Ћекции.ќрг


ѕоиск:




 атегории:

јстрономи€
Ѕиологи€
√еографи€
ƒругие €зыки
»нтернет
»нформатика
»стори€
 ультура
Ћитература
Ћогика
ћатематика
ћедицина
ћеханика
ќхрана труда
ѕедагогика
ѕолитика
ѕраво
ѕсихологи€
–елиги€
–иторика
—оциологи€
—порт
—троительство
“ехнологи€
“ранспорт
‘изика
‘илософи€
‘инансы
’ими€
Ёкологи€
Ёкономика
Ёлектроника

 

 

 

 


 озу процес≥н≥ң жүйке тали≥ыгы бо≥≥ымен өту≥




(ƒж. Ѕеноллу бойынша, 1970).

I Ч миелинс≥з талшыңтан депол€ризацч€нын таралуы;

II Ч миелинд≥ талшыңтан депол€ризаци€ның таралуы (сальтатор-лық өтк≥зу).

Қозған жер≥мен қозбаған жер≥ арасында пайда болған потенциал айыр-масы жүйкен≥ң ≥ш≥ндег≥ және сыртындағы иоидарды оң зар€дтан сол зар€дқа карай жүйке бойымен жылжытады. ћұның салдары-нан жүйкен≥ң козбаран көрш≥лес жер≥ндег≥ мембрананың џа* ио-нынак өт≥мд≥л≥г≥ жоғарылай бастайды, €ғни тер≥с зар€д мембрана-ның осы козбаған жер≥не көшед≥. ќсы сәтте бүрын қозған жерде қозудың репол€ризаци€ кезең≥ басталады. —өйт≥п, тер≥с зар€д кер≥ жылжымай, жайлап мембрана бойымен әр≥ қарай таралады. —оны-мен қозудың өту≥ деген≥м≥з тер≥с зар€дтың (депол€ризаци€ның) жүйкен≥ң мембранасы арқылы жылжуы. ћиелинд≥ талшықты т≥-т≥ркенд≥ргенде миелин қабығы электрл≥к изол€тор болғандықтан тер≥с зар€д тек –анвье үз≥л≥с≥нде (миелин жоқ жерде) пайда бола-ды. ѕайда болған әрекет потенциалының шамасы қозу табалды-рырынан 5Ч6 есе жоғары болуы мүмк≥н. —ондықтан ол көрш≥лес –анвье үз≥л≥стер≥н т≥т≥ркенд≥ре алады және тер≥с зар€дталған үз≥-л≥с пен оң зар€дты үз≥л≥с арасында оннан солға карай талшықтын. бойымен оның сырты мен ≥ш≥ндег≥ иондар жылжи бастайды. ќсы-ныц себсб≥нен қозған үз≥л≥ст≥н. ек≥ жағындағы үз≥л≥стер мембрана-сының N3+ ионына өт≥мд≥л≥г≥ күшей≥п, тер≥с зар€дталады, €ғни қо-зу процес≥  ќ«–«Ќ үз≥л≥стен қозбаған үз≥л≥ске көшед≥ (сек≥ред≥).  сйдс козу процес≥ б≥р үз≥л≥стен ғана емес ек≥ үз≥л≥стен де сск≥ру≥ мүмк≥н. јлғашқыда Қќ«–«Ќ үз≥л≥сте репол€ризаци€ кезең≥ баста-луына байланысты тер≥с зар€д кер≥ жылжымай, қозг-ан үз≥л≥стен Хәр≥ карай рана жылжиды. »мпульст≥ң (тер≥с зар€дтыц) осылайша сальтаторлы таралуы миелинд≥ талшықтардан қозудыц жылдам ету≥н камтамасыз стед≥. Қозу сальтаторлы түрде өтк≥з≥лсе, жүйке нейрон энерги€сын аз жұмсайды.

“ұрақты тоқтың эсер≥

1895 жылы нем≥с ғалымы ѕфлюгер тұрақты токтыц тканьдерге тиг≥зет≥н әсер≥н, мұндары заңдылықтарды зерттей келе, басқа ға-лымдардың ¬ольт, ƒюбуа Ч –еймон жұмыстарын қорыта отырып, түрақты ток әсер≥не байланысты б≥рқатар қаридалар айтты, олар-дың ≥ш≥нде көң≥л аударатыны Ч тұрақты токтың пол€рлы әсер≥н≥ң үш түрл≥ ережсс≥ мен электротон заңы. ѕол€рлы әсерд≥ц үш түрл≥ ережес≥:

1. “ұрақты ток тканьге ток тұйыкталған немесе ажыратып ж≥-бер≥лген кезде әсер етед≥.

2. “ұрақты ток тұйықталғанда қозу процес≥ катодтың, ал ажы-ратылғанда анодтың тұрған жер≥нде пайда болады.

3. “үрақты токтың тұйықталғандагы әсер≥ ажыратылрандағы-сынан күшт≥рек келед≥.

‘изиологи€лық электротон. “үрақты ток үзак уақыт ткань ар-кылы өтк≥з≥лсе, электродтар қойылған жерлерде тканьн≥ң физиоло-ги€лы қасиеттер≥ (Қќ«–џЎ“џ–џ, өтк≥зг≥шт≥г≥) өзгеред≥. Ѕұл қүбы-лыс физиологи€лык, электротон деп аталады (7-сурет).

Қатод пем анод астында тканы≥≥ң физиологи€лық қасиеттер≥ карама-қарсы барытта өзгеред≥.  атод тұрған жерде қозу қасиет≥мен өтк≥зг≥шт≥к дәрежес≥ жоғарылайды, анод тұрған жерде кер≥с≥н-ше, төмендейд≥, осыған сәйкес алғашқысы катэлектротон, ек≥нш≥с≥ анэлектротон деп аталады. Қозу қасиет≥ қаншалықты өзгерген≥н козу табалдырырын өлшеп б≥лед≥.  атод тұсында қозу табалдыры-гы төмендесе, анод тұсында кер≥с≥нше жоғарылайды. Ёлектродтар-дан алыстаған сайын 1 Ч1,5 см-дей жерде физиологи€лық өзгер≥с-тер б≥рт≥ндеп сөнед≥. —өйт≥п, катод пен анодтың аралығында физио-логи€лық қасиеттер б≥р нуктедей жерде өзгермей алғашқы қалпын-да қалады. Ѕұл нукте индеферентт≥к (бейтарап) нүкте деп атала-ды.  атод пен анодтан сыртта 1 Ч1,5 см алшақтықта тканьн≥ң фи-зиологи€лық қасиеттер≥ электрод тұсындағы қасиеттер≥не қарама-қарсьг өзгеред≥, €ғни катодтан әр≥де қозу қасиет≥ төмендейд≥ де, анодтан әр≥де жоғарылайды. Ѕұл кұбылыстарды орыс ғалымы ≈. Ќ. ¬веденский периэлектротон деп атады.

∆үйкеге, ұзақ уақыт немесе күшт≥ түрақты ток ж≥бер≥лсе, катод тұсында жүйкен≥ң қозғыштық қасиет≥ өте төмендеп кетед≥. ћұны катодтык, депресси€ деп атайды (¬. ‘. ¬ериго, 1883).

“ұрақты ток жүйкеден өткен сәтте электродтар өз зар€дтарын (катод тер≥с, анод оң) мембранага дортс≥з аударып, оиын, зар€дын өзгертед≥. Ѕұны электротондык, потенциал деп атайды. ќсынын. нәти-жес≥нде катодтық тер≥с зар€д мембрананы дәртс≥з түрде депол€ри-заци€ландырады, Ғ0ЧҒ≤ кыскарады (5-сурет), қозгыштық каспет≥ күшейед≥. —ондықтан т≥т≥ркенд≥рг≥ш катэлектротон тұсына әсер етсе, одан пайда болған жерг≥л≥кт≥ ток ауыспалы дәрежес≥не тез арада жетед≥ (Ғ0Ч–≤ қыскарады).  атод түрған жерд≥ қоздыру үш≥н күш аз жүмсалады. ќң зар€дты анод мембрана сыртындағы зар€дын күшейт≥п оны гиперпол€ризаци€ландырады, Ғ0ЧҒ≤ ұзара-ды, қозғыштық касиет≥ төмендейд≥, ал аиодтың түсынан әсер еткен сәтте жерг≥л≥кт≥ ток ауыспалы мөлшер≥не кеш≥рек жетед≥ (Ғ0Ч–≤ үзарады), бұл қозу қасиет≥н≥ң төмендеген≥н көрсетед≥. јз-даған депол€ризаци€ тканьн≥н, қозғыштық қасиет≥н жоғарылатса, гиперпол€ризаци€ оны төмендетед≥.

 атодтық депресси€ натрий ионын өтк≥зет≥н мембрана түт≥кше-лер≥н≥ң жабылып калуынан болады.





ѕоделитьс€ с друзь€ми:


ƒата добавлени€: 2015-10-01; ћы поможем в написании ваших работ!; просмотров: 1569 | Ќарушение авторских прав


ѕоиск на сайте:

Ћучшие изречени€:

Ћибо вы управл€ете вашим днем, либо день управл€ет вами. © ƒжим –он
==> читать все изречени€...

1427 - | 1231 -


© 2015-2024 lektsii.org -  онтакты - ѕоследнее добавление

√ен: 0.013 с.