Құрама кестелер ақпаратты талдау үшін және мәліметтер қорында, жұмыс парақтарында, сыртқы файлдарда сақталынатын ақпараттарды жалпылау үшін қолданылады. Құрама кесте интерактивті кесте болып табылады, оның көмегімен мәліметтердің үлкен көлемдерін жылдам біріктіруге және салыстыруға болады, алғашқы мәліметтер бойынша әр түрлі нәтижелер алуға болады, сонымен бірге керекті облыстар бойынша мәліметтерді көрсетуге болады.
1-тапсырма. Эмитенттер мен құнды қағаздардың түрлері бойынша сұраныс пен ұсынысты талдау үшін 2-кестеде көрсетілген мәліметтер қоры бойынша құрама кестені құру қажет.
2-кесте – Құнды қағаздарының деректер базасы
| ҚҚ түрінің коды | Эмитент коды | ҚҚ номиналы | ҚҚ эмиссиясы | ҚҚ сұранасы | ҚҚ курсы | Ұсыныс құны | Сұраныс құны |
| А | П1 | 1,05 | |||||
| А | П1 | 0,07 | |||||
| А | П2 | 0,98 | |||||
| А | П3 | 0,97 | |||||
| В | П1 | 1,12 | |||||
| В | П2 | 1,06 | |||||
| В | П3 | 1,09 | |||||
| В | П3 | 1,12 | |||||
| О | П1 | 1,01 | |||||
| О | П2 | 1,02 | |||||
| О | П3 | 1,02 | |||||
| О | П2 | ||||||
| А | П2 | 0,98 | |||||
| В | П3 | 0,97 | |||||
| В | П1 | 1,1 | |||||
| В | П2 | 1,06 | |||||
| О | П3 | 1,07 | |||||
| О | П1 | 1,04 | |||||
| О | П3 | 1,02 | |||||
| А | П3 | 1,02 | |||||
| В | П3 | 0,98 | |||||
| О | П1 | 1,15 | |||||
| О | П2 | 1,04 |
Ұсыныс бағасы эмиссияны номиналды бағаға көбейткенге тең болады.Сұраныс бағасы құнды қағаз сұранысы, номинал және берілген құнды қағаз курсының көбейтіндісіне тең.
Құрама кестені құру үшін бастапқы кестенің облысына курсорды қою керек, содан соң Данные менюіне кіру керек те, Сводная таблица командасын орындау керек. Әрі қарай сіз жиынтық кестені құру үшін деректер көзінің түрі ретінде Excel деректер базасын(тізімін) көрсетуіңіз керек. Келесі қадамда макет облыстарында бағалы қағаздардың деректер базасының өрісін келесі түрде орналастырыңыз:
- жолдарға – бағалы қағаздар түрінің коды;
- бағандарға – эмитент коды.
Данные облысында Стоимость предложения аттықорытындыөріс болу керек. Сіз оны ҚҚ бойынша сұраныс деп атын өзгертіп, Сумма операциясын қолдану керексіз.
Құрылған кестені жаңа бетке орналастырыңыз және оны «Құрама кесте» деп атаңыз.
Курсорды құрама кестенің облысына орналастырыңыз да тышқанның оң жақ батырмасын басып, Формулы, Вычисляемое поле командасын орындаңыз. Жаңа есептеуіш өрістің – Дефицит/Избыток атын көрсетіңіз. Есептеу формуласы: Ұсыныс құны – Сұраныс құны.
Құрама кестенің Данные облысына жаңа өрістер қосыңыз:
- Ұсыныс құны – Эмитент бойынша ұсыныс құрылымы атымен, операция – сома, қосымша есептеулер – Жол бойынша сома бөлігі;
- Сұраныс құны – Эмитенттер БҚ–дарына сұраныс құрылымы атымен, операция – сома, қосымша есептеулер – Жол бойынша сома бөлігі;
- Ұсыныс құны – Эмитенттің ұсыныс құны атымен, операция – сома, қосымша есептеулер – Баған бойынша сома бөлігі.
Параметры контексті меню командасы арқылы құрама кестенің келесі параметрлерін өзгертіңіз:
- баған бойынша жалпы сомасы;
- жол бойынша жалпы сомасы;
- афтоформат;
- форматтауды сақтау;
- кестелері бар деректерді сақтау;
- ашу кезінде жаңарту.
2-тапсырма. Қалалар бойынша банктер жұмысын талдаңыз және құрама кесте мастерінің көмегі арқылы бастапқы 3-кесте негізінде 4-кестені құрыңыз.
Банк қызметінің анализінде қарыз капитал меншікті капиталдың 10 %-іне тең. Ағымдағы берешек ағымдағы активтер мен қарыз капитал арасындағы алымға тең. Ағымдағы активтердің пайдалылығы таза пайданы ағымдағы активтердің орташа сомасына бөлгенге тең.
3-кесте – Банктер бойынша деректер базасы
| Қала | Банк коды | Таза пайда | Меншікті капитал | Меншікті капиталдың орташа сомасы | Ағымдағы активтер | Ағымдағы активтердің орташа сомасы | Негізгі қорлардың орташа құны |
| Алматы | |||||||
| Астана | |||||||
| Астана | |||||||
| Алматы | |||||||
| Алматы | |||||||
| Москва | |||||||
| Астана | |||||||
| Астана | |||||||
| Алматы | |||||||
| Алматы | |||||||
| Алматы | |||||||
| Астана | |||||||
| Алматы | |||||||
| Астана | |||||||
| Москва | |||||||
| США | |||||||
| Астана | |||||||
| Алматы | |||||||
| Москва | |||||||
| Москва | |||||||
| Алматы | |||||||
| Алматы |
4-кесте – Қалалар бойынша банктердің жұмысын талдау
| Қала | Москва | |
| Банк коды | Мәліметтер | Қорытынды |
| Таза пайда | ||
| Меншікті капитал | ||
| Қарыз капитал | 95560,6 | |
| Ағымдағы берешек | 2070295,4 | |
| Ағымдағы активтердің пайдалылығы | 0,124090995 | |
| Негізгі қорлардың пайдалылығы | 0,173816315 | |
| Меншікті капиталдың пайдалылығы | 0,028124562 | |
| Таза пайда | ||
| Меншікті капитал | ||
| Қарыз капитал | 84656,3 | |
| Ағымдағы берешек | 464999,7 | |
| Ағымдағы активтердің пайдалылығы | 0,207308983 | |
| Негізгі қорлардың пайдалылығы | 0,871928182 | |
| Меншікті капиталдың пайдалылығы | 0,159474251 | |
| Таза пайда | ||
| Меншікті капитал | ||
| Қарыз капитал | ||
| Ағымдағы берешек | ||
| Ағымдағы активтердің пайдалылығы | 0,093147973 | |
| Негізгі қорлардың пайдалылығы | 0,080362573 | |
| Меншікті капиталдың пайдалылығы | 0,067042773 | |
| Таза пайда | ||
| Меншікті капитал | ||
| Қарыз капитал | 58935,5 | |
| Ағымдағы берешек | 2106999,5 | |
| Ағымдағы активтердің пайдалылығы | 0,185193761 | |
| Негізгі қорлардың пайдалылығы | 0,509641581 | |
| Меншікті капиталдың пайдалылығы | 0,18727083 | |
| Қорытынды Таза пайда | ||
| Қорытынды Меншікті капитал | ||
| Қорытынды Қарыз капитал | 306952,4 | |
| Қорытынды Ағымдағы берешек | 5840091,6 | |
| Қорытынды Ағымдағы активтердің пайдалылығы | 0,162778639 | |
| Қорытынды Негізгі қорлардың пайдалылығы | 0,291033524 | |
| Қорытынды Меншікті капиталдың пайдалылығы | 0,103503019 |
Негізгі қорлардың пайдалылығы таза пайданы негізгі қорлардың орташа құнына бөлу арқылы табамыз. Меншікті капиталдың пайдалылығы таза пайданы меншікті капиталға бөлгенге тең.
3-тапсырма. Алғашқы ведомосінің 5-кестесі негізінде құрама кестенің мастері көмегімен 6-кестені құру.
«Төлеуге арналған шығындардың үлес салмағы» және «Құнындағы үлес салмағы» атты өрістер есептелетін болып табылады. Қосымша есептеулер ретінде баған бойынша соманың бөлігін қойыңыз.
5-кесте – Өткізілген тауарлардың тізімдемесі
| № п/п | Тауар топтарының коды | Тауар аты | Сатылған тауарлар саны | Бірлік бағасы |
| Ет | 7980,00 | |||
| Колбаса өнімдері | 8152,00 | |||
| Сүт | 5133,00 | |||
| Сыр | 6551,00 | |||
| Ұн | 3461,00 | |||
| Тары | 1472,00 | |||
| Рис | 4216,00 | |||
| Манка | 3825,00 | |||
| Гречка | 4917,00 | |||
| Сәбіз | 1266,00 | |||
| Қызылша | 1977,00 | |||
| Картоп | 2511,00 |
6-кесте – Өткізілген тауарлар анализінің тізімдемесі
| Тауар аты | Деректер | Қорытынды |
| Колбаса өнімдері | Төлеуге арналған шығындар(сома), тенге | |
| Төлеуге арналған шығындардың үлес салмағы | 29,31% | |
| Өткізілген сомасы | ||
| Құнындағы үлес салмағы | 4,85% | |
| Сүт | Төлеуге арналған шығындар(сома), тенге | |
| Төлеуге арналған шығындардың үлес салмағы | 18,45% | |
| Өткізілген сомасы | ||
| Құнындағы үлес салмағы | 2,45% | |
| Ет | Төлеуге арналған шығындар(сома), тенге | |
| Төлеуге арналған шығындардың үлес салмағы | 28,69% | |
| Өткізілген сомасы | ||
| Құнындағы үлес салмағы | 5,36% | |
| Сыр | Төлеуге арналған шығындар(сома), тенге | |
| Төлеуге арналған шығындардың үлес салмағы | 23,55% | |
| Өткізілген сомасы | ||
| Құнындағы үлес салмағы | 2,74% | |
| Қорытынды Төлеуге арналған шығындар(сома), тенге | ||
| Қорытынды Төлеуге арналған шығындардың үлес салмағы | 100,00% | |
| Қорытынды Өткізілген сомасы | ||
| Қорытынды Құнындағы үлес салмағы | 100,00% |
