А.Маслоу теориясының мәні* Әр адамды ұйымдасқан жүйе деп қарастыру; Адам қажеттіліктерін қанағаттандыру иеархиясын құру.
А.Н.Леонтьев бойынша іс-әрекет типтері * Еңбек; Оқу; Ойын.
Агглютинация жолымен жасалған қиял өнімі* Кентавр.
Ағылшын физиологі И.Шеррингтон түйсіктерді негізгі қандай кластарға бөлген* экстрорецептор; интерецептор; проприорецептор
Адам әрекеті мен оның белсенділігінің жануарлар дүниесінен ерекше ажыратып тұрады* Сананың болуы; Адамныңіс-әрекеті еңбек құралын жасаумен, қолданумен және сақтаумен байланыстылығы; Адамның іс-әрекетінің қоғамдық сипатының болуы.
Адам сезгіштігінің артуын көрсететін түйсік заңдылығы * Бейімделу; Икемделу.
Адамдар арасында нақты байланысты орнатудың күрделі көп функциялы процесі* хабар алмасу; қарым-қатынас; құңдылықтарды меңгеру
Адамдарға ғана тән жоғары сезімдер* адамгершілік; эстетикалық; интеллектік
Адамның ақыл-ой әрекетінің әуелде сыртқы заттық әрекет түрінде көрініп, бірте-бірте ішкі психикалық амалға ауысуын көрсеткен ғалымдар* Л.С.Выготский; А.Н.Леонтьев;П.Я.Гальперин
Адамның барлық жүріс-тұрысында көрінетін ұзаққа созылатын эмоционалдық қалып* шабыт; белсенділік; көңіл-күй
Адамның бір нәрсеге қажетінің туындауы* рухани қажеттер; қажеттілік; материалдық қажеттер
Адамның дене қозғалысын қабылдау қандай түйсіну ерекшеліктерімен байланысты* бұлшық-ет қозғалысы; вестибулярлық; тактильді
Адамның қабылданатын объектінің танылмаған деталін байқап қалу қасиеті* танылмаған деталі; қабылданатын объекті; байқағыштық
Адамның қай әрекеті болмасын қандай тараптардан тұрады* Қимылдық; Сезімдік; Саналық
Адамның материалдық қажеттіліктері* Баспана, киім
Адамның негізгі іс-әрекет түрлері * Іс-әрекет;Ойын; Еңбек.
Адамның ұстамдылық қасиеті байқалады * Аффект кезінде.
Американ психологі У.Шелдон адамның дене құрылымын және оның өзінің жаңалығы – эмбриологиялық белгілерімен түсіндірілуі* эндоморфт; мезоморфт; эктоморфт
Анализаторлардың бөліктері* Жүйке орталықтары; Сезім мүшесі; Жүйке талшықтары
Арман дегеніміз* Өз қалауымызша жаңа бейнелерді жасау; Адамның өзіне тілеген келешекке бағытталған қиял процесі; Шығармашылық қиялдың бірінші дайындық сатысы;
Астеникалық сезім сипаты* уайым; енжарлық; көңілсіздік
Астениктің (әлжуа адамның) сипаттамасы* Нәзік денелі, қушық кеуде; Тар иық, қол аяғы серейген ұзын
Әлеуметтенудің негізгі кезеңдері* даралану, ұқсастыру; ыңғайлану; бірігу
Әрекеттің бағдарлаушы, орындаушы және қадағалаушы-түзетуші бөлігінің қызметтері * Әрекет объектісіндегі берілген өзгерістерді жүзеге асырады; Әрекеттің орындалуын қадағалайды, орындаушы бөлікті де түзетеді; Әрекетті орындауға қажетті объективті жағдайларды іріктейді.
Әрекеттің компоненттері * Моторлық; Ақыл-ой; Операция.
Әрекеттің мынадай компоненттері ажыратылады* Танымдық.
Бағыттылығымен байланысты ойлаудың түрлері* Вербальдық; Реалистік; Аутистік
Байқау әдісі* тұлғаның іс-әрекеті мен мінез-құлқы туралы психологиялық деректер мақсатпен жинау; жүйелі тұрде; материалды талдау, түсіндіру
Бақылаудың нәтижелі болуының шарттары* Бақыланатын құбылыс туралы болжам құру; Нәтижені тіркеп отыру; Жоспардың болуы
Бала өмірге келгенде алғашқы әрекеттерінің көрінуі* Айғайлауы; Жылауы мен айғайы
Бала сөйлеуінің даму кезеңі * Эгоцентрлік сөйлеудің дамуы.
Балалық кезеңнің жас аралығы (Д.Б.Эльконин бойынша)* 16-17 жас; 3-6 жас; 7-11 жас.
Баланың даму динамикасының параметрлерін зерттеген ғалымдар* Л.С.Выготский; З.Фрейд; С.Холл
Баланың психикалық дамуының тік жүруді меңгереуінің факторлық мағынасы* Кеңістікке бағдарлану
Баланың сөйлеу белсенділігінің даму кезеңі* 2 – 6 жаста
Басқаадамқарым-қатынастаіс-әрекетстилінде* демократиялық; авторитарлы; либералды
Бейнелікөрнекілікестіңмәліметтердіайналдыружағдайлары*Графиктерге; Бейнелерге; Схемаларға.
Біз бұрын қабылдаған заттар, құбылыстар, бейнелердің қайта ойша жаңғыртуы* еске түсіру
Білім, дағды, іскерліктің анықтамасы* Заттар мен құбылыстар туралы ақпараттар; Іс-әрекеттің негізгі түрлерін құрайтын тәсілдер мен қимылдар; Іс-әрекет мақсаттары мен жағдайларына орай тәсілдер мен қимылдарды дұрыс таңдауға арналған ақпараттарды қолдана білу;
Вербальды емес қарым-қатынас құралдары* жест; дене қимылы; беп әлпетінің өзгеруі
Вербальды емес қарым-қатынас құралдарын зерттейтін ғылымдар* кинестика; такесика; проксемика
Вербальды қарым-қатынас құралы* ауызша; жазбаша; тыңдау және оқу
Грек философы Теофрастың мінезге берген сипаттамасы *Адам мінезінің даралық ерекшелігі; Филотиптік ерекшелік.
Дағды әрекет мазмұнына орай қандай болады* Қимыл-әрекеттік; Сезімдік;Интеллектуалды
Дағды түрлері* Сенсорлық; Әрекеттер
Дағды* шапшан қимылдау; қалыптасқан; тұтас амал
Дағдылардың қалыптасуының шарттары * Қадағалау, кейін өзін-өзі қадағалау және бағалау.
Дағдыны қалыптастыру жолдары * Түсіндіру; Көрсету мен түсіндіруді үйлестіру..
Детерминизм принципі * Психика объективті шындықтың себебінен болады; Іс-әрекет- сананың белсенділігінің формасы; Сана іс-әрекеттің ішкі жоспарын құрайды.
Елес жалғастылығына орай* Нақты қызметтік; Қысқа мерзімді; Ұзақ мерзімді;
Еңбек психологиясының зерттеу бағыттары * Адамның қоғамдық өнімге бағытталған әрекетінің психологиялық ерекшеліктері; Еңбекті ғылыми ұйымдастырудың психологиялық талаптары.
Ерте сәбилік жаста психикалық дамудың өзгерістері* тік жүруі;үлкендермен қарым –қатынасы; ойын іс -әрекеті
Ерік-бұл * Адамның өз мінез құлқын меңгере алуы.
Ерікті қозғалыстарды орындау дегеніміз* Еріктің ең қарапайым түрде сыртқа шығуы; Жас баланың еркіннің дамуы осындай қозғалыстар жасауға үйрене бастауынан, өзінің денесін басқара алуынан байқалады; Қозғалыстарды тежей алу, тек алда тұрған мақсатқа ғана сәйкес қозғалыс жасау - бірінші және екінші сигнал жүйелерінің өзара әрекеттестігінің нәтижесі;
Еріктік амал кезеңдері* Ниет.
Ес ассоциациялары төмендегідей жіктеледі* Іргелестік; Икемділік; Ұқсастық
Ес деп* адам тәжірибесін есте тұту, сақтау және қайта жаңғырту жолымен бейнелендіруі; адамның өмір тәжірибесін де қабылданғаны басынан кешкен ой–сезімі, әрекеті есте сақталуы, кейін қайта жаңғыртылуы; адамның бұрын көрген, естіген, білген нәрселері мен бейнелерін ойында ұзақ уақыт сақтап, қажет кезінде қайта жаңғырту қабілеті;
Ес мәселесін зерттеген психологтар* А.Бине; А.С.Смирнов; С.М.Зинченко.
Ес процестері* Тану; Ұмыту
Ес* тәжірибеден қалған іздерді мида сақтап, қайта жаңғыртып бейнелейтің үдеріс жадымызда қалдырып, сақтап, кейін бұрын белгілерімізді жойып алмастан, оларды қайта танып, жаңғыртумен ақпарат топтау
Есте қалдыру мен ұмыту ерекшеліктеріне орай ес типтері бөлінеді * Баяу, шапшаң; Қалыпты, шапшаң.
Есте сақтау мерзіміне қатысты* Қысқа мерзімді; Ұзақ мерзімді; Оперативті ес
Есте сақтау* жаңа білімдерді меңгерудің жүйелілігін ұғынымдылығын қамтамасыз ететңн процесс; Алынған әсерлерді есте ұстауға бағытталған есте ұстаудың алғы шарты; Адам есте қалдырғанды біршама уақыт есте сақтап тұру қасиеті.
Естің бұзылушылығының (ауытқушылығының) түрлері* гипомнезия; парамнезия; гипермнезия
Естің негізгі түрлері* Материалды есте сақтау ұзақтығына байланысты;Тұлғаның психикалық белсенділігіне байланысты; Іс-әрекеттің мақсатына байланысты
Естің уақыт мерзімге қарай топтастырылуы* Қысқа мерзімді; Ұзақ мерзімді
Ж.Аймауытовтың еңбектері * «Псиқалоғия»;«Комплекспен оқыту жолдары»
Ж.Пиаженің интелект дамуының сенсорлы сатысында қалыптасуы* Әрекет схемасы; Рефлекстер
Ж.Пиаженің конструктивті теориясында тілдің дамуының психикалық процестердің дамуынан айырмашылығы* ойлау
Ж.Пиаженің эпистемологиясын қалыптастыратын ғылым жиынтығы* Түрлі білімдер; Танымдық операциялар
Жалпы психология дегеніміз* Психологияның әдіснамалық мәселелерімен тарихын, психикалық құбылыстар пайда болуының: дамуының және болмысының жалпыланған заңдылықтарын ғылыми нақтылау; Танымдық және практикалық іс-әрекетті зерттейді; Психология ғылымының барша салалары мен бөлімдерінің іргетасы қызметін атқарады.
Жан қуаттарының топтастырылуы* психикалық процестер; психикалық қалып (кейіп); психикалық қасиеттер
Жануарларпсихикасыныңтүрлері* инстинкт; дағды; интеллект
Жаңа туған бала жасы (Л.С.Выготский бойынша)* 1 ай; 9 ай; 2 ай.
Жаңа туған баланың қорғаныс рефлекстері*Тітіркендіргіштерге жауап реакциясы (мысал, укол); Қатты жарыққа көзін жұму; Қатты дыбысқа рекция.
Жас дамуы кезеңдері (Д.Б.Эльконин бойынша)* Нәрестелік жас; Сәбилік жас; Жеткіншек жас.
Жас ерекшелік психологиясының кезеңдері* Жеткіншектерпсихологиясы; Олигофренопсихология; Балаларпсихологиясы
Жас ерекшелік психологиясының міндеттері* Жас кезеңдеріне бөлу; Әр жас кезеңіндегі психодиагностика әдістерін талдау.
Жеке адам психологиясының тарихын зерттеудегі кезеңдер* әдеби-философиялық; клиникалық; эксперименталдық
Жеке адамның биологиялық тума қасиеттері* Рефлекторлық қызмет; Темперамент; Инстинкттер
Жеке даралық* кісілік; адамға ғана тән қасиеттерге ие болушылық; санасы бар адам
Жеткіншек жас кезеңінің жас аралығы (Д.Б.Эльконин бойынша)* 11-13 жас; 14-15 жас; 15-17 жас.
Жеткіншек кезеңнің өзіне тән анатомиялық ерекшелігі* Бойы және салмағы ұлғая бастайды; Мидың маңдай бөлігі едәуір қалыптасады
Жеткіншектік кезеңдегі жағымсыз “Мен концепциясының” әсерлерінің Х.Ремшмидтің көрсетуі бойынша* өзін –өзі бағалауының төмендеуі; күрделі жағдайдағы конфорымдық реакциялардың іске қосылуы; үлкендердің үнемі нұсқау жасауына шыдамай агрессияға бой алдыру;әлеуметтік жағдайдың төмендігінен қылмысқа бару
Жоғары нерв жүйесі күшті темперамент типі* Экстроверт.
Жоғары сезім * Интеллектік.
Жүйке жүйесінің типтері ми қабығындағы қозу, тежелу процестерінің негізгі белгілері* күші; тепе-теңдігі; қозғалғыштығы
З.Фрейд бойынша өмір инстинктері* қағидаларҚұмарлық
Заңпсихологиясыныңтармақтары* сот психологиясы; қылмыспсихологиясы; еңбекпентүзетупсихологиясы
Зейiннiң физиологиялық негiзiн ашқан ғалым* А.А.Ухтомский.
Зейiннiң физиологиялық негiзiн ашқан ғалымдар* А.Ф.Ухтомский.
Зейі адам еркіне қарай бөлінуі* Ырықсыз; Үйреншікті
Зейін бұл* адамның психикалық әрекетінің белгілі бір нәрсеге бағытталып шоғырлануы;Сананың белгілі бір затқа, құбылысқа, әрекетке бағыттап, тұрақталуы; сананың белгілі объектіге оны жақсы қабылдау мақсатында бағытталуы
Зейін физиологиялық негізі* доминанта принципі; бұл не? рефлексі; қозудың оптималды ошағы
Зейіннің қызметі * Іс-әрекеттен басқа әрекетке ауысуы.
Зейіннің неге бағытталуына байланысты мынадай түрі бар* Сезімдік.
Зерттелушіні арнайы бақылау үшін жасалған жағдайда немесе ситуацияда зерттеу үшін арнайы ұйымдастырылған тәжірибе* лабораториялық; эксперимент; тәжірибе
И.М.Сеченов пен И.П.Павлов ілімі бойынша ерікті әрекеттердің негізі*Ерікті әрекеттер
И.П.Павлов бойынша адамға тән мінез типтерінің бөлінуі* Фенотипті
Индивид- бұл* Тіршіліктің дамуының ерте сатыларында пайда болатын биологиялық эволюцияның нәтижесі; Генотиптік құрылым; Тірі табиғат өкілі,боилогиялық объект.
Интероцептік түйсік дегеніміз* Дененің ішкі процесстеріне байланысты, яғни ішек, қарын, жүрек, қан тамырлары мен басқа да ішкі құрылым қатпарларындағы тітіркенулерді миға жеткізіп отырады;Тірі ағзалардың пайда болу жағынан ең ежелгілердің әрі өте қарапайым түрі; диффуздық күйде болады, осыдан бұлар адамның көңіл күй қалпына жақындау келеді;
Интоверттік типтің жағымсыз жағы* Эмоционалдық салқындық; Ойлаудың тарлығы; Қыңырлық
К.Юнг бойынша тұлға құрылымы* Ұжымдық сана; Менен жоғары.
Кез-келген дыбыстардың негізгі қасиеттері* Жоғарыдағы.Қаттылығы.Тембрі; кеш нәтижесі; Қоғамдық-тарихи категория
Когнитивтік теория бойынша адамның қылықтары үш компоненттен тұрады* Ой; Әрекеттің өзі; Белгілі бір әрекетті орындаудағы сезім
Когнитивтік теория бойынша адамның қылықтарының компоненттері * Жеке сана; Әрекеттің өзі; Ой.
Көптүрлі эмоция көріністері арасындағы бастапқы көңіл шарпулары* Қуаныш, рахат; Қорқыныш; Таңдау
Күрделі еріктік әрекеттің буыны* Орындау.
Күрделі эмоциялар* көңіл; аффект; құмарлық
Кіші мектеп жасының оқу міндеттері* Оқу әрекеті
Қабылдау* Затты тұрақты тұтасық жүйе ретінде бейнелеу; Бұл заттар мен құбылыстардың өздеріне тән белгілерін мәнін түсінуден оларды тікелей тұтас күйінде сезімдік бейнеге түсіру
Қабілет дамуы байланысты* қоғамдық прогреске; әлеуметтік сипатқа; ғылыми-техниқалық дамуға
Қабілет жіктеледі * Туа пайда болатын; Теориялық және практикалық.
Қабілеттердің қалыптасу ерекшеліктері байланысты* Тәрбиешісіне; Қоршаған ортасына; Мұғаліміне
Қабілеттілік қандай тұрғыдан қарастырылған* тұрмыстық; этимологиялық; ғылыми
Қабілеті жайлы сөз қозғағанда төмендегі жағдайларды ескерген жөн* Іс – әрекетті сәтті орындауға ықпал етеді; Адамды бір – бірінен ерекшелейді; Жеке басын жетілдіруіне байланысты
Қажеттіліңтердің түрлері* Рухани; Қоғамдық; Материалдық
Қазіргі замандағы шет елдік мінезтанудың бағыттары* конституционалды-биологиялық; психоаналитикалық; идеологиялы
Қазіргі кезде қабілетке берілетін анықтама* Қабілет - іс-әрекеттің табысты орындалуын қамтамасыз ететін іскерліктер мен дағдылар, жалпы және арнаулы білімнің дамуының жоғары деңгейі.
Қазіргі кезде қабілетке берілетін анықтамалар * Қабілет - барлық мүмкін психикалық процестер мен жағдайлардың жиынтығы; Қабілет – іс-әрекеттің нәтижелі орындалуы шарты.
Қарттық кезеңді зерттеуде психология ғылымына үлес қосқан ғалымдар* Э.Эриксон
Қарым-қатынас қандай функцияларды атқарады* ақпараттық, әсер етушілік; түсінушілік, координациялық; қарым-қатынасты орнату, амотивтік
Қарым-қатынастың жақтары * Міндетті; Интерактивті; Перцептивті.
Қарым-қатынастың құрылымы күрделілігімен, шартты түрде талдау мақсатында оның бір-бірімен тығыз байланысты жақтары* коммуникативті; интерактивті; перцептивті
Қашықтықтан қарым – қатынас жасау* телефонТелекөпір
Қиял дегеніміз* Сыртқы дүние заттары мен құбылыстарының субъективті бейнелерін қайтадан жаңартып, өңдеп, бейнелеуде көрінетін, тек адамға ғана тән психикалық процесс; Адамның ми қабығында пайда болған кезде ми қабығында бұрын жасалған уақытша байланыстар түрлі комбинацияларға түседі; Уақытша байланыстарды қайта жасап, өңдеу жұмысында екінші сигнал жүйесі шешуші рөл атқарады;
Қиял өзіндік дәрежемһсіне қарай бөлінуі* Арман; Фантастикалық
Қиял өзіндік дәрежемһсіне
Қиял-бұл* Бұрын қабылданған заттар мен құбылыстардың бейнесін жасаудағы психикалық процесс.
Қиялдың күштілігі байланысты * қажеттіліктеріне; мүмкіншіліктерінің күшіне; қызығушылығына
Қосалқы зерттеу әдістері * Әңгімелесу; Сауалнама;Өмірбаян.
Құрылу принципі мен әдісіне қарай топтар*Шартты. формалды; Формалды емес; Артты
Қызмет атқарушы мүше немесе бүкіл ағза күшінің іс – әрекет процесінде таусылуы *шаршау
Л.С Выготский бойынша, жоғары психикалық функциялардың ерекшеліктері* біріккен іс –әрекет
Л.С.Выготский бала дамуының заңдылығын бөліп көрсетті* Циклдік және дамудың бірқалыпты еместігі; Бала дамуындағы эволюция және инволюция байланысы; Бала дамуындағы метаморфоздар
Л.С.Выготскийдің мәдени тарихи даму теориясында психиканың сыртқы практикалық іс – әрекетпен жақындасу бағыттары* Адамның психикалық құрылымы; Адамның практикалық іс – әрекеттерінің ерекшеліктері
Лабораториялық эксперименттің табиғи эксперименттен айырмашылығы * Арнайы жабдықталған лабораториялық жағдайда өтеді; Бірнеше рет, бірнеше қатысушылармен өткізіледі.
Мақсаттары қоғам мақсатына сай жалпы іс-әрекетпен біріктірілген адамдар тобы* ұжым; мақсатты ұжым; іс-әрекетті ұжым
Медициналық психология салалары * Психотерапия; Психофармакология.
Ми қыртысы қандай бөліктерден тұрады* маңдай; төбе; желке
Мінез акцентуайциялары* Шизоидты, сензитивті, истероидты тип; Циклоидты, психоанастеник, елікшіл конформды тип
Мінез акцентуациясы психология енгізілуі* неміс психиатрі; К. Леонгард; 1968 жылы
Мінез құрылымының ерекшеліктері* Адамның жеке басы, белсенділігі; Тұрақтылығы
Мінездің еңбек іс –әрекетіне байланысты қасиеттер * адалдық
Мінездің еңбекке қатысты бітістері* Еңбексүйгіштік; Ұқыптылық.
Мінездің жігерлілік, ұстамдылық, руханилық мінездеріне қарсы мінез бітістері * Қайсарлық; Селқостық.
Мінездің қалыптасуындағы сензитивтік кезеңдер * 2-5 жас; 5-7 жас.
Мінездің психологиялық теориясы * Френология.
Нақты заттарды қате қабылдау*Алдану; Галлюционнация; Иллюзия.
Нақтылау дегеніміз* Жеке заттар мен құбылыстар туралы ой; Жалпыланған білімді жеке жағдайда қолдану; Абстракциялық ұғымды соған сәйкес келетін жеке ұғыммен түсіндіру. Жағдайда қолдану.
Нәрестеде дамыған* Тамақтану рефлекстері; Бағдарлау рефлексі; Қорғаныс рефлексі.
Нәрестелік кезеңде жаңа туыоған баланың шартсыз рефлекстері* айқайлау
Нәрестенің негізгі жаңалықтары * Қарымқатынасқа әлеуметтік қажеттілік; Дара психикалық өмірдің пайда болуы; Физиологиялық қажеттіліктер.
Нысаналы түрде сан рет қайталап орындалатын әрекет* Қимыл; Дағдылану; Қимыл – қозғалыс; Жаттығу
Нышан - бұл*Кейбір белгілердің ата-анасынан балаға берілуі; Қабілеттің жеке табиғи негізі болып табылады.
Образдық ес* Заттар мен қубылыстардың нақтылы бейнесін ойда қалдыру; Заттар мен қубылыстардың нақтылы бейнесін қайта жаңғыртуда көрініп отыруы; Сүретшілер мен актерлар
Ой операциялары* Талдау; Абстракциялау; Салыстыру
Ойлау қасиеттері * Ойлау тездігі; Ойлау дербестігі; Ойлау тереңдігі.
Ойлау мәселесін зерттеген психологтары* Ж.Пиаже; Д.Гартли; А.Н.Радищев.
Ойлау процестері* анализ және синтез; салыстыру және абстракциялау; жалпылау және нақтылау
Ойлау тәсілдері* талдау; жинақтау; анализ
Ойлаудың амалдары* Жүйелеу, салыстыру; Талдау, біріктіру
Ойлаудың анықтамасы* Адам соның арқасында заттар мен шындық құбылыстарын олардың елеулі белгілері бойынша бейнелендіретін және олардың ішінде әр түрлі байланыстарды ашатын психикалық процесс; Сыртқы дүниені бейнелеудің ең жоғарғы формасы; Сыртқы дүние заттарымен құбылыстарының байланыс қатынастарының мида жалпылау және жанама түрде сөз арқылы бейнеленуі
Ойлаудың түрлеріне* Көрнекі- іс-әрекеттік; Бейнелі; Дерексізденген;
Ойлаудың формаларына* Түсінік,ұғым; Пікір; Сәйкестік (аналогия);
Ойын іс – әрекетінің бала психикасының дамуына әсерін зерттеген ғалымдар* А.Н Леонтьев, А.С Выготский, Д.Б Эльконин
Ойын* Қоғамдық тәжірибені қайта жасау мен меңгеру; Бала көргенін іс – әрекет арқылы қайталауы
Оқу әрекеті арқылы адам* Ішкі рухани дүниесін байытады; Дүниетанымдық көзқарасын қалыптастырады; Қоғамдағы тарихи мағлұматтар мен білім қорын меңгереді.
Оқу жетекші іс-әрекет ретінде * Жеткіншектер кезеңі; Жас өспірім кезең; Мектепке дайындық кезеңі.
Органикалық түйсіктерде сезгіштік ұласады* Сенсорлық; Аффективті.
Педагогикалық қабілеттілік компонентері* ұйымдастырушылық; коммуникативтілік; құрылымдық
Пикник (шәлтік) адамның сипаттамасы * биік кеуде, қарынды, қысқа мойын; кіші не орта бойлы, етшең
Проприоцептік түйсік дегеніміз* Дененің кеңістігіндегі қалпы жөніндегі ақпараттармен қамтамасыз етіп, адам қозғалысының сезімдік негізін құрап, оларды реттеп отырады; Сыртқы рецепторлары бұлшықеттермен буындарда ерекше жүйке тәндері формасында берілген; Жүйкелік тәндерде пайда болатын қозулар бұлшықеттер созылғанда, буындар қалпы өзгергенде туындайтын түйсіктерді бейнелейді;
Психика бұл* Қоршаған объективті дүниені, оның байланыстарымен және қатынастарымен бірге бейнелеуге қабілетті тірі жоғары ұйымдасқан материяның қасиеті; Объективті дүниенің субъективті таңдамалы бейнесі; Объективті шындықты түйсік, қабылдау, елестету, сезім, ерік, ойлау арқылы белсенді бейнелейтін мидың жүйелі қасиеті;
Психика* Объективті дүниенің субъективті таңдамалы бейнесі; Қоршаған объективті дүниені оның байланыстарымен және қатынастармен бірге бейнелеуге қабілетті тірі жоғары ұйымдасқан материяның қасиеті; Объективті шындықты түйсік,қабылдау,елестеу,сезім,ерік,ойлау арқылы белсенді бейнелейтін мидың жүйелі қасиеті.
Психикалық бейне*Адамның өзінің ішкі, психологиялық дүниесінің де бейнесі; Механикалық енжар көшіру; Өзінен кейін із қалдырмайды
Психиканың пайда болуы, яғни генезисі және оның дамуы туралы ғылымда бірнеше теориялық бағыт* Панпсихизм;Нейропсихизм.
Психология ғылым ретінде дамуында XXғ 30-50 ж.ж. аралығындағы сипаттамасы* Мәдени – тарихи теорияның пайда болуы; Психологиядағы ашық дағдарыстың болуы; Шетел ғылымында бихевиоризм, психоанализ, гештальпсихология ағымдарының пайда болуы
Психология ғылым ретінде дамуында XXғ 30-50 ж.ж. аралығындағы сипаттамасы* Мәдени – тарихи теорияның пайда болуы; Психологиядағы ашық дағдарыстың болуы; Шетел ғылымында бихевиоризм, психоанализ, гештальпсихология ағымдарының пайда болуы
Психология ғылым ретінде дамуында ХХғ 30-50 ж.ж. аралығындағы сипаттамасы * Психологиядағы ашық дағдарыстың болуы; Психикалық құбылыстардың механизмдері мен заңдылықтарының зерттелуі.
Психология ғылымының зерттейтін мәселелері* Психикалық күй; Психикалық қасиеттер.
Психология ғылымыныңпринциптері* детерминизм; даму; сана мен іс-әрекетбірлігі
Психология мінез-құлық туралы ғылым ретінде* ХV ғасырда пайда болды; Тікелей нені көруге болатындарға, яғни қылықтарға, адамның жауап реакциялары зерттеу жүргізуді көздеді.
Психология сана туралы ғылым ретінде* XVII ғасырда жаратылыстану ғылымдарының дамуымен байланысты пайда болды; Зерттеудің негізгі тәсілі адамның өзін-өзі бақылауы (интроспекция)әдісі болды.
Психология сана туралы ғылым ретінде* Зерттеудің негізгі тәсілі эксперимент әдісі болды.
Психология * Психиканың объективті заңдылықтарын, оның көріністері мен механизмдерін зерттейтін ғылым; Адамның өзі түсінетін не түсінбейтін субъетивтік құбылыстарының, процестерінің және күйлерінің, мінез-құлқының ішкі мазмұнын қарастыратын ғылым.
Психологиялық экспериментті жүргізудің тиімділігі* Оңаша; Топпен; Бір мезгілде зерттеп білуге мүмкіндіктің болуы
Психологиялық-педагогикадық эксперимент түрлері* Белгілеуші; Бақылаушы.
Психологиялық-педагогикалық эксперимент түрлері* Бақылаушы; Белгілеуші; Қалыптастырушы.
Психологияның даму барысындағы зерттеу пәні* Психология – жан туралы ғылым.
Психологияның дамуына үлес қосқан ғалымдар* Л.С.Рубинштейн; В.Вунд
Психологияның міндеттері* Оқыту мен тәрбиелеу; Механикалық енжар көшіру және олардың заңдылықтарын түсінуге үйрету;Психикалық құбылыстарды және олардың заңдылықтарын басқаруға үйрету.
Психологияның міндеттері * Психикалық құбылыстардың мәнін және олардың заңдылықтарын түсінуге үйрету; Психикалық құбылыстарды және олардың заңдылықтарын басқаруға үйрету; Оқыту мен тәрбиелеу.
Психологияныңшетелағымдары* Психоанализ; Бихевиоризм; Гештальтпсихология
Пікір дегеніміз* Құбылыстар арасындағы байланыстар орнату; Бір затты мақұлдау немесе оны бекерге шығаруда көрінетін ой формасы; Заттар мен құбылыстар арасындағы байланысты бейнелейтін, бір нәрсені мақұлдайтын не теріске шығаратын ойлау формасы.
Р.М.Грановская эмоциялық құбылыстарды қарастыруы* Құбылыстар арасындағы аффектілерді
Реминисценция ұғымын ұсынған* 1907 жылы; серб ғалымы; В.Урбанчич
Рецепторлар ішкі құлақтағы вестибуляциялық аппараттар орналасқан * кинестезиялық
Рецепторлардың орналасу ерекшеліктеріне орай түйсіктердің түрлері* Проприоцепторлар; Экстрорецепторлар; Интероцепторлар
Рухани қажеттіліктер орындалу тәсіліне өарай сезімдерін туғызады* Оқуға, білімге қажеттілік; Спортқа, оқуға, білім алуға қажеттілік; Еңбекке және адамдармен қарым – қатынасқа, қоғамдық іс – әркеттерге қажеттілік
С.Л.Рубинштейн бойынша тұлға құрылымдары *Бағыттылық пен қабілет; Өзіндік сана; Интерериозация механизмі.
С.М. Жақыпов қабілеттің онтогенезде даму мәселесі бойынша * Қабілет – белгілі бір адамда қалыптастырылған дағдылармен немесе іскерліктермен, білімділікпен сәйкес келмейтін ерекшелік.
Салыстыру бұл* Заттардың ұқсасығы мен айырмашылығын анықтау; Заттардың ұқсастығы мен айырмашылығы айқындалады; Объектілердің арасындағы ұқсастық пен айырмашылықты анықтауға негізделген ой амалы.
Сана мен іс-әректтің бірлігі принципі* Сана объективті шындықтың себебінен болады; Іс-әрекет сананың белсенділігінің формасы; Сана - мінез-құлық пен іс-әрекеттің нәтижесі.
Санаға тән* Дүниені оның мәнді байланыстары мен қатынастарында бейнелеу; Шындықты шығармашылықпен өзгерту; Әлеуметтік жағдайлармен себептелу;
Сананың бір объектіге шоғырлануы* зейіннің көрсеткіші;концентрация; әрекет сипаты
Сананың қандайда бір затқа, көрініске шоғырлануы* доминанта принципі; қозудың оптималдық ошағы; зейін
Сангвиник типті темперамент иесі* ширақ, қозғалғыш; нерв жүйесі күшті; қозуы мен тежелуі тең,
Сәбилік кезеңде баланың психикалық дамуының негізгі факторлары* Ойын іс –әрекеті; Заттық әрекеттер
Сезімдер мен эмоциялардың сапалық ерекшеліктері* қарама-қарсы, полярлық; актив және пассивтік; жігерлену, кернеуден босану
Сенсомоторлық, идеомоторлық, эмоционалдық-моторлық процестердің атқаратын қызметтері* Қабылдау мен қимыл-қозғалыстың байланысын жүзеге асырады; Қимылдың орындалуын эмоциямен, сезіммен, психикалық күймен, адамның уайымдарымен байланыстырады; Психофизиологиялық құбылыстарды реттейді.
Сөйлеу әрекетінің қызметтері* Коммуникативтік.
Сөйлеу* адам сапасының басты белгісі; сана мен тіл; жануарлардан ерекшелендіреді
Сөйлеудің қамтамасыз етудің перифериялық жүйелері* Дыбыстауға қажет тыныс алу ағзалары (энергетикалық);Дыбыстауға қажет ауыз-тамақ бұлшықеттері (венераторлық); Мұрын-жұтқыншақ, бас сүйегі, тамақ, көкірек қуысы (резонаторлық)
Сөйлеудің орындайтын функциялары* сигнификативтік (белгілер); жалпылау; коммуникация
Сөйлеудің түрлері *ішкі; диалогтық;
Сөйлеудің түрі* Монолог.
Сыртқы дүние құбылыстары мен заттарының жеке қасиеттерінің сезңм мүшелері арқылы жүйке жүйесінде бейнеленуі* Тері түйсіктері
Талант-бұл * Арнайы қабілеттің жоғары деңгейі; Қабілеттің белгілі бір үйлесімділігі.
Талдағыш қандай бөлімдерден тұрады* рецепторлар; өткізгіш бөлім; мидағы орталықтар
Темперамент арқылыпсихологиялықсипатты* холерик; сангвиник; динамикалық
Темперамент типтері * Сангвиник; Меланхолик
Темперамент типі байқалады * Іс-әрекетінен.
Темперамент типі байқалады* Эмоция мен сезімдерінен.
Темперамент туралы алғашқы ой-пікірлер айтыла басталуы* ежелгі Греция; дәрігер Гиппократ; денедегі түрлі сұйық заттарға байланысты
Топтық зейін қажет* Лабораториялық тәжірибелерде
Тұлға теориясы...* психодинамикалық; социодинамикалық; интеракциялық
Тұлға* Іс – әрекеттің, қарым – қатынастың сана мен өзіндік сананың белсенді субъекті; Дербес өмір сүретін ағза
Тұлғаның белсенділікке байланысты қасиеттеріне жатады* Тоқтамға келгіштік.
Тұлғаның мәнді сипаттамалары* Дүниетанымының мазмұны, психологиялық мәні; Дүниетанымының,сенімдерінің тұтастығы мен қоғамдағы өз орнын сезіну деңгейі; Қажеттіліктер мен қызығушылықтар сипаты және мазмұны мен әртүрлі тұлғалық қатынасының ерекшеліктері.
Тұлғаның психологиялық құрылымы* Мінез; Мотивация.
Түйсік түрлері* Интерорецептивті; Экстерорецептивті; Проприоцептивті;
Түйсіктердің дистанттылығы...* көру; есту; иіс
Түйсіктің физиологиялық механизмі – арнайы жүйке тетігі талдағыш қызметі. Әр талдағыш қандай бөліктерден тұрады* Рецепторлардан; Афференттік немесе сезімтал жүйкелерден; Өңдеуші талдағыш бөлігінен;
Түлғаның біртұтас қасиеттері қорғаныс механизмдеріне жаталы* Проекция
Тілдесутәсілі* оптико-кинестетикалық; мимика; жест, пантомимика
Тілдің сөйлеуден айырмашылығы* Адамдар үшін белгілі бір мәні мен мағынасы бар шарты белгілер жүйесі, олардың көмегімен дыбыстардың үйлесімі беріледі.
У.Джеймс бойынша тұлға инстанцияның жиынтығы* Физикалық Мен; Әлеуметтік Мен.
У.Джеймс пікірінше адамдардың қайғыруын, қорқуын, қуанышын мына эмоциялық күй танытады* Қалтырау.
У.Джеймс пікірінше адамдардың қайғыруын, қорқуын, қуанышын мына эмоциялық күйлер танытады * Жылау.
Уманский бірлескен әрекетті ұйымдастырудың үш формасын бөліп көрсетеді* «Бірлескен әрекет»; «Бір ізді бірлескен әрекет».
Ұжым- бұл * Қоғамдық маңызды мақсаттар мен ортақ құндылықтарды бағалайтын топ; Біріккен қарым-қатынас негізінде адамдардың әлеуметтік ұйымдасқан қоғамы; Үлкен топ.
Ұжым дегеніміз * Белгілі мақсатта жұмыла еңбек ететін және психологиялық тұрғыда топтасқан адамдар тобы; Үлкен топ; Қоғамдық мәні бар міндеттерді тиімді шешуге қабілетті, тұрақты ортақ қарым-қатынасқа бағытталған адамдар тобы.
Холерик оқушылармен жүргізілетін оқу-тәрбие жұмысы* Тұрақтылыққа тәрбиелеу.
Холерик темперамент типіндегі адамдардың психологиялық сипаттамасы* Белсенді.
Холерик темпераменті* Экстроверт.
Холерик типті темперамент иесі* күйгелек, пысық; ұстамсыз,бейқам; белсенді, ашуланшақ
ХХ ғасырдағы психология ғылымы сипаттайтын американдық бағыт бихевиоризм * Адамның мінез-құлқын жеке қарастырады; Мінез-құлықты сыртқы ортаның әсер етуіне организмнің беретін. жауабының жиынтығы деп түсіндірді.
Шешімділік* жету жолдарын ойластыру; мақсаттты таңдау;жеке адам қасиеттері
Шығармашылық күш* шабыттану; психикалық кейі; қөңіл-қүй
Шығармашылық қиял байқалады * Музыкады; Сәулет өнерінде
Шығармашылық, дарындылық құрылымының компоненттері * үлгілі эталондарды жасауға қабілеттіліктер
Ырықсыз пассив қиялға не жатады* Түс көру.
Ырықты және үйреншікті зейінге тән қасиеттер * еркі күшті; мақсатына т алпынушылық
Ырықты зейін* мақсат қоюда қажет ететін зейін; саналы; маңызды
Іс – әрекеттік иерархияны психологиялық тұрғыдан түсіндіру үшін А.Н.Леонтьев қолданаған ұғымдар* Мотив; Қажеттілік
Іс – әрекеттің айрықшаланатын ерекшеліктері* Мотивациясы; Нәтижелері; Қорытындылауы
Іс-әрекет барысында үстемдік ететін, психикалық белсенділік сипаты бойынша ес түрлері* эмоциялық ес; сөз-логикалық ес; қозғалыс есі
Іс-әрекет дегеніміз* Адамның қошаған дүниемен өзара ықпалды байланысының қозғалысты жүйесі; Ол жүйеде психикалық бейне пайда болып, объекті күйіне енеді; Саналы қабылданған мақсат болып табылады;
Іс-әрекет және қарым-қатынас барысында қалыптасқан жеке адамның тұрақты дара ерекшелігінің жиынтығы* бірқалыпты; бітістер; мінез
Іс-әрекет заңдылықтарын зерттеуге өз үлестерін қосқан кеңес психологтері* Л.С.Выготский; П.Я.Гальперин; С.Л.Рубинштейн.
Іс-әрекеттерді іске асыру үшін қажетті болатын есте қалдыру және қайта жаңғырту* моторлық; қозғалыс дағдылары; қозғалыс
Іс-әрекеттің жетекші типтері (Д.Б.Эльконин бойынша)* Ролдік ойын; Заттық-манипулятивтік; Құрдастарымен қарымқатынас.
Іс-әрекеттің негізгі түрлері* оқу, еңбек; ойын; қарым-қатынас
Іс-әрекеттің орны мен роліне байланысты материалдарды есте сақтау мен бекіту ұзақтылығына байланысты естің түрлері* ұзақ мерзімді ес; қысқа мерзіміді ес; оперативтік ес
Экстероцептік түйсік дегеніміз* Ең үлкен түйсіктер тобын құрайды; Олардың қызметі сыртқы дүние ақпаратын адам сезіміне жеткізу және қоршаған ортамен үздіксіз байланысты орнату; Шартты түрде аралық және түйісу болып бөлінеді;
Экстероцептік түйсік дегеніміз* Ең үлкен түйсіктер тобын құрайды; Олардың қызметі сыртқы дүние ақпаратын адам сезіміне жеткізу және қоршаған ортамен үздіксіз байланысты орнату; Шартты түрде аралық және түйісу болып бөлінеді;
Экстроверттік мінез типі* Аңқылдақ; Ақжарқын; Селқос.
Экстроверттік мінез типі * Аңқылдақ; Белсенді; Импульсивтілік.
Экстроверттік мінез бітістерінің жағымсыз жағы* Ойлаудың тарлығы; Жеңілтектік.
Экстроверттік типтің жағымсыз жағы* Ықпалға жеңіл түседі; Ойланбастан әрекет ету; Уәде береді, бірақ оларды кейде орындай алмайды.
Эмоцияны зерттеген ғалымдар* У.Кеннон.
