Ћекции.ќрг


ѕоиск:




 атегории:

јстрономи€
Ѕиологи€
√еографи€
ƒругие €зыки
»нтернет
»нформатика
»стори€
 ультура
Ћитература
Ћогика
ћатематика
ћедицина
ћеханика
ќхрана труда
ѕедагогика
ѕолитика
ѕраво
ѕсихологи€
–елиги€
–иторика
—оциологи€
—порт
—троительство
“ехнологи€
“ранспорт
‘изика
‘илософи€
‘инансы
’ими€
Ёкологи€
Ёкономика
Ёлектроника

 

 

 

 


“ақырыбы: Ђ≈сеп және оны шешу үдер≥с≥ї мазмұндық-әд≥стемел≥к жел≥ материалдарын оқыту технологи€сы.




∆оспар

1.∆ай (әр амалдың мән-мағынасын ашуға, айырмалық және есел≥к салыстыруға, шамалар арасындағы байланыстар мен тәуелд≥л≥кке нег≥зделген, Ђүлесї ұғымымен және пропорционал шамалармен байланысты) есептер.

2. ер≥ есептер.

 

1. ∆ай есеп - б≥р амалмен шығарылатын есеп. ∆ай есептерд≥ шешу барысында есеппен және оның құрамымен алғашқы таныстыру жүзеге асырылады. ∆ай есептерд≥ шешу барысында оқушылар есеппен жұмыс ≥стеуд≥ң нег≥зг≥ тәс≥лдер≥н игеред≥.

∆ай есептерд≥ шешу барысында бастауыш математика курсының аса маңызды ұғымдарының б≥р≥арифметикалық амалдар, олардың қасиеттер≥ мен өзара байланысы туралы ұғым қалыптасады. ∆ай есептерд≥ шешу -құрама есептерд≥ шешу б≥л≥ктер≥н игертуд≥ң дайындық басқышы, €ғни құрама есептер б≥рнеше жай есептерд≥ шығару барысында шеш≥лед≥.

∆ай есептерд≥ң түрлер≥ және жүйес≥н қарастырайық. ≈септерд≥ шешу барысында қалыптасатын ұғымдарға байланысты оларды топтауға болады.

I “ќѕ. Әр арифметикалық амалдың мән-мағынасын ашуға арналған жай есептер.(5-түрл≥ жай есеп)

II “ќѕ. јмал компоненттер≥ мен нәтижелер≥ арасындағы байланысты тағайындайтын жай есептер →белг≥с≥з компонентт≥ табуға арналған есептер.(8-түрл≥ жай есеп)

III “ќѕ. Қатынастың мән-мағынасын ашуға арналған жай есептер.(12-түрл≥ жай есеп)

∆оғарыда қарастырылған есептер математика курсындағы нег≥зг≥ жай есептерд≥ң жүйес≥н құрайды. ќлардың қандай да б≥р түр≥ алғаш енг≥з≥лгеннен бастап, есеп шешу≥н анықтайтын амалды саналы таңдап алуға және оны нег≥здеп беруге үйрету басты мәселе. ћұнда амалды дұрыс, әр≥≥ сен≥мд≥ анқытауға себ≥ тиет≥н көрнек≥л≥к түрлер≥н, әр алуан әд≥с-тәс≥лдерд≥ қолдану арқылы оқытудың ең нег≥зг≥ нәтижелер≥н≥ң б≥р≥ жай есептерд≥ шығару бей≥мд≥л≥г≥ қарастырыла бастайды. ќл жай есепт≥ң үйренш≥кт≥ түрлер≥н алма-кезек қарастыру және оның жаңа түрлер≥н енг≥зу барысында ти€нақтала және шыңдала беред≥. Ѕұл өте қажет нәтиже өтйкен≥ жай есепке сәйкес амалды дұрыс таңдап ала б≥лу құрама есет≥ шешуд≥ң нег≥зг≥ к≥лт≥.

Үлес≥ бойынша санды табуға және санның үлес≥н табуға арналған есептер алма-кезек бер≥л≥п отырады және оларды ауызша және жазбаша шығаруға болады.

—анның бөлшег≥н табуға арналған есептер.

Ђ—алтанаттың 20 метр лентасы бар ед≥. ќл 3/4 бөл≥г≥н јидаға берд≥. јида неше метр лента алды?ї1 метрд≥ 1 см-ден алып, ұзындығы қандай кес≥нд≥, сызу керек? (20 см) бер≥лген≥ қанша? (3/4 бөл≥г≥). јидаға берген бөл≥г≥н қалай кеск≥ндеу керек? Ѕарлық лентаны 4-ке бөл≥п, соның үш бөл≥г≥н алу керек. ќл неге тең? (5 метрге). —одан кей≥н нәтижес≥н 3-ке көбейтем≥з. Ѕұдан нен≥ б≥лем≥з? јиданың неше метр алғаны. ќл неге тең?

(5*3=15 (м). Ўешу≥:5*3=15/м/.∆ауабы: јида 15 метр лента алды.

јлдыңғы уақытта әр алуан жаттығуларды орындағанда осыған ұқсас пайымдау келт≥р≥лед≥. ћысалы: 3/4 км-де неше метр бар 1/4 км-де неше метр бар екенд≥г≥н табамыз, ол үш≥н 1 км-де 1000 м бар екен≥н 1000 Цды 4-ке бөлем≥з.250 Цд≥ 3-ке көбейтем≥з. 750 шығады, демек, 3/4 км-750 м.

ћасса, аудан, көлем, уақыттың үлес≥н табу оқушылардың осы шамалар кестес≥н б≥лу≥н жалпылайды және б≥р жүйеге келт≥ред≥. ћұғал≥м осы тапсырмаларды математиканың бастауыш курсын жалпылау мен қайталау сабақтарына қолдануы қажет, мысалы, Қазақстан –еспубликасының жаңа б≥л≥м бағдарламасы бойынша ЂЎамалардың үлес≥ї тақырыбы 5 сыныпта оқытылады. ≈гер мұғал≥м бұл тақырыптарға дұрыс көң≥л бөлмесе, онда 5-сыныптағы Ђқарапайым бөлшектерї тақырыбын меңгеру≥ қиынға түсед≥. Ѕолашақ мұғал≥мдерд≥ң б≥л≥м≥н тексеру мақсатында тест тапсырмаларын беруге болады. ќқушылардың үлес-бөлшек туралы б≥л≥мдер≥н ти€нақтау үш≥н бастауыш сынып оқушыларына арнап тест сұрақтарын құрастыруға тапсырма бер≥лед≥.

2.Ѕ≥р≥нш≥ сыныпта оқушылар салыстыру арқылы жай есептерд≥ң б≥рнеше түрлер≥мен танысады. ≈септ≥ң әр түр≥н салыстыру барысында оқушылар олардың ұқсастығын және айырмашылығын анықтайды. ќның үст≥не олар есептерд≥ң кейб≥р түрлер≥ б≥р Ц б≥р≥мен байланысты екенд≥г≥н байқайды. Ѕұл есепт≥ң арифметикалық амалдармен шығарылатынына байланысты туындайды, ал амалдардың өзара байланысты, мысалы, қосу азайтумен, ал көбейту бөлумен байланысты екенд≥г≥ белг≥л≥. ќсыған орай, Укер≥ және өзара кер≥ есептерФ ұғымдары пайда болады.

1.  ер≥ есептермен таныстыру.

Ђ ер≥ есептерї ұғымымен оқушылар б≥р≥нш≥ сыныпта танысады.

“апсырма: салыстыр. ≈септерд≥ң ұқсасы неде? јйырмашылығы неде?

Ђџдыста 7 қи€р және одан төртеу≥ артық қызанақ бар, ыдыста неше қызанақ бар?

 

?
 
4-артық

 

7+4=11 (қ)

∆ауабы. 11 қызанақ (санды б≥рнеше б≥л≥кке арттыруға арналған есеп).

Ђџдыста 11 қызанақ және одан 4-еу≥ кем қи€р бар. џдыста неше қи€р барї?

∆ауабы: 7 қи€р.

Ѕұлар кер≥ есептер.

Ұқсастығы: мазмұны (ыдыс, қи€р мен қызанақ туралы); сандары 7, 4, 11.

јйырмашылығы: шарты, сұрағы шешу≥ және жауабы.

Ѕайқадық: б≥р≥нш≥ есепте белг≥с≥з болған дерек б≥р≥нш≥де белг≥л≥ болды.

Қорытынды: кер≥ есептер Ц мазмұны мен сандары ұқсас, б≥рақ б≥р≥нш≥де белг≥л≥ болған дерек ек≥нш≥де белг≥с≥з, б≥р≥нш≥ есепте белг≥с≥з болған ек≥ есеп.

Ђјғасы 10 жаста Қарындасы 4 жаста,

ал қарындасы 4 жаста, ал ағасы одан 6 жас үлкен

јғасы қарындасынан јғасы неше жаста?

неше жас үлкен?ї

 

 
 


 

10-4=6 (ж) 4+6=10 (ж)

∆ауабы: 6 жас үлкен. ∆ауабы: ағасы 10 жаста.

(айырмашылық салыыстыруға (санды б≥рнеше б≥рл≥кке

бер≥лген есеп) арттыруға бер≥лген)

ЅұларЦкер≥ есептер, өйткен≥, мазмұны (ағасы мен қарындасының жастары туралы) және сандары (10,6,4) ұқсас сондай-ақ б≥р≥нш≥ есепте ағасы қарындасынан неше жас үлкенд≥г≥ белг≥с≥з, ал ек≥нш≥де Ц белг≥л≥: 6 жас үлкен; б≥р≥нш≥ есепте ағасы неше жастағы екенд≥г≥ белг≥л≥, ал ек≥нш≥ есепте мұны табу керек.

ќсы ұғымды бек≥ту үш≥н оқушыларға мынадай тапсырмалар ұсынады: есептер кер≥ есептер ме? Ќел≥ктен?

ќның үст≥не қосындыны табуға қалдықты табуға арналған есептер кер≥ есептер болмайды, өйткенн≥ бұл есептерде қарама-қарсы мағыналы әрекеттерд≥ б≥лд≥рет≥н сөздер бар:  елд≥-кетт≥; алды-берд≥; болғаны-қалғаны және т.б.

Ѕолғаны Ц 15 машина Ѕолғаны Ц 15 машина

 елген≥ Ц 5 м  елген≥ Ц 5 м

Ѕарлығы -? м Қалғаны -?

15+5=20 (м) 20-5=15 (м)

∆ауабы: барлығы 20 машмна. ∆ауабы: 15 машина қалды.

2. Өзара кер≥ есептермен таныстыру.

ќқушыларға үш есепт≥ салыстыруға тапсырма бер≥лед≥:

ЂҚанша 6 ертег≥, ал олжас одан 2 ертег≥ артық оқыды. ќлжас неше ертег≥ оқыды?ї

 

6 2?

 

(санды б≥рнеше б≥рл≥кке арттыруға бер≥лген есеп)

6 + 2 = 8 (е.)

∆ауабы: 8 ертег≥.

ЂҚаныш 6 ертег≥, ал ќлжас 8 ертег≥ оқыды, ќлжас неше ертег≥ артық оқыды?ї

6? 8

8 Ц 6 = 2

 

 

(айырмалық салыстыруға бер≥лген есеп)

∆ауабы: 2 ертег≥ артық.

Ђќлжас 8 ертег≥, ал Қаныш одан 2 ертег≥ кем оқыды. Қаныш неше ертег≥ оқыды?ї

 

? 2 8

 

8 Ц 2 = 6 (е.) (санды б≥рнеше б≥рл≥кке кем≥туге бер≥лген есеп)

∆ауабы: 6 ертег≥.

Ѕұлар - өзара кер≥ есептер.

Ұқсастығы: мазмұны (қаныш пен олжас, ертег≥ туралы); сандары: (6,2,8.)

јйырмашылығы: шарты, сұрағы, шешу≥, мен жауабы.

Ѕайқадық: есептер б≥р-б≥р≥не өзара кер≥ есептер, €ғни өзара кер≥.

Қорытынды: өзара кер≥ есептер Ц мәт≥н≥ мен сандары ұқсас, өзара б≥р-б≥р≥не кер≥ болатын үш есеп.

ќсы ұғымды бек≥ту үш≥н оқушыларға тапсырма ұсынылады:өзара кер≥ есептер болып табыла ма? Ќел≥ктен?

3. Өзара кер≥ есептер жүйес≥н игеру.

а) Өзара кер≥ есептерд≥ң б≥р≥нш≥ түр≥: санды б≥рнеше б≥рл≥кке арттыру, айырмалық салыстыру, санды б≥рнеше б≥рл≥кке бер≥лген есептер.

ЂҚанат 7 жем салғыш, ал Ѕолат одан 3-еу≥ кем жем салғыш жасады. Ѕолат неше жем салғыш кем жасады?ї

7-4=3 (ж).

∆ауабы: 3 жем салғыш кем.

ЂЅолат 4 жем салғыш, ал Қанат одан 3-еу≥ артық жем салғыш артық жем салғыш жасады. Қанат неше жем салғыш жасады?ї

 

4+3=7 (ж)

 

∆ауабы: 7 жем салғыш.

ә) Өзара кер≥ есептерд≥ң жаңа түрлер≥: қосындыны табу, белг≥с≥з қосылғышты белг≥с≥з ек≥нш≥ қосылғышты табуға арналған

Ђ—а€жайдан 30 кг құлпынай және 20 кг қарақат жиналды. Ѕарлығы неше кг жилек жиналды?ї

?
 
 

 

30+20=50 (кг)

∆ауабы: баррлығы 50 кг жидек.

Ђ—а€жайдан 30 кг құлпынай жәнеб≥рнеше кг қарақат жиналды. Ѕарлығы 50 кг жидек жиналды. Ќеше кг қарақат жиналды?ї

] [?] [50]

50-30=20 (кг)

∆ауабы 20 кг қарақат.

Ђ—а€жайдан 20 кг қарақат және б≥рнеше килограмм құлпынай жиналды. Ѕарлығы 50 кг жидек жиналды. Ќеше килограмм құлпынай жиналды?ї

[?] [20] [50]

50-20=30 (кг)

∆ауабы: 30 кг. құлпынай.

 





ѕоделитьс€ с друзь€ми:


ƒата добавлени€: 2016-11-24; ћы поможем в написании ваших работ!; просмотров: 1132 | Ќарушение авторских прав


ѕоиск на сайте:

Ћучшие изречени€:

80% успеха - это по€витьс€ в нужном месте в нужное врем€. © ¬уди јллен
==> читать все изречени€...

1297 - | 1181 -


© 2015-2024 lektsii.org -  онтакты - ѕоследнее добавление

√ен: 0.026 с.