, табиғат құбылыстарын жоғары деңгейде түс≥нд≥ре б≥лу және өз ≥с-әрекет≥н≥ң қорытындыларын алдын-ала болжауды жүзеге асыру дағдыларын қалыптастыру, табиғат ресурстарын қалпына келт≥ру, өзгерту, зерттеу барысында қолданылатын жаратылыстану ғылымдары әд≥стер≥мен оқушыларды таныстыру жалғастырылады; қоршаған ортаны танудың ғылыми жаратылыстану тәс≥лдер≥н пайдалану дағдылары (бақылау, өлшеулер, тәж≥рибелер, зерттеу жұмыстарының жоспарын жасау, нәтижелерд≥ талдау және қорытындыларды тұжырымдау) дамытылады.

5-сыныптағы жаратылыстанымдық б≥л≥м мазмұны келес≥ принциптер бойынша құрылған: оқытудың мақсаттары мен м≥ндеттер≥не сәйкес келу; оқушылардың жас ерекшел≥ктер≥не сәйкес болу; оқу пән≥ мазмұнының Ђƒүниетануї курсы мазмұнымен сабақтастығы; ғылыми-жаратылыстанымдық б≥л≥м беруд≥ң практикалық және қолданбалы бағытын жүзеге асыру.

∆аратылыстануды оқыту жалпы қажетт≥ құралдар және арнайы аспаптармен, географи€лық карталармен, атластармен, баспа құралдарымен, аудио және бейне материалдармен, басқа да техникалық оқыту құралдарымен арнайы жабдықталған сынып бөлмес≥нде жүзеге асырылады.

Қарастырылатын сұрақтардың алуан түрл≥л≥г≥не және оқушылардың бойында табиғат, табиғи үдер≥стерд≥ң б≥ртұтастығы жайлы көзқарасты қалыптастыру себеб≥не байланысты географи€лық циклдың құрамына к≥ред≥, өз≥н≥ң мағынасы мен мазмұнына қарай к≥р≥кт≥р≥лген курс болып табылады.

Ѕақылаулар және практикалық жұмыстар мектепт≥ң оқу-тәж≥рибел≥күлеск≥с≥нде өтк≥з≥лед≥.ћ≥ндетт≥ түрде бағаланатын (ек≥) практикалық жұмыс нөм≥рмен белг≥ленген.

ќқу жоспарының вариативт≥ бөл≥г≥не таңдау курстарын дайындауға және жүзеге асыруға бағытталған келес≥ қосымша оқу курстары ұсынылады: Ђ“абиғат және адамї, Ђ∆асыл дәр≥ханаї, Ђ“уған жерї және т.б.

Ђ∆аратылыстануї пән≥ бойынша сағат саны аптасына 1 сағат, оқу жылында 34 сағатты құрайды.

Ђ∆аратылыстануї пән≥н географи€, биологи€ пәндер≥н≥ң мұғал≥мдер≥ немесе б≥л≥кт≥л≥к көтеру курсынан өткен мұғал≥мдер беру ти≥с.

 

√еографи€

ћектептiң бiлiм беру жүйесiнде жас ұрпақты жан-жақты дамыту мен тәрбиелеуде, патриоттық сез≥мдер мен ұлттық сана, жалпы және географи€лық мәдениет, қоршаған ортаға деген саналы қарым-қатынас қалыптастыруда, функционалды сауатты, шығармашыл тұлға тәрбиелеуде, ∆ер бетiндег≥ тiршiлiктi сақтауда табиғат пен қоғам алдындағы жауапкершiлiкт≥ сезiнуде, қаз≥рг≥ әлемде Қазақстанның орнын түс≥нуде және ел әлеует≥н көтерудег≥ өз үлес≥н ұғынуда географи€ пәнi үлкен рөл атқарады.

Ѕ≥л≥м беруд≥ң нег≥зг≥ орта деңгей≥нде географи€ны оқытудың мақсатыЦ оқушылардың бойында қаз≥рг≥ географи€ ғылымы, оның жет≥ст≥ктер≥ мен адамзат алдында тұрған маңызды проблемаларды шешудег≥ рөл≥ туралы түс≥н≥к қалыптастыру; Қазақстандағы және дүниежүз≥ндег≥ табиғи, әлеуметт≥к-экономикалық және экологи€лық үдер≥стерд≥ң географи€лық аспект≥лер≥н анықтау үш≥н қажет географи€лық ойын қалыптастыру; табиғат дамуының заңдылықтары, халықтың және шаруашылықтың орналасуы, географи€лық кең≥ст≥кте болып жатқан үдер≥стерд≥ң динамикасы мен аумақтық ерекшел≥ктер≥ туралы кешенд≥ әлеуметт≥к-бағдарлы географи€лық б≥л≥м жүйес≥н қалыптастыру.

ќқыту мақсаттарына сәйкес Ђ√еографи€ї пән≥н оқытудың мынадай м≥ндеттер≥анықталды:географи€ ғылымы және ∆ер туралы сер≥ктес ғылымдардың нег≥з≥н меңгерту, табиғатқа, оның дамуына, табиғаттың, қоғамның және экономиканың байланысына диалектикалық-материалист≥к көзқарас қалыптастыру;табиғат ресурстарын үнемд≥ де ти≥мд≥ пайдалануға және қоршаған ортаны қорғауға, табиғи және экологи€лық жағдайды бағалау мен болжауға қажетт≥ б≥л≥м мен б≥л≥кт≥л≥кт≥ меңгерту;қаз≥рг≥ дүниежүз≥л≥к дамудың нег≥зг≥ бағыттарымен, экономиканың және табиғат кешен≥н≥ң дамуы барысында туындайтын жеке б≥р аймақты, сол си€қты барлық дүние жүз≥н қамтитын проблемаларды және сұрақтарды оқып-б≥лу;оқу еңбег≥не қажетт≥ б≥л≥кт≥л≥к пен дағдыларды қалыптастыру, зерттеуш≥л≥кке құштарлықты, зей≥н және байқағыштықты, логикалық ойлауды, есте сақтау қаб≥лет≥н, сөз шеберл≥г≥н және көпт≥лд≥л≥кт≥, қи€лдау, аумақтық бейнен≥ қалыптастыра б≥лу шеберл≥г≥н, қоршаған ортаны эстетикалық тұрғыдан қабылдау, өм≥рге шығармашылық көзқарасын және өз б≥л≥м≥н арттыруға, дамытуға талпынушылықты қалыптастыру; географи€лық, са€си, экономикалық, басқа да ғылыми және әд≥стемел≥к ақпаратты, карталарды, мерз≥мд≥ баспасөз басылымдарын, ғаламторды, б≥л≥м беруд≥ң цифрлық ресурстарын қолдана б≥лу дағдыларын дамыту; өз өм≥р≥ және әрекет≥ барысында географи€лық б≥л≥мд≥ ти≥мд≥ пайдалана б≥лу≥ үш≥н б≥л≥м, дағды және шеберл≥кт≥ меңгерту; жоғары отансүйг≥шт≥к сез≥мге, Қазақстан –еспубликасының  онституци€сынсыйлауға тәрбиелеу, белсенд≥ өм≥рл≥к көзқарас қалыптастыру.

√еографи€ курсының құрылымы мен мазмұнын ≥р≥ктеу барысында оқу материалы және пәнаралық байланысты жалғастыру тәс≥л≥ нег≥зге алынған, 6Ц9-сынып оқушыларының жас ерекшел≥ктер≥ ескер≥лген, оқыту үдер≥с≥н≥ң тұлғалық-бағдарлану тәс≥л≥ қарастырылған.

6-7-сыныптардағы Ђ√еографи€ї оқу пән≥н≥ң мазмұны оқушылардың бойында ∆ер туралы жалпы түс≥н≥к қалыптастыруға; жерг≥л≥кт≥ жерде, план, карта бойынша бағдарлау тәс≥лдер≥н; жалпы географи€лық заңдылықтар; материктер және мұхиттар табиғат кешендер≥н≥ң қалыптасу тарихы мен географи€лық ерекшел≥ктер≥ туралы түс≥н≥к беруге бағытталған.

8-9-сыныптардағы Ђ √еографи€ї оқу пән≥ оқушыларды Қазақстанның физикалық және экономикалық-географи€лық жағдайымен, геологи€лық құрылысы және жер бедер≥мен таныстырады; елд≥ң табиғи-аумақтық және экономикалық аудандары, Қазақстан –еспубликасының сыртқы экономикалық байланыстары және Қазақстанның дүниежүз≥л≥к экономикадағыорны туралы б≥л≥м қалыптастырады.

ќқушылар алған б≥л≥мд≥ картографи€лық жұмыстар, далалық зерттеулер мен практикалық жұмыстарды орындауда, түрл≥ диаграммалар мен кестелер құрастыруда, экономикалық, тарихи-географи€лық нысандар мен оқиғаларды суреттеуде, табиғи және экономикалық құбылыстар мен үдер≥стерд≥ бақылауда пайдалана алады.

—абақ барысында орындалатын практикалық жұмыстар, географи€лық құбылыстарды бағалауға, болжауға, түс≥нд≥руге, сипаттауға, анықтауға, сонымен қатар картамен, оның өлшеу≥ш ресурстарымен жұмыс ≥стеуге бағытталған. ћ≥ндетт≥ түрде бағаланатын практикалық жұмыстар нөм≥рмен белг≥ленген.

Ђ√еографи€ї пән≥н≥ң сағат саны:

6-сыныпта Ц аптасына 2 сағат, оқу жылында 68 сағатты;

7-сыныпта Ц аптасына 2 сағат, оқу жылында 68 сағатты;

8-сыныпта Ц аптасына 2 сағат, оқу жылында 68 сағатты;

9-сыныпта Ц аптасына 2 сағат, оқу жылында 68 сағатты құрайды.

Ѕ≥л≥м мазмұнының вариативт≥ бөл≥м≥ оқушы дамуының жеке тұлғалық сипатын қамтамасыз етед≥ және ата-аналар мен балалардың т≥лег≥н есепке ала отырып әз≥рленед≥. “аңдау курсының келес≥ үлг≥ тақырыптары ұсынылады: Ђ“абиғатты зерттеген ұлы зерттеуш≥лерї, ЂҰлы са€хатшыларї, Ђ∆ас сатпаевшыларї, ЂҚазақстан географи€сы оқулығы беттер≥нен тысї, Ђ артографи€лық зерттеулерї, Ђ√еографи€дағы саралау және моделдеуї,Ђћен≥ң ќтанымның байлықтарыї,Ђ√еографи€лық экологи€ї, ЂЁкономика және экологи€ї, Ђј.—.ѕушкин, ћ.ё.Ћермонтов, јбай, ќ.ќ.—үлейменов, —.—ейфуллин поэзи€сындағы географи€ї.

 

Ѕиологи€

Ќег≥зг≥ орта б≥л≥м деңгей≥нде ЂЅиологи€ї пән≥н оқыту табиғат заңдылықтары туралы және адамның табиғатпен үйлес≥мд≥ қарым-қатынасы туралы б≥л≥м қалыптастыруға, экологи€лық мәселелерд≥ танып б≥луге бағытталған.

ќқытудың мақсаты органикалық әлем≥н≥ң құрылысы мен т≥рш≥л≥к әрекеттер≥н≥ң ерекшел≥ктер≥ туралы алғашқы көзқарасты дамыту, органикалық дүниен≥ң көптүрл≥л≥г≥ орта жағдайларына бей≥мд≥л≥кт≥ң нәтижес≥ екен≥н ұғындыру, эволюци€лық теори€ның және экологи€лық ойлаудың нег≥здер≥ туралы, т≥р≥ оганизмдерд≥ң жасушалық құрылысының нег≥зге алынатын түс≥н≥ктер≥ туралы, организм және биоценоз т≥рш≥л≥к деңгей≥н≥ң нег≥зг≥ формалары екенд≥г≥ туралы көзқарас қалыптастыру, ∆ер табиғатындағы биологи€лық әртүрл≥л≥к оның тұрақты дамуының нег≥з≥ екенд≥г≥ туралы, т≥р≥ организмдерд≥ң жасушаға дей≥нг≥ құрылысы туралы нег≥зге алынатын түс≥н≥ктер қалыптастыру, т≥р≥ табиғаттағы көптүрл≥л≥к эволюци€ның нәтижес≥ екенд≥г≥н оқушыларға ұғындыру, өс≥мд≥ктер мен жануарларды жүйелеп ж≥ктеу туралы ұғым қалыптастыру, т≥р≥ организмдерд≥ң өзара және т≥рш≥л≥к ортасымен қарым-қатынасын, өс≥мд≥ктер, жануарлар, микроорганизмдер, саңырауқұлақтар дүниес≥н≥ң ерекшел≥ктер≥н, олардың табиғаттағы, адам өм≥р≥ндег≥ және жалпы т≥рш≥л≥ктег≥ жоғары мән≥ туралы б≥л≥мн≥ң құндылығын ұғыну.

ќқытудың м≥ндеттер≥:

1) оқушылардың органикалық табиғатты оқытуда танымдық қызығушылық дамыту;

2) т≥р≥ табиғат туралы б≥л≥м≥н тереңдету;

3) ЂӨс≥мд≥ктерї, Ђ∆ануарларї, Ђјдамї, Ђ∆алпы биологи€ї бөл≥мдер≥н оқып б≥луге қажет т≥рект≥к б≥л≥мдер мен нег≥зге алынатын түс≥н≥ктер қалыптастыру үш≥н жағдай туғызу;

4) оқушыларда т≥рш≥л≥к құбылыстарының заңдылықтарын оқып б≥луге танымдық қызығушылық қалыптастыру;

5) жаратылыстану ғылымдарын оқу барысында т≥р≥ табиғат туралы алған б≥л≥мдер≥н дамыту;

6) оқушыларда органикалық дүниен≥ң б≥ртұтас табиғи бейнес≥ туралы көзқарас қалыптастыру;

7) өз≥н≥ң б≥л≥м≥н практикада қолдануға дағдылануды қалыптастыру;

8) оқушыларда табиғатты ти≥мд≥ пайдалану және қорғау, медицина, ауыл шаруашылығы, биотехнологи€ салаларында еңбек ету дағдыларын дамыту.

6-сыныпта биологи€ны оқытудың ерекшел≥г≥ ЂӨс≥мд≥ктерї бөл≥м≥н оқыту болып табылады.

7-сыныпта биологи€ны оқытудың ерекшел≥г≥ Ђ∆ануарларї бөл≥м≥н оқыту болып табылады.

8-сыныпта биологи€ны оқытудың ерекшел≥г≥ Ђјдам және оның денсаулығыї бөл≥м≥н оқыту болып табылады.

9-сыныпта биологи€ны оқытудың ерекшел≥г≥ Ђ∆алпы биологи€ нег≥здер≥ї бөл≥м≥н оқыту болып табылады.

6- сыныпың оқу материалы Өс≥мд≥ктер дүниес≥н≥ң маңызы және ∆ер бет≥ндег≥ өс≥мд≥ктер әлем≥н≥ң көптүрл≥л≥г≥, өс≥мд≥ктерд≥ң табиғаттағы және адам өм≥р≥ндег≥ маңызы, өс≥мд≥ктерд≥ң жасушалық құрылысы туралы п≥к≥р қалыптастыруға бағытталған. ќқушылар ауылшаруашылығы өс≥мд≥ктер≥н≥ң көптүрл≥л≥г≥мен, олардың экологи€ға әсер≥мен, сонымен қатар өс≥мд≥ктерд≥ң жүйелеу≥мен және жер бет≥ндег≥ органикалық дүниен≥ң көптүрл≥л≥г≥мен- вирустар, бактери€лар, саңырауқұлақтар, қыналармен танысады. ќқу материалын игеру барысында өс≥мд≥ктерд≥ зерттеу бойынша бақылау және практикалық, зертханалық жұмыстар жүрг≥зу арқылы оқушылардың зи€ткерл≥к, шығармашылық қаб≥леттер≥ дамиды.

Ѕиологи€лық танымдылықтың теори€сын, заңдары мен заңдылықтарын, түс≥н≥ктер≥н, ғылыми және логикалық әд≥стер≥н меңгерген, салауатты өм≥р салты, экожүйелер мен түрлерд≥ң көптүрл≥л≥г≥н қорғау, сақтау туралы б≥л≥мдер≥н ти≥мд≥ пайдалана б≥лет≥н жеке тұлғаны дайындау және тәрбиелеуд≥ жет≥лд≥ру көзделед≥.

7-сыныпта ∆ануарлар дүниес≥, жануарлардың көптүрл≥л≥г≥, олардың ∆ер бет≥нде таралуы. ∆ануарлардың құрылысы және жүйелену≥. ∆ануарлардың табиғаттағы және адам өм≥р≥ндег≥ маңызы қарастырылады. ќқушылар жабайы және үй жануарларын, олардың табиғаттағы өзара байланысын, жануарлардың табиғи б≥рлест≥ктердег≥ орны мен рөл≥н оқып б≥лед≥. ∆ануарлар т≥рш≥л≥г≥н≥ң адамға тәуелд≥л≥г≥н анықтап б≥лед≥. ∆ануарларға жағымсыз және жағымды қамқорлық жасаумен, жануарлар әлем≥н қорғаумен танысады. Қазақстан табиғатының ерекшел≥ктер≥не сәйкес нақты жануар түрлер≥не байланысты ақпарат қарастырылады. ќқушылар сонымен қатар өздер≥н≥ң теори€лық б≥л≥мдер≥н практикада және зертханалық жұмыстар орындауда пайдалана алады.

8 Ц сыныпта Ђјдам және оның денсаулығыї бөл≥м≥ оқылады. јлдымен ұлпа жасушасының, мүшелер және мүшелер жүйес≥н≥ң, тұтас организмн≥ң құрылысы туралы б≥л≥мдерд≥ қамтитын жалпы мәселелер қарастырылады., одан кей≥н организм қызмет≥н≥ң жүйкел≥к және гуморальдық реттелу≥ оқылады. јдамның биологи€сын барлық қырынан қарап зерттеу анатоми€, морфологи€, физиологи€, адам гигиенасы, салыстырмалы цитологи€ және гистологи€ арқылы жүзеге асырылады.

8 Ц сыныпта ЂЅиологи€ї пән≥н игеруде оқушылар қоршаған ортада және адамның т≥рш≥л≥г≥нде жүр≥п жатқан заңдылықтар мен процесстер (зат және энерги€ алмасу, онтогенез) туралы б≥л≥мд≥ меңгеру, күрдел≥ емес тәж≥рибе- экспериментт≥к мәселелер шешу; салауатты өм≥р салты түс≥н≥г≥н меңгеру, оқыған материалына талдау жасап, ж≥ктеп, кесте құрып, сызбанұсқалар құрастырып үйрену; ақпаратпен жұмыс ≥стеуд≥ң түрл≥ тәс≥лдер≥н оқып үйрену, алғашқы медициналық көмек көрсету әд≥стер≥н игеру және адамның жасушасы, мүшелер және мүшелер жүйес≥ туралы б≥л≥мдер≥н қалыптастыру.

Ќег≥зг≥ орта б≥л≥м деңгей≥нде оқушының жеке дамуы, табиғатты ти≥мд≥ пайдалану және қорғау, медицина, ауыл шаруашылығы және биотехнологи€ салаларында меңгерген б≥л≥мдер≥н пайдалану жүред≥. ќқушылар салауатты өм≥р салты және адам гигиенасы бойынша б≥л≥мдер≥н практикада пайдаланады; өм≥рд≥ң мән≥н ең жоғары дәрежедег≥ құндылық рет≥нде түс≥нген≥н көрсете б≥лед≥.

9-сыныптағы биологи€ пән≥ жалпы биологи€ нег≥здер≥н, организмдер т≥рш≥л≥г≥н≥ң жалпы заңдылықтары туралы түс≥н≥ктерд≥ қарастырады.

9-сыныпта Ѕиологи€ны оқытудың нег≥з≥ - т≥р≥ организмдерд≥ң жалпы құрылымдық ұстанымдарын меңгеру, жердег≥ т≥рш≥л≥кт≥ң пайда болуы туралы түс≥н≥к қалыптастыру, эволюци€ ≥л≥м≥, генетика және селекци€ нег≥здер≥, организмдер мен ортаның арақатынасы туралы б≥л≥м беру, сонымен қатар т≥р≥ организмдерд≥ң нег≥зг≥ құрам бөл≥ктер≥ және қасиеттер≥ туралы б≥л≥кт≥л≥ктер≥н қалыптастыру, т≥р≥ организмдер жасушасының құрылысы мен қызмет≥, реттелу≥ және гомеостаз, көбейу≥ мен дамуы ұғымдары бойынша ∆алпы биологи€ б≥л≥мдер≥н оқушылар меңгеред≥.

Ѕиологи€ пән≥н оқыту арнайы кабинетте, оқу-көрнек≥л≥к құралдар мен жабдықтар, көрсет≥л≥мд≥к және зертханалық аспаптар ғаламтор, интерактивт≥ тақта, техникалық оқыту құралдармен жабдықталған жағдайда жүзеге асырылады.

≈скерту. 6-9-сыныптарда зертханалық жұмыстар оқылатын тақырыппен б≥рге жұмыс дәптер≥не орындалады. ќқушылардың зертханалық жұмысты орындауын бағалау мұғал≥мн≥ң шеш≥м≥ бойынша бағаланады және сынып журналына қойылады.

Ѕиологи€ пән≥ бойынша оқу жүктемес≥н≥ң көлем≥ нег≥зг≥ деңгейде типт≥к оқу жоспарына сәйкес әр оқу жылында 68 сағатты құрайды, аптасына
2 сағаттан:

6- сынып- аптасына 2 сағат, барлығы 68 сағат;

7- сынып- аптасына 2 сағат, барлығы 68 сағат;

8- сынып- аптасына 2 сағат, барлығы 68 сағат;

9- сынып- аптасына 2 сағат, барлығы 68 сағат.

 

‘изика

Ђ‘изикаї пән≥н 7-9 сыныптарда оқытудың мақсаты Ц оқушылардың ғылыми дүниетанымының нег≥здер≥н, танымдық қызығушылығын, сын тұрғысынан ойлауын, зи€ткерл≥к және шығармашылық қаб≥лет≥н қалыптастыру, физиканың негiзгi заңдарымен танысудан, табиғаттың құбылысын зерттеуден меңгерген б≥л≥м≥ және б≥л≥г≥н техникада және күнделiктi өмiрде пайдалана б≥лу.

ќсы мақсатқа жету үш≥н мынандай м≥ндеттерд≥ шешу қамтамасыз етедi:

- қаз≥рг≥ заманғы әлемн≥ң физикалық бейнес≥н≥ң нег≥з≥н берет≥н физикалық құбылыстар, ұғымдар, заңдылықтар және теори€лық қорытынды туралы б≥л≥мдерд≥, табиғаттың ғылыми таным әд≥стер≥ туралы б≥л≥мдерд≥, құбылыстарды бақылау, экспериментт≥к тапсырмаларды орындау, болжау және жобалауды жүзеге асыру б≥л≥кт≥л≥г≥н меңгерту;

- физикалық экспериментт≥ орындау дағдысын, зерттеуш≥л≥к қабiлет≥н, өм≥рл≥к, тәж≥рибеде мән≥ бар есептерд≥ шешу үш≥н игерген б≥л≥м және б≥л≥г≥н қолдану үдер≥с≥нде танымдық қызығушылығын, зи€ткерл≥к және шығармашылық қаб≥леттер≥н дамыту;

- оқу және зерттеу жұмысына жауапкерш≥л≥кпен қарау, қоршаған ортаны қорғау және табиғат құндылықтарын ти≥мд≥ пайдалану, қоғам және адам өм≥р≥н≥ң қау≥пс≥зд≥г≥н қамтамасыз ету,

- базалық б≥л≥м нег≥з≥нде экономикалық және са€си, әлеуметт≥к, мәдени қызметтерге ат салысу дағдысына тәрбиелеу.

7-9 сыныптарда Ђ‘изикаї пән≥н оқытқанда оқушылардың жас ерекшел≥г≥н, оқу үдер≥с≥н≥ң логикасын, пән≥ш≥л≥к және пәнаралық байланыстарды ескере отырып тарауларды және тақырыптарды оқытудың сабақтастығы сақталуын ескеру қажет.

“еори€лық мәл≥меттерд≥ зерттеуге және б≥л≥м алушылардың практикалық дағдысын қалыптастыруға уақытты ти≥мд≥ бөлу маңызды. ”ақыттың
30% жуығын көрсет≥л≥м, практикалық және лаборатори€лық жұмыстарды орындауға бөлу керек. ќқушылардың б≥л≥мiн тексеру үш≥н уақыттың 10% қарастырылуы ти≥с.

ќқу процесiн ұйымдастыру, оқу процесiн ұйымдастырудың әр түр≥н пайдалану, қазiргi оқыту әдiстер≥н және педагогикалық технологи€ларды енгiзу және жергiлiктi жерд≥ң жағдайын ескеруге (5%) оқу уақытының бос қорынан 10 сағат көлемiнде уақыт бөл≥ну≥ есер≥лу≥ ти≥с.

7-9-сыныптарға арналған Ђ‘изикаї пән≥н≥ң базалық оқу материалының мазмұны оқушылардың нег≥зг≥ игерген б≥л≥мдер≥н тәж≥рибеде көб≥рек қолдануға бағытталған және қаз≥рг≥ қоғамда өм≥рл≥к жағда€ттарға бей≥мделуге нег≥зделед≥.

7-сыныпта физикалық терминдерге ерекше назар аударылады. ћасса және тығыздық ұғымы шаманың мөлшер≥ рет≥нде Ђ«аттың құрылысыї бөл≥м≥нен бастап оқытылады.

8-сыныпта Ђћагнит өр≥с≥ї тақырыбы ЂЁлектр тогының магнитт≥к әсер≥ї рет≥нде қарастырылады.

11-сыныпта электромагниттiк толқындар және тербелiстерд≥ оқығанда Ђ“ербел≥стер және толқындарї тақырыбын қарастырмайды сондықтан 9-сыныпта тақырыптар жүйелен≥п бер≥лед≥.

7-9-сыныптарға арналған Ђ‘изикаї пән≥ оқушылардың жас ерекшел≥ктер≥н ескер≥п олардың жаңа контексте игерген б≥л≥мдер≥н қолдануға және даму үдер≥с≥н≥ң жаһандануы, табиғаттың физикалық заңдылықтарының мәнiн аша отырып практикалық жұмыстарды орындауына кең≥нен мүмкiндiк туғызады.

ѕрактикалық бағытта оқытуды жүзеге асыру үш≥н 7-сыныпта
8 лаборатори€лық жұмыс, 12 практикалық жұмыс, 4 бақылау жұмысы;
8-сыныпта 11лаборатори€лық жұмыс, 6 практикалық жұмыс, 4 бақылау жұмысы; 9-сыныпта 4лаборатори€лық жұмыс, 6 практикалық жұмыс, 6 бақылау жұмысы және 8 лаборатори€лық практикум өтк≥з≥лу қарастырылады.

ќқу жүктемес≥н≥ң көлем≥:

7-сыныпта аптасына Ц 2сағат, оқу жылында 68 сағат;

8-сыныпта аптасына Ц 2сағат, оқу жылында 68 сағат;

9-сыныпта аптасына Ц 2сағат, оқу жылында 68 сағат.

’ими€

’ими€ пән≥ мемлекетт≥к жалпыға м≥ндетт≥ б≥л≥м беру стандарттары талаптарына сай жалпы, бейорганикалық және органикалық хими€ салалары бойынша оқушыларда базалық б≥л≥м қалыптастыруға, табиғаттағы, адам өм≥р≥ндег≥, қоғамдық-экономикалық дамудағы хими€ ғылымы мен өнд≥р≥с≥н≥ң рөл≥н түс≥нд≥руге, қоршаған әлемге ғылыми көзқарас, экологи€лық мәдениет, әлеуметт≥к маңызды құндылықтар қалыптастыруға м≥ндетт≥.

ќқушыларға хими€ пән≥ бойынша ти€нақты б≥л≥м беру үш≥н хими€ б≥л≥м≥н дамытудың қаз≥рг≥ төмендег≥дей басымдылықтарына назар аудару керек:

- оқытудың жүйел≥л≥к-≥с-әрекетт≥к сипаты, теори€ мен практиканың сабақтастығы, өм≥рмен, жаңа технологи€лардың енг≥з≥лу≥мен және елд≥ң индустриалдық-экономикалық даму мәселелер≥мен байланыстылығы;

-хими€лық тәж≥рибелер жасау және өз≥нд≥к б≥л≥м алу ≥с-әрекеттер≥ үлес≥н≥ң артуы нег≥з≥нде оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамыту басымдылығы;

-б≥л≥м мазмұнындағы қазақстандық компонентт≥ң және өң≥рл≥к даму элементер≥н≥ң кеңейт≥лу≥;

-б≥л≥м мазмұнының ≥зг≥ленд≥р≥лу≥, экологи€лық сипатының артуы нег≥з≥нде б≥л≥мн≥ң дүниетанымдық мән≥ мен тәрбиелеуш≥л≥к әлеует≥н≥ң күшейт≥лу≥;

- б≥л≥м мазмұнының тұтастығы, басқа жаратылыстану пәндер≥мен интеграци€лануы мен жүйел≥л≥г≥н≥ң артуы;

- оқу барысында оқушылардың өз≥нд≥к б≥л≥м алу дағдыларын дамыту, оқу үдер≥с≥н≥ң жобалау-зерттеу, шығармашылық сипатының артуы;

’ими€ пән≥н≥ң мазмұны инвариантты және вариативт≥ бөл≥ктерден тұрады. ќқу жоспарының инварианттық бөл≥м≥ мемлекетт≥к м≥ндетт≥ б≥л≥м мазмұнын игеруд≥, ал вариативт≥ бөл≥м≥ оқушылардың таңдауы бойынша қызығушылықтары мен икемд≥л≥г≥не қарай б≥л≥м-б≥л≥к алуын қамтамасыз етуге бағытталады.

Ѕ≥л≥м беру үдер≥с≥нде жоғары сапалы хими€ сабағын ұйымдастыруға қойылатын төмендег≥ жалпы талаптарға назар аудару керек:

- сабақта ғылымилық, көрнек≥л≥к, қолжет≥мд≥л≥к дидактикалық ұстанымдарды оңтайлы арақатынаста жүзеге асыру;

- оқу материалының өм≥рмен, оқушының практикалық қызмет≥ мен ≥с-әрекет≥мен байланыстылығын, хими€лық заттарды, материалдарды қау≥пс≥зд≥к ережелер≥н сақтай отырып, қолдану мәдениет≥н қалыптастыру;

- сабақты оқу материалдарын орнықты меңгеруге ықпал етет≥н тартымды, теори€лық және экспериментт≥к қызықты факт≥лерд≥ және әд≥с-тәс≥лдерд≥ қолдана отырып түрленд≥ру;

- сабақ мазмұны мен түр≥н жоспарлауда оның хими€ бойынша жалаң мағлұматтарды игертугеемес, адами құндылықтар мен оның мүдделер≥н ұғынуға басымдық беру, €ғни сабақты хими€ пән≥не емес, оқушы тұлғасының мүдделер≥не бағдарлау;

- оқытудың ақпараттық-коммуникаци€лық, мультимеди€лық құралдарын ұтымды пайдалану.

ќқу үдер≥с≥ Ђ абинет паспортыї, Ђ“ехника қау≥пс≥зд≥г≥ ережелер≥ї, Ђ“ехника қау≥пс≥зд≥г≥ журналыї, қышқылдар, с≥лт≥лер, органикалық заттар, жылыту құралдары, шынылармен жұмыс ≥стеуге арналған нұсқаулық карточкалар, сонымен қатар хими€лық реактивтер (сақталу тобы бойынша), зертханалық және демонстраци€лық құралдар, баспа құралдары, мультимедиалық құралдар мен электрондық оқулықтар және басқа да оқыту құралдарымен жабдықталған кабинетте жүзеге асырылады. Ђѕрекурстар т≥збес≥неї (калий перманганаты, күк≥рт және тұз қышқылдары және т.б.) енет≥н заттарды қолдануға тыйым салынады.

’ими€ бойынша жазбаша орындалатын үйрету мақсатындағы жұмыс түрлер≥не тапсырмалар, тестер, есептер, презентаци€лар, конспект- жоспарлар, т≥рек сызбалар, талдамалық және қорытындылаушы кестелер, зертханалық тәж≥рибелер, практикалық және бақылау жұмыстары жатады.

Үйрету мақсатындағы жұмыстардың түр≥н, мазмұнын және көлем≥н оқу бағдарламасы, сонымен қатар мемлекетт≥к жалпыға м≥ндетт≥ б≥л≥м беру стандарттары талаптарын ескере отырып, оқулықтар мен оқу-әд≥стемел≥к құралдартағы тапсырмалар нег≥з≥нде мұғал≥м анықтайды.

Ѕ≥л≥м алушыларда 3 дәптер болуы ти≥с (сынып, үй тапсырмалары және зертханалық тәж≥рибелер үш≥н дәптер; практикалық жұмысқа арналған дәптер және бақылау жұмыстары дәптер≥).

—ынып журналына барлық демонстраци€лық және зертханалық тәж≥рибелер оқып отырған тақырыппен б≥рге жазылады (ќттег≥н алу, є3 дем., є4 зертх.) және мұғал≥м оқушылардың жұмыстарын таңдауы бойынша тексер≥п, бағалайды. Ѕарлық оқушылардың тәж≥рибел≥к жұмыстары (є Е пр.ж. Ђ“ақырыпї) мен бақылау жұмыстары (є Ебақылау жұмысы) толық бағаланып, журналға жазылады.

Үйрету мақсатындағы жұмыс дәптер≥не оқушылар сабақ бойынша бақылау жұмысы а€сында алынатын өзд≥к жұмыстары нәтижелер≥н, ал бақылау жұмысы дәптер≥не тақырыптық бақылау мен тест жұмыстары а€сында алынатын өзд≥к жұмыстарын көрсету≥не болады.

ѕрактикалық және бақылау жұмыстарын арналған дәптерлер оқу жылы көлем≥нде сақталады және олар оқушылардың сол жұмыстары орындауы үш≥н бер≥л≥п отырады.

Ѕақылау жұмыстары бойынша талдау жұмыстарын оқушылар бақылау жұмысынан кей≥нг≥ сабақта (сынып журналына жазылмайды) орындайды, сонымен қатар практикалық жұмыстарды талдау мұғал≥мн≥ң қалауы бойынша және қажетт≥л≥г≥не қарай үйрету жқмыстарынан кей≥н сәйкес дәптерге орындалады.

Ѕ≥л≥м алушылардың зерттеуш≥л≥к мәдениет≥ мен танымдық-ойлау белсенд≥л≥г≥н дамыту мақсатында белг≥л≥ б≥р тарауды а€қтаған соң к≥ш≥ жобаларды қорғау, шығармашылық жұмыстар байқауы си€қты қорытындылаушы дәстүрден тыс сабақтарды жүйел≥ түрде өтк≥з≥п отыру қажет.

јлған б≥л≥мдер≥н тәж≥рибеде қолдану дағдыларын дамыту үш≥н зертханалық тәж≥рибелер мен демонстраци€лық жұмыстарды орындауда бейне тәж≥рибелермен мультимедиалық құралдарды қолдану ти≥мд≥.

’ими€ пән≥ бойынша оқу арнайы жабдықталған, хими€лық реактивтермен, препараттармен, құралдармен және керек-жарақтармен, зертханалық және көрнек≥л≥к, баспа, мультимедиалық құралдармен, электрондық оқулықтармен, диафильм, кино- және бейнефильмдермен қамтамасыз ет≥лген кабинетте жүзеге асырылады.

ќқытудың мақсаты: қоршаған әлем туралы хими€лық б≥л≥м мен жаратылыстануғылыми түс≥н≥ктерд≥ң б≥ртұтас жүйес≥н қалыптастыру, талдау қаб≥лет≥ бар, функционалды сауатты және шығармашыл тұрғыда ойлай алатын және өз б≥л≥м≥н практикада қолдана алатын оқушы тұлғасын дамыту,оның туған өлкеге және қоршаған ортаға экологи€лық-гуманист≥к қарым-қатынасты тәрбиелеуболып табылады.

ќқыту м≥ндеттер≥:

1) әлемн≥ң хими€лық жаратылыстану-ғылыми көр≥н≥с≥ туралы б≥л≥мд≥ меңгерту және олардың функци€ларын (танымдық, к≥р≥кт≥р≥лген, түс≥нд≥рмел≥, болжау) қолдану;

2) заттардың құрамы, құрылысы, қасиеттер≥ мен қолдану арасындағы себеп-салдарлы байланыстарды анықтау;

3) хими€лық терминологи€ны, хими€лық элементтерд≥ң таңбаларын, заттардың формулаларын сауатты түрде пайдалану б≥л≥г≥н қалыптастыру;

4) заттарды танудың хими€лық әд≥стер≥н меңгеру;

5) заттардың сандық және сапалық құрамын анықтауда және олардың қасиеттер≥н зерттеуде реактивтер, қыздыру құрылғыларымен жұмыс жасау барысында қау≥пс≥зд≥к техникасының талаптарын сақтай отырып, хими€лық тәж≥рибелер жүрг≥зуд≥ң әмбебап дағдылары мен зерттеу б≥л≥кт≥л≥ктер≥н дамыту;

6) адамзаттың экологи€лық, азық-түл≥к, өнд≥р≥ст≥к, энергетикалық мәселелерд≥ шешудег≥ хими€ның өскелең мән≥ мен гуманист≥к бағыттағы рөл≥н ашу;

7) өм≥рл≥к және экологи€лық мәселелерд≥ шешуде алған б≥л≥мд≥ пайдаланудың функционалдық қаб≥летт≥л≥ктер≥н арттыру;

8) мультимедиалық сандық б≥л≥м беру ресурстарын қолдану, презентаци€ мен жобалау жұмыстарын жасауда коммуникативт≥-ақпараттық б≥л≥кт≥л≥ктер≥ мен дағдыларын дамыту;

9) нег≥зг≥ мектепт≥ б≥т≥руш≥н≥ң ары қарай оқу бағытын таңдау дайындығы мен өз б≥л≥м≥н жет≥лд≥руге деген құлшынысын дамыту.

Ќег≥зг≥ мектепт≥ң 8-9 сыныптарындағы хими€ курсы оқушылардың жаңа б≥л≥мд≥ игеру≥, танымдық қаб≥леттер≥ мен қызығушылығын арттыру, б≥л≥м≥н ≥с жүз≥нде қолдану қаб≥леттер≥н, €ғни функционалдық сауаттылығын ұштау мақсаттарында кең қолданылуы ти≥с. ’ими€ пән≥н оқытуда мұғал≥м мен оқушы арасындағы әр≥птест≥к қарым-қатынасты құра б≥луге, оқушылардың ғылыми жобаларды орындауына, практикалық сабақтар мен экспериментт≥к жұмыстарында өз бет≥мен б≥л≥м≥ мен б≥л≥г≥н шыңдап, алған теори€лық б≥л≥м≥н практикада, әртүрл≥ өм≥рл≥к жағда€ттарда қолдана б≥лу≥не үлкен маңыз бер≥лед≥. ќқытуды ұйымдастырудың жүйел≥к-≥с-әрекетт≥к тәс≥л≥ шеңбер≥нде оқушылардың өм≥рл≥к қажетт≥ дағдылары мен функционалдық сауаттылығын қалыптастыруға мүмк≥нд≥к ашатын ұтымды педагогикалық технологи€ларды қолданған ти≥мд≥. “үрл≥ технологи€ларды қолдану барысында оқушының өз бет≥нше әрекет ету≥н, белсенд≥л≥г≥н, креативт≥л≥г≥н, оның хими€ға ықыласын арттыратын оқытудың проблемалық-≥здест≥ру, интерактивт≥к, коммуникативт≥к, ойындық тәс≥лдер≥, жобалау тәс≥лдер≥ ти≥мд≥ болып табылады.

ћектептег≥ хими€ б≥л≥м≥ жүйес≥ алдында қойылған м≥ндеттерд≥ орындауды оқу процес≥н технологи€ландыру және жобалау арқылы жүзеге асыруға болады.

8,9 сыныптардағы алғашқы сабақта арнайы журналға белг≥лей отырып “ехникалық қау≥пс≥зд≥к ережес≥ бойынша к≥р≥спе нұсқау беру сабағы өтк≥з≥лед≥.

ќқу жоспарының жылжымалы бөл≥г≥ есеб≥нен элективт≥к қолданбалы курстар,факультатив сабақтары өтк≥зу ұсынылады.

—абақтан тыс жұмыстар:

- зерттеу жобаларын дайындау және қорғау;

- олимпиадалар,конкурстер,тақырыптық кештер;

- таңдау боыйынша элективт≥к курстер;

- он-лайн режим≥ндег≥ конференци€лар мен қашықтан жүрг≥з≥лет≥н сабақтар, б≥л≥м байқаулары;

- хими€лық ғылым мен өнд≥р≥с нысандарына таным-жорықтар түр≥нде өтк≥з≥лед≥.

Ђ’ими€ї пән≥ бойынша оқу жүктемес≥н≥ң көлем≥:

8-сыныпта барлығы 68 сағат аптасына 2 сағаттан;

9-сыныпта барлығы 68 сағат аптасына 2 сағаттан.

 

 





ѕоделитьс€ с друзь€ми:


ƒата добавлени€: 2016-03-26; ћы поможем в написании ваших работ!; просмотров: 2391 | Ќарушение авторских прав


ѕоиск на сайте:

Ћучшие изречени€:

Ќе будет большим злом, если студент впадет в заблуждение; если же ошибаютс€ великие умы, мир дорого оплачивает их ошибки. © Ќикола “есла
==> читать все изречени€...

1711 - | 1490 -


© 2015-2024 lektsii.org -  онтакты - ѕоследнее добавление

√ен: 0.114 с.