Тәжірибеде желіні жүзеге асыру барысында стандартты протоколдарды қолдануға тырысады. Бұлар фрималық, ұлттық немесе халықаралық стандарттар болуы мүмкін. 80 жылдардың басында халықаралық ұйымдардың әр қатарында желінің дамуында ерекше рөл атқарған моделді жасап шығарды. Бұл модель ашық жүйенің әрекеттесі моделі – OSI деп аталады. Ашық жүйе болып жалпы қатынау ерекшелігімен стандартқа сәйкес және қызығушылық танытқанның көпшілік талқылау нәтижесінде қабылданған кез келген жүйе болып табылады. OSI моделінің қызметі:
1) Жүйелі әрекеттесудің әр түрлі деңгейін анықтау.
2) Жүйеге стандартты аттар береді.
3) Әрбір деңгейдің қызметін анықтайды.
OSI моделінде әрекеттесу құралдары 7 деңгейге бөледі:
1. Қолданбалы.
2. Сеанстық.
3. Транспорттық.
4. Желілік.
5. Каналдық.
6. Физикалық.
7. Көрсетімдік.
OSI моделінің әр түрлі деңгейлердегі протоколдары протоколдар стегіне сәйкес келеді. Желіге қосылған компьютердегі протоколдар қажетті барлық функцияларды үйлесіммен орындайды.
Егер қосымша қолданбалы деңгейге жүктелсе, мысалы файлды сервиске запрос жиберсин. Запрос негізінде қолданбалы деңгейде хабарды стандартты формака әкеледі, қызметтік ақпаратты, мүмкін жіберілетін мәліметтерді сиғызады. Содан осы хабар көрсетімдік деңгейге жіберіледі.Көрсетімдік деңгей хабарға заголовок және нәтижесін сеанстық деңгейге жібереді, одан ол өз кезегінде заголовогын қосады және т.б. әйтеуір хабар ең төменгі деңгей физикалық уровеньге жетеді, ол шынында да оны желілер бойынша таратады. Хабар басқа машинаға түскенде ол төменгіден жоғарыға қарай көтеріледі. Әр деңгеә қарап ондағы заголовоктарын өз деңгейі бойынша өшіреді де одан жоғарыдағыға жібереді.
· TCP/IP – интернетте қолданылатын әртүрлі деңгейдегі желілі протоколдардың жиынтығы. Олар бір-бірімен стек арқылы қатынасады.
TCP/IP протоколының стегі 4 деңгейге бөлінеді: қолданбалы, транспортты, желіаралық, физикалық немесе арналық. Физикалық немесе арналық. Осы деңгейде белгілі бір протоколдарды қолдануға қажет етпейді. Рұқсат деңгейде IP модулімен интерфейс қажет, ол IP-пакеттерді жіберуді қамтамассыз етеді. Сонымен қатар, IP-адресті MAC-адреске түрлендіру қажет. Көбіне осы деңгейде толық протоколды стектер қолданылады (АТМ, IPX, X.25). Желіаралық деңгей. Осы деңгейде бағытталу, мәліметтерді жіберу, дейтаграммаларды фрагменттеу және адресациялау орындалады. Сондықтан осы деңгейдің негізі IP-протокол болып табылады. Транспортты деңгей. Осы деңгей қолданбалы программалар арасында байланыс орнатады. Сонымен қатар ол мәлімет ағынымен басқарып, жіберудің беріктігін қамтамассыз етеді. Ол үшін дұрыс қабылдағаның растау механизмі іске асады. Қолданбалы деңгей. Оған FTP, Telnet, DNS протоколдары жатады. Ол желіні басқару, мәліметті жіберу, электронды поштаны жіберуді ұйымдастырады
