Ћекции.ќрг


ѕоиск:




 атегории:

јстрономи€
Ѕиологи€
√еографи€
ƒругие €зыки
»нтернет
»нформатика
»стори€
 ультура
Ћитература
Ћогика
ћатематика
ћедицина
ћеханика
ќхрана труда
ѕедагогика
ѕолитика
ѕраво
ѕсихологи€
–елиги€
–иторика
—оциологи€
—порт
—троительство
“ехнологи€
“ранспорт
‘изика
‘илософи€
‘инансы
’ими€
Ёкологи€
Ёкономика
Ёлектроника

 

 

 

 


Ѕ≥л≥м беру тәрбиелеу дамыту нәтижелер≥н ынталандыру бақылау нәтижеоер≥н талдау




Ѕ≥л≥м беру[1] Ч ти≥ст≥ оқу орны арқылы ғылыми мағлұмат бер≥п, адамның танымын, б≥л≥м≥н, дағдысын, дүниеге көзқарасынжет≥лд≥ру процес≥; қоғам мүшелер≥н≥ң мәдениет≥н дамытудың нег≥зг≥ шарты; мақсаты - қоғам мүшелер≥н≥ң адамгерш≥л≥к, интектуалды, мәдени дамуында және олардың денес≥н≥ң дамуында, кәс≥пт≥к б≥л≥кт≥л≥г≥нде жоғары деңгейге қол жетк≥зу болып табылатын тәрбие мен оқытудың үзд≥кс≥з процес≥; жүйеге келт≥р≥лген б≥л≥м, ≥скерл≥к дағды және ойлау тәс≥лдер≥ көлем≥н меңгеру процес≥ мен нәтижес≥. Ѕ≥л≥мд≥л≥кт≥ң басты өлшем≥ - б≥л≥мн≥ң жүйел≥л≥г≥, ойлаудың жүйел≥л≥г≥ мен логикалылығы.[2]

Ѕ≥л≥м беру жүйес≥н≥ң басты м≥ндеттер≥ Ч ұлттық және жалпыадамзаттық құндылықтар, ғылым мен практика жет≥ст≥ктер≥ нег≥з≥нде жеке адамды қалыптастыруға, дамытуға және кәс≥пке үйретуге бағытталған б≥л≥ммен қамтамасыз ету болып табылады. Ѕ≥л≥м беру оқыту мен өз бет≥нше ≥здену нег≥з≥нде жүзеге асырылады. ќқу-ағарту жұмысы Қазақстанда ерте заманнан басталған. Әс≥ресе, отырықшы аудандарда орта ғасырлардың өз≥нде-ақ (7 Ч 8 ғ-лар) көптеген мектептер мен медреселер (мұсылмандық бастауыш оқу орындары), д≥ни б≥л≥м берет≥н жоғары оқу орындары жұмыс ≥стеген. јтақты Әбу Ќаср әл-‘араби ќтырар медресес≥нде, ћахмұт Қашқари, ∆үс≥п Ѕаласағұни, јхмет …үг≥неки, Қожа јхмет »асауи, т.б. ұлы ойшылдар д≥ни медреселерде оқып, б≥л≥м алған. 18 Ч 19 ғ-ларда мұндай медреселер Қазақстанның барлық аймағында ашыла бастады. 19 ғ-дың 2-жартысында Ѕ≥л≥м беру ≥с≥ үш түрл≥ бағытта дамыды:

1) қадим мектептер≥ Ч мұсылмандық дәстүрл≥ д≥ни мектептер;

2) орыс-қазақ мектептер≥; 3) жәдит мектептер≥ Ч әр түрл≥ ғылым салаларын оқытатын жаңашыл бағыттағы мұсылмандық мектептер. икипеди€ Ч ашық энциклопеди€сынан алынған мәл≥мет

“әрбие, тәл≥м-тәрбие Ц жеке тұлғаның адамдық бейнес≥н, ұнамды м≥нез-құлқын қалыптастырып, өм≥рге бей≥мдеу мақсатында жүрг≥з≥лет≥н жүйел≥ процесс.

Ѕес≥к тәрбиес≥, балдырған тәрбиес≥, өрен тәрбиес≥, жасөсп≥р≥м тәрбиес≥, жастар тәрбиес≥ б≥р-б≥р≥мен жалғасып, өз ерекшел≥ктер≥мен жүзеге асырылады. “әрбиен≥ң мақсаты адам бойында ≥зг≥л≥к, инабаттылық қасиеттер≥н және т≥рш≥л≥кке қажетт≥ дағдылар қалыптастыру болып табылады

ƒамыту (градаци€)- алдыңғы сөзден соңғы сөзд≥ң, алдыңғы ой-п≥к≥рден кей≥нг≥ леб≥зд≥ң, әдепк≥ құбылыстан ек≥нш≥ құбылыстың екп≥н қуатының күшей≥п, өс≥п отыруы. Ѕұлкөркемд≥к тәс≥л құрылыс, жүйес≥ ұқсас б≥рыңғай сөйлемдерд≥ң ≥р≥ктел≥п шығуына, ой-п≥к≥рд≥ң өтк≥р, әсерл≥ айтылуына әр≥ мағыналық өр≥ст≥ң кеңею≥не кең ер≥с ашады.јбайдың Ђ елд≥к талай жерге енд≥ї деген өлең≥ндег≥ Ђ—ерг≥, көң≥л≥м, серг≥ енд≥!ї, ЂҰш, көң≥л≥м, кекке, керг≥ енд≥!ї, ЂӨрб≥, сез≥м, өрб≥ енд≥!ї деген шумақ аралық жолдар дамытуға құрылған. —ондай-ақ, ақынның ќтыз жет≥нш≥ сөз≥нде: ЂЅи≥к мансап - би≥к жартас, ер≥нбей еңбектеп жылан да шығады, екп≥ндеп ұшып қыран да шығады...ї немесе Ѕес≥нш≥ сөз≥ндег≥ Ђ өк≥рек толған қайғы к≥с≥н≥ң өз≥не де билетпей, бойды шымырлатып, буынды құртып, € көзден жас болып ағады, € т≥лден сөз болып ағадыї деген жолдары да дамыту әд≥с≥не жатады

џнталандыру деген≥м≥з-адамның ≥ш≥ндег≥ белг≥л≥ ынталарды о€та отырып, оны нақты ≥с-әрекеттерге ұмтылдыру мақсатымен адамға әсер ету процес≥. џнталандыру адамды басқарудың нег≥з≥н құрайды. Ѕасқарудың ти≥мд≥л≥г≥ көп дәрежеде,қаншалықты ынталандыру процес≥ табысты жүрет≥н≥не байланысты. џнталандырудың қандай мақсаттары бар екенд≥г≥не байланыыты оны ек≥ нег≥зг≥ түрге бөлуге болады:

адамға сыртқы әсер ету жолы арқылы ≥с-әрекетке белг≥л≥ ынталарды туғызады. ќлар адамды белг≥л≥ қалайтын нәтижес≥не әкелет≥н нақты ≥с-әрекет жасауға түртк≥ болады. џнталандырудың мұндай түр≥нде адамды қандай себептер қалайтын ≥с-әрекеттерд≥ жасауға түртк≥ етет≥н және сол себептерд≥ қалай шығару керек екен≥н б≥лу керек. џнталандырудың бұл түр≥ көп жаңдайда сауда мәм≥лен≥ң түр≥н еске түс≥ред≥: Ђћен саған сен≥ң қалайтыныңды берем≥н,ал сен маған мен не қалайтынымдыї. ≈герде ек≥ жақта да қатынасу нүктелер≥ болмаса, онда ынталандыру процес≥ де ≥ске аспайды.

адамның нақты ынталандырушылық құрылымын қалыптастыру. Ѕұл жағдайда басты көң≥л субъект≥н≥ң қалауы бойынша ынталандыруды күштейт≥н және кер≥с≥нше адамды ти≥мд≥ басқаруға бөгет жасайтын кейб≥р себептерд≥ азайту керек. џнталандырудың бұл түр≥ тәрбиеленд≥руш≥ және б≥л≥м беруш≥ сипатта,сонымен қатар көп жағдайда адамның қызмет≥н≥ң нәтижес≥нде күт≥лет≥н нақты қорытындылар мен ≥с-әрекеттер≥мен байланысты болады. џнталандырудың ек≥нш≥ түр≥ оны жүзеге асыру үш≥н көп күш-ж≥гер, қаб≥летт≥л≥кт≥ талап етед≥, б≥рақ та оның нәтижелер≥ көб≥несе ынталандырудың б≥р≥нш≥ түр≥нен асып кетед≥. ќны ұғып алған және өз тәж≥рибелер≥нде қолданатын ұйымдар өз жұмыскерлер≥мен нәтижелеу және басқаларына қарағанда табыстылау басқара алады.

џнталандыру келес≥ қызмет сипаттамаларына әсер етед≥:күш салу, тырысу, қайсарлық, адалдық, бағыттылық.

1. Ѕ≥р жұмысты адам әр түрл≥ күш-ж≥гер жұмсап ≥стей алады. ќл барлық күш≥н салып жұмыс ≥стеу≥ жартылай күш салып жұмыс ≥стеу≥,оңайлау жұмысты алуы немесе өте күрдел≥ шеш≥мд≥ ≥здеу≥ мүмк≥н. Ѕұл адам өз≥н≥ң жұмысын атқаруға салған күш-ж≥гер шынында қаншалықты ынталандырылуына байланысты.

2. јдам ұйымда өз рөл≥н атқарудың әр түрлер≥не тырыса алады. Ѕ≥р адам еңбег≥н≥ң сапасына қалай болса солай қарауы мүмк≥н,ал басқа адам бәр≥н жақсы жасауға,толық қайтарымдылықпен ≥стеуге,жұмыстан ауытқып кетпеуге,өз мамандығын жоғарылатуға,өз қаб≥летт≥л≥ктер≥н жет≥лд≥руге тырысады.

бақылау Ч зерттеу не тексеру әд≥с≥. Ѕақылау арнайы жоспар бойынша жүрг≥з≥лед≥. ∆оспарда Ѕақылаудың мақсаты мен м≥ндеттер≥, объект≥с≥ (сабақ, са€хат, лаборатори€дағы, шеберханадағы, оқу-тәж≥рибе учаскес≥ндег≥ оқушылардың жұмыстары), жүрг≥зу әд≥с≥ мен жолдары дұрыс көрсет≥лу≥ ти≥с. Ғылыми нег≥зде шығармашылықпен жасалған жоспар зерттеу жұмысының нәтижел≥ болуына иг≥ әсер етед≥. Ғылыми Ѕақылау зерттелет≥н педагогикалық құбылысты дұрыс әр≥ дәл жазып алуды талап етед≥. —ондықтан Ѕақылаудың нәтижес≥ зерттеуш≥н≥ң педагогикалық ≥скерл≥г≥не, қаб≥лет≥не және сауаттылығына байланысты. «ерттелет≥н тақырыптың мақсаты мен мазмұнына қарап, Ѕақылауды жаппай және ≥ш≥нара жүрг≥зуге болады

14) Ћекци€ оқу әд≥стемес≥. Ћекци€ның анық жүйес≥ және мазмұндау логикасы, жоспардың болуы, оған қатал бағыну, жоспардан ауытқу және т.б. “ақырыпқа байланысты әдебиеттерд≥ айту Ц лекци€ның басында, оның барысында немесе соңында; нег≥зг≥ және қосымша немесе тек нег≥зг≥ әдебиет бер≥лед≥; ұсынылған әдебиетт≥ таңдаудың дұрыстығын бағалау және т.б. Ѕарлық жаңа терминдерд≥ң және ұғымдардың ұғымдылығы мен түс≥н≥кт≥л≥г≥. ƒәлелд≥л≥г≥ мен қисындылығы. Ќег≥зг≥ ойлар мен түй≥ндерд≥ бөл≥п көрсету. ѕысықтау тәс≥лдер≥н пайдалану Ц қайталау, түс≥н≥г≥н тексеруге сұрақтар қою, игеру және т.б., лекци€ның соңында әр мәселен≥ қарап болған соң, қорытындысын шығару және т.б.  өрнек≥ құралдарды, оқытудың техникалық құралдарын (ќ“Қ) пайдалану. ƒәр≥скерд≥ң т≥рек материалдарды пайдалануы және т.б.

15) ќқу процес≥н ұйымдастыру формалары
ќқу процес≥ əрқилы ұйымдастырылуы мүмк≥н. ќның ұйымдастырылу формалары да сан түрл≥: сабақ (дəстүрл≥ түс≥н≥мде), дəр≥сба€н, семинар, конференци€, зертхана-практикалық дəр≥с, практикум, факультатив, оқу са€хаты, курстық жоба, дипломдық жоба, өнд≥р≥ст≥к практика, өз≥нд≥к үй жұмысы, кеңес, емтихан, сынақ, пəн үй≥рмес≥, шеберхана, студи€, ғылыми қоғам, олимпиада, конкурс жəне т.б.
Қаз≥рг≥ заманда ел≥м≥з мектептер≥ тəж≥рибес≥нде оқушыларға келел≥ тəл≥м-тəрбие беруд≥ң б≥рден-б≥р формасы да, құралы даЦ сабақ өз маңызын жойған емес.
—абақ Ц оқу процес≥н ұйымдастырудың ең ти≥мд≥ формасы. Ѕұл оқу барысында педагог дəл белг≥ленген уақыт аралығында оқушылардың тұрақты тобымен (сыныбымен) шəк≥рттерге игер≥лу≥ ти≥с пəн нег≥здер≥н қабылдауына ти≥мд≥ жағдайлар жасап, қажетт≥ жұмыс түрлер≥н, құрал-жабдықтары мен əд≥стер≥н қолданып, танымдық жəне басқа да ≥с-əрекеттерд≥ ұйымдастырады, онымен б≥рге оқушыларды тəрбиелеп, олардың шығармашыл қаб≥леттер≥ мен рухани күштер≥н≥ң көз≥н ашып, жет≥лд≥р≥п, дамыта түсед≥.
Əр сабақ нег≥зг≥ б≥рл≥ктерден құралады.ќлар Ц жаңа материалды түс≥нд≥ру, бек≥ту, қайталау, б≥л≥м, епт≥л≥к, дағдыларды тексеру. Ѕұлардың əрб≥р≥ мұғал≥м мен оқушының қандай да өз≥нд≥к сипатына ие ≥с-əрекет≥мен ұштасады. јталған б≥рл≥ктер сан қилы байланысқа түс≥п, сабақ құрылымының, оның кезеңдер≥ арасындағы көптеген сан жəне сападағы көр≥н≥с беред≥.
—абақ құрылымы Ц бұл белг≥л≥ б≥р≥зд≥л≥кт≥ жəне өзара қарым-қатынасқа келген дəр≥с б≥рл≥ктер≥н≥ң байланыс тұтастығы. Құрылым əрқашан дидактикалық мақсатқа, оқу материалының мазмұнына, оқушылардың жас айырмашылықтары мен ұжым сипатындағы сынып ерекшел≥ктер≥не тəуелд≥. —абақ құрылымының көптүрл≥л≥г≥ сабақ типтер≥н≥ң де сан алуандығына жол ашады.
Ѕүг≥нг≥ дидактикада сабақ типтер≥н≥ң жалпылай қабылданған нақты классификаци€сы жоқ. ћұның басты себеб≥ Ц сабақта мұғал≥м мен оқушы арасындағы өзара байланысқа түсет≥н ықпалдас ≥с-əрекеттерд≥ң алдын ала болжамға келе бермейт≥н күрдел≥л≥г≥ мен көп тараптылығында.





ѕоделитьс€ с друзь€ми:


ƒата добавлени€: 2016-12-05; ћы поможем в написании ваших работ!; просмотров: 832 | Ќарушение авторских прав


ѕоиск на сайте:

Ћучшие изречени€:

¬елико ли, мало ли дело, его надо делать. © Ќеизвестно
==> читать все изречени€...

740 - | 550 -


© 2015-2023 lektsii.org -  онтакты - ѕоследнее добавление

√ен: 0.011 с.