Ћекции.ќрг


ѕоиск:




 атегории:

јстрономи€
Ѕиологи€
√еографи€
ƒругие €зыки
»нтернет
»нформатика
»стори€
 ультура
Ћитература
Ћогика
ћатематика
ћедицина
ћеханика
ќхрана труда
ѕедагогика
ѕолитика
ѕраво
ѕсихологи€
–елиги€
–иторика
—оциологи€
—порт
—троительство
“ехнологи€
“ранспорт
‘изика
‘илософи€
‘инансы
’ими€
Ёкологи€
Ёкономика
Ёлектроника

 

 

 

 


Tadeusz Zieliński (1859-1944) Цfilolog klasyczny.




Bronisław Malinowski (1884-1942) Ц etnolog i antropolog społeczny i kulturowy, podróżnik.

Literatura:

Adam Mickiewicz (1798-1855) Ц najwybitniejszy poeta polski. ego najznamienitsze utwory to: Oda do młodości (1820), Ballady i romanse (1822), Grażyna (1823), Dziady Ц część II i IV (1823), Sonety krymskie (1826), Konrad Wallenrod (1828), Reduta Ordona (1831), Dziady Ц część III (1832), Pan Tadeusz (1834), Liryki lozańskie (1839 Ц 1840).

Henryk Sienkiewicz (1846-1919) Ц pisarz, publicysta, działacz społeczny. Trylogia Ц Ogniem i mieczem (1884), Potop (1886) i Pan Wołodyjowski (1888); Rodzina Połanieckich (1894); Quo Vadis (1896); Krzyżacy (1900); W pustyni i w puszczy (1912).

Krzysztof Kamil Baczyński (1921-1944) Ц poeta, najwybitniejszy twórca pokolenia Kolumbów.

Shtuki plastyczne:

Jan Matejko (1838-1893) Ц malarz. Bitwa pod Grunwaldem (1878), Hołd Pruski (1882), Sobieski pod Wiedniem (1883), Kościuszko pod Racławicami (1888), Konstytucja 3 maja (1891).

Henryk Tomaszewski (ur. 1914) Ц grafik, scenograf, ilustrator książek.

Politycy:

LechKaczyński

Wojciech Jaruzelski

Aleksander Kwaśniewski

Adam Jerzy Czartoryski

Stanisław Mikołajczyk

LechWałęsa

Gdzie mieszka smok wawelski? Smok wawelski Ц legendarny smok mieszkający u podnóża krakowskiego Wzgórza Wawelskiego w jaskini nazywanej Smoczą Jamą.

Legenda

Według starszego przekazu z XII wieku autorstwa Wincentego Kadłubka[1] za rządów króla Kraka w Krakowie pojawił się potwór Ц smok nazywany УcałożercąФ (holophagus). Żądał on raz na tydzień ofiary z bydła. Jeżeli mieszkańcy nie dostarczyli mu krowy, zjadał w zamian ludzi. Krak wysłał do zabicia smoka swych dwóch synów. Nie potrafili jednak pokonać stwora w walce wręcz, więc wymyślili podstęp. Podali mu skórę bydlęcą wypchaną siarką i smok się nią udusił. Następnie bracia poróżnili się o to, kto zwyciężył smoka, i jeden z nich zabił drugiego. Powróciwszy do zamku, wytłumaczył ojcu, że to smok zabił jego brata. Gdy został po śmierci Kraka królem, odkryto jego tajemnicę i wygnano z kraju. Jan Długosz w swojej kronice przeniósł bratobójstwo synów Kraka na okres po śmierci ojca, a zabójstwo smoka przypisał samemu władcy.

Druga wersja Marcina Bielskiego z XV wieku głosi, że smoka pokonał szewczyk Skuba za pomocą fortelu Ц podłożył mu barana wypchanego siarką. Po zjedzeniu barana Smoka tak paliło w gardle, że wypił pół Wisły i pękł

Co Polacy jedzą w tłusty czwartek? Tłusty czwartek: ulubione święto wielbicieli pączków (ostatni czwartek karnawału

W jaki sposób eleganccy Polacy witają się z kobietami?

Którą z następujących potraw można uznać za typowo polską: hot doga, soliankę czy bigos?

Jak tradycyjnie ubiera się pan młody w dniu ślubu?

KimjestAndrzejWajda? режиссер

Jakie święto obchodzi się w Polsce 1 listopada? S`wiento wszystkih s`wietyh

Znani Polacy związani z Grodnem? (Król Batory, Orzeszkowa)

Wymień znane ci (typowe) zwyczaje i tradycje Polaków (см. в распечатке)

ŚWIĘTA NARODOWE W czasie tych świąt narodowych większość banków i instytucji jest zamknięta, podobnie jak wiele mniejszych sklepów.

1 stycznia: Nowy Rok

Wielkanoc: niedziela i poniedziałek Ц pierwsza niedziela po pierwszej wiosennej pełni księżyca

1 maja: Święto Pracy

3 maja: Święto Konstytucji 3 Maja

Boże Ciało: czwartek dziewiątego tygodnia po Wielkanocy

15 sierpnia: Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny, Święto Wojska Polskiego (rocznica Уcudu nad WisłąФ)

1 listopada: Dzień Wszystkich Świętych

11 listopada: Dzień Niepodległości

25, 26 grudnia: Boże Narodzenie

Chętnie świętujemy wiele innych okazji, choć nie są one dniami wolnym od pracy:

Tłusty czwartek: ulubione święto wielbicieli pączków (ostatni czwartek karnawału)

Międzynarodowy Dzień Kobiet: w to popularne w czasach PRLu święto kobiety tradycyjnie obdarowywano goździkami. Dziś również wiele kobiet dostaje kwiaty, ale mało kto wie, że dzień ten został ustanowiony w USA dla upamiętnienia śmierci 129 kobiet w pożarze nowojorskiej fabryki w 1908 (8 maja)

Pierwszy Dzień Wiosny: obchodzony przez uczniów, którzy tradycyjnie tego dnia udają się na wagary (21 marca)

Prima Aprilis: dzień psotów i żartów (1 kwietnia)

Dzień Dziecka: rodzice sprawiają przyjemność dzieciom obdarowując je słodyczami lub na przykład zabierając je do ZOO. (1 czerwca)

Wigilia Dnia Świętego Jana (noc świętojańska): wróżby tej nocy dotyczą przede wszystkim miłości i małżeństwa. Właśnie w tę najkrótszą noc co roku zakwita kwiat paproci. Tradycyja mówi, że ten, kto go odnajdzie, będzie wieść szczęśliwy i dostatni żywot, ale uwaga: swoim szczęściem i majątkiem nie może się z nikim dzielić. (24 czerwca)

Andrzejki: według pogańskiej tradycji w ten dzień wróżymy, najczęściej lejąc wosk (29 listopada)

Lista UNESCO w Polsce:

Stare Miasto w Warszawie

Stare Miasto w Krakowie

Puszcza Białowieska

Kopalnia soli w Wieliczce

Zamek krzyżacki w

Malborku

 

 

Jak wygląda godło Polski? ( ак выгл€дит герб ѕольши?)

Bialy orzel na czerwonym tle ze złotą koronę.

ѕеревод: Ѕелый орЄл на красном фоне с золотой короной.


2. Jak wygląda flaga Polski? ( ак выгл€дит флаг ѕольши?)

Dwa poziome pasy: czerwony na dole, bialy na gorze

ѕеревод: ƒве горизонтальных полосы: красна€ - снизу, бела€ - сверху.

3. Daty chrztu Polski? (ƒата крещени€ ѕольши?)

966 Mieszko I (pierwszy polski władca) przyjmuje chrzest i poślubia księżniczkę czeską Ц Dobrawę. Jest to pierwszy krok w chrystianizacji pierwotnie pogańskiego narodu polskiego.

ѕеревод: 966 ћешко I (первый польский правитель) был крещен и женилс€ на чешской принцессы - ƒобраве. Ёто первый шаг в христианизации €зыческого первоначально польского народа.

 

4. Co to jest Mazurek Dąbrowskiego? („то такое ћазурка ƒомбровского?)

Mazurek Dąbrowskiego Ц polska pieśń patriotyczna z 1797 roku, od 26 lutego 1927oficjalny hymn państwowy Rzeczypospolitej Polskiej.

ѕеревод: ћазурка ƒомбровского - польска€ патриотическа€ песн€ 1797 года, с 26 феврал€ 1927 г. официальный гимн –еспублики ѕольша.

5. Hymn Polski (√имн ѕольши)

Mazurek Dąbrowskiego (ћазурка ƒомбровского)

Jeszcze Polska nie zginęła, Kiedy my żyjemy. Co nam obca przemoc wzięła, Szablą odbierzemy. Marsz, marsz, Dąbrowski, Z ziemi włoskiej do Polski, Za twoim przewodem Złączym się z narodem. Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę, Będziem Polakami, Dał nam przykład Bonaparte, Jak zwyciężać mamy. Marsz, marsz, DąbrowskiЕ Jak Czarniecki do Poznania Po szwedzkim zaborze, Dla ojczyzny ratowania Wrócim się przez morze. Marsz, marsz, DąbrowskiЕ Już tam ojciec do swej Basi Mówi zapłakany: "Słuchaj jeno, pono nasi Biją w tarabany." Marsz, marsz, DąbrowskiЕ ≈щЄ ѕольша не погибла, ѕока мы живЄм. ¬сЄ, что вз€то вражьей силой, —абл€ми вернЄм. ћарш, марш, ƒомбровский ћы от –има к земл€м ѕольским ѕод твоей рукой свобода Ќас соединит с народом ѕерейдЄм мы ¬ислу с ¬артой, „тоб пол€ками нам быть. ѕо примеру Ѕонапарта ћы сумеем победить. ћарш, марш, ƒомбровский...  ак „арнецкий в ѕознань прибыл, Ўведский плен избыв, ћы дл€ спасени€ отчизны »з-за мор€ мы ћарш, марш, ƒомбровский... —кажет: Ђ—лушай, дочьї, Ц папаша, —лЄз не пр€ча тут, Ц Ђ—лышишь, наступают наши: Ѕарабаны бьютї. ћарш, марш, ƒомбровский...

6. Jakie dwa wiersze zawierają oryginalny tekst hymnu? ( акие два куплета содержат оригинальный текст гимна?)

Niemiec, Moskal nie osiędzie, Gdy jąwszy pałasza Hasłem wszystkich zgoda będzie I Ojczyzna nasza Marsz, marsz, DąbrowskiЕ Na to wszystkich jedne głosy Dosyć tej niewoli! Mamy Racławickie kosy Kościuszkę, Bóg pozwoli. Marsz, marsz, DąbrowskiЕ Ќе селитьс€ [в краю нашем] ни немцу, ни москалю,  оль, под сенью палашей, Ќашим кличем станут согласие » наша ќтчизна ћарш, марш, ƒомбровский. » сольютс€ наши голоса в один:  онец неволе! ≈сть у нас косы рацлавицкие, — нами  остюшко, и Ѕог нам поможет". ћарш, марш, ƒомбровский.

7. Autor polskiego hymnu (јвтор польского гимна)

Jozef Wybicki

ѕеревод: ёзеф ¬ыбицки

8. Kto taki Dąbrowskie? ( то такой ƒомбровский?)

Po 3 rozbiorze, utracie niepodległości przez Polskę, po klęsce walk o niepodległość w Polsce: powstania kościuszkowskiego w 1794, nastąpiła emigracja żołnierzy i oficerów z Polski głownie do Francji i Włoch.
Legiony Polskie we Włoszech były polskim wojskiem, utworzonym zagranicą, w 1797 roku z emigrujących żołnierzy polskich.
W porozumieniu z Napoleonem, General Jan Henryk Dąbrowski (twórca Legionów Polskich) podpisał 9 stycznia 1797 roku umowę z rządem Republiki Lombardzkiej o stworzeniu w Lombardii (północne Włochy) Legionów Polskich.
Współtwórcami Legionów byli znani uczestnicy walk o niepodległość z końca XVIII wieku: generał Karol Kniaziewicz i polityk, poeta i żołnierz: Józef Wybicki.
Symbolem wiary w niepodległość stała się w 1797 roku pieśń legionistów napisana przez Józefa Wybickiego, zwana też ЂMazurkiem Dąbrowskiegoї, (melodia mazurka) która w XX wieku (w 1927 roku) została polskim hymnem narodowym

ѕеревод:

ѕосле третьего раздела ѕольши, потер€ ѕольшей независимости, после поражени€ в борьбе за независимость ѕольши, восстани€  остюшко в 1794 году, была эмиграци€ солдат и офицеров польских, главным образом в ‘ранцию и »талию.
ѕольским легионом в »талии была польска€ арми€, созданна€ за рубежом, эмигрировавшие в 1797 году польским солдатами.
¬ соответствии с Ќаполеоном, генерал ян √енрик ƒомбровский (создатель польских легионов) 9 €нвар€ 1797 подписал соглашение с правительством –еспублики Ћомбарди€ о создании в Ћомбардии (северна€ »тали€) ѕольских Ћегионов.
—оавторы легионы были известны борцы за независимость с конца восемнадцатого века: генерал  ароль  н€зевич и политик, поэт и солдат: ƒжозеф ¬ыбицки.
—имвол веры в независимость в 1797 году стала песн€, написанна€ ƒжозефом ¬ыбицким, котора€ также называетс€ Ђћазурка ƒомбровскогої (мелоди€ мазурки), котора€ в ’’ веке (в 1927г.) стала польским национальным гимном.

9. Jaki instrument grał hymn? ( акой инструмент играет национальный гимн?)

Taraban

ѕеревод: “арабан

10. Data przyjęcia Konstytucji Polskiej (ƒата прин€ти€  онституции ѕольши)

Konstytucja Polskiej 3 Maja 1791 roku.

ѕеревод:  онституци€ ѕольши 3 ма€ 1791 года.

 

11. Co było na 13 grudnia w historii Polski? („то было 13 декабр€ в истории ѕольши?)

Wprowadzenie Stanu Wojennego przez generala Jaruzelskiego. Delegalizacja pierwszej Solidarnosci.

ѕеревод: ¬ведение военного положени€ от генерала ярузельского. «апрет первый солидарности


12. Co robisz w Wielką Sobotę? („то делаете в ¬еликую —убботу?)

Módlcie się, kolorowych jaj i uświęcić jedzeni.

ѕеревод: ћолимс€, красим €йца и свентим пищу.


13. Dzień Polonii i Polaków za Granicą (ƒень ѕолонии и пол€ков за границей)

Polskie święto obchodzone 2 maja

ѕеревод: ѕольский праздник, отмечаемый 2 ма€


14. Które góry przekraczają Polska? ( акие горы пересекают ѕольшу?)

Tatry, Karpat.

ѕеревод: “атры,  арпаты.


15. Święto Niepodległości Polski (ƒень Ќезависимости ѕольши)

11 listopada / jedenasty но€бр€.

ѕеревод: 11 но€бр€ / одиннадцатого но€бр€.

16. Kto był pierwszym królem Polski? ( то был первым польским королем?)

W 1025 roku zostaje koronowany na pierwszego króla polskiego, dzięki wsparciu Ottona 3, cesarza rzymskiego narodu niemieckiego. Dowodem dobrych stosunków między obu władcami był zorganizowany w 1000 roku - zjazd gnieźnieński.

ѕеревод:

¬ 1025 году Ѕолеслава ’раброго коронуетс€ первым королЄм польским, при поддержке ќттона 3, император —в€щенной –имской империи немецкой нации. ƒоказательством добрых отношений между двум€ правител€ми был организован в 1000 году - гнЄзненский съезд.


17. Testament Krzywoustego - co w nim było? (—татут  ривоустогоЦ что в нЄм было?)

W 1138 roku, przed swą śmiercią, wydał testament regulujący zasady następstwa tronu. Był on kompromisem, który godził jedność państwa z prawem każdego z książęcych synów do dziedziczenia ziemi. Princepsem (czyli księciem zwierzchnim, lub seniorem całej Polski) miał być każdorazowo najstarszy członek dynastii Piastów. Podstawę jego władzy stanowiła dzielnica senioralna obejmująca prawdopodobnie ziemie: krakowską, sieradzką, łęczycką, wschodnią Wielkopolskę (z Kaliszem i Gnieznem), Kujawy (z Kruszwicą) oraz kontrolę nad Pomorzem. Godność pierwszego princepsa przypadła Władysławowi, który otrzymał także (jako własną dzielnicę dziedziczną) Śląsk wraz z ziemią lubuską. Bolesław (Kędzierzawy) objął Mazowsze z częścią Kujaw, Mieszko III (Stary) - część Wielkopolski z Poznaniem, zaś Henryk - ziemię sandomierską (która najprawdopodobniej wydzielona została dla niego dopiero po śmierci Krzywoustego, nie zaś od razu w testamencie). Najmłodszy z braci, Kazimierz, pozostał bez własnej dzielnicy.)

 раткий перевод: —татут  ривоустого - это политическое завещание польского кн€з€ Ѕолеслава  ривоустого, в котором он установил пор€док раздела польских земель между своими сыновь€ми и старшинство между ними.


18. Kto wygrał bitwę pod Płowcami? ( то выиграл битву под ѕловцами?)

Bitwa pod Płowcami Ц bitwa rozegrana 27 września 1331 roku pomiędzy wojskami Władysława Łokietka a oddziałami zakonu krzyżackiego pod wodzą komtura krajowego chełmińskiego Otto von Lutterberga, marszałka zakonu Dietricha von Altenburga, wielkiego komtura Otto von Bonsdorfa, w okolicach wsi Płowce na Kujawach. Wynik bitwy można uznać pod względem strategicznym za nierozstrzygnięty, lecz w całej batalii Łokietek odniósł sukces Ц moralny i militarny. Krzyżacy zaczęli liczyć się z Polakami na ich terytorium.

ѕеревод:

Ѕитва под ѕловцами - битва произошла 27 сент€бр€ 1331 года, между арми€ми ¬ладиславом Ћокетка и тевтонских рыцарей во главе с командующим национальной ќтто фон Ћютерберга, маршал ордена ƒитрих фон јльтенбург, великий полководец ќтто фон Ѕонсдорфа, недалеко от деревни ѕловце на  у€вах. —ражение можно рассматривать с точки зрени€ стратегии выжидани€, но и в целом успех бо€ Ћокетка - моральной и военной.  рестоносцы начали считатьс€ с пол€ками на их территории.


19. KrólJan III Sobieski? ( ороль ян III—обеский?)

Przyszło mu władać krajem skłóconym, wstrząsanym walkami frakcji magnackich, osłabionym terytorialnie (przejściowa okupacja Podola przez Turków i - choć wciąż odnosił zwycięstwa militarne (Wiedeń 1683) - nie podołał zadaniu uporządkowania spraw państwowych. Także w dziedzinie dyplomacji nie odniósł sukcesów (strata połowy Ukrainy na rzecz Rosji, chwiejne sojusze z Francją i Austrią). Wraz ze śmiercią Jana III Sobieskiego (1696) zakończył się okres sarmacki (szlachecki) Rzeczypospolitej - odtąd decydującą rolę w państwie odgrywały koterie magnackie. W przeszłość odeszły także triumfy oręża polskiego.
Odniósł zwycięstwa nad Kozakami i Tatarami, a zwycięstwo na Turkami pod Chocimiem doprowadziło go na tron Polski. Doprowadził do podpisania traktatu przyjaźni z Austrią i wsławił się w odsieczy wiedeńskiej, rozgramiając wojska tureckie oblegające Wiedeń w 1683 roku. W 1686 zawarł z Rosją pokój wieczysty. Oprócz świetnego przywódcy, był także mecenasem kultury i sztuki. Autor Listów do Marysieńki, które powstawały w czasie rozstań Sobieskiego z ukochaną żoną.

 раткий перевод:ян III—обескийЧ крупный польский полководец, король польский и великий кн€зь литовский.


20. Kiedy miał miejsce Potop Szwedzki? ( огда имело место быть Ўведскомуѕотопу?)

Potop szwedzki Ц szwedzki najazd na Polskę w 1655 roku w czasie II wojny północnej (1655Ц1660). Wojna ta prowadzona była nie tylko przez Szwecję, w czasie wojny zmieniały się zarówno sojusze, jak i siły obu stron. Była ona kontynuacją wcześniejszych wojen prowadzonych przez Rzeczpospolitą, miała także swoje korzenie w sporze o tron Szwecji zapoczątkowanym jeszcze przez króla Zygmunta III Wazę. Potop szwedzki pokazał słabość Rzeczypospolitej, gdyż szwedzkie sukcesy możliwe były m.in. dzięki kolaboracji samych Polaków, którymi kierowały różne motywy. Choć ostatecznie najeźdźcy zostali wyparci z kraju, to koszt zawartych układów był wysoki, a zniszczenia materialne i kulturowe są widoczne do dziś. Formalnie zakończył go pokój w Oliwie zawarty w 1660 roku.

 раткий перевод: Ўведский потоп Ч вторжение шведов в –ечь ѕосполитую в 1655 Ч 1660 годах, причинившее этому государству огромный урон. ќбусловило заключение ¬иленского перемири€ в–усско-польской войне 1654Ч1667 годах и совместную борьбу враждующих сторон против гроз€щей гегемонии шведов. ‘ормально закончилс€ после перемири€ в ќливе.

 

21. Kiedy miał miejsce I, II, III rozbiór Polski? ( огда имело место быть I, II, III разделам ѕольши?)

Trzy rozbiory Polski w 1772, 1793 i 1795.

ѕеревод: “ри раздела ѕольши в 1772, 1793 и 1795


22. Opowiedz o pierwszym rozbiorze Polski (–асскажите о первом разделе ѕольши)

Pierwszy rozbiór Polski Ц nastąpił w roku 1772, pierwszy z trzech rozbiorów Polski, do których doszło pod koniec XVIII wieku. Dokonany drogą cesji terytorium I Rzeczypospolitej przez Prusy, Austrię i Rosję. Idea rozbioru jednego państwa, w celu zaspokojenia roszczeń i interesów innych nie była czymś nowym. Podobne plany rodziły się wobec Austrii podczas wojny o sukcesję austriacką, Prus w czasie trwania wojny siedmioletniej czy też Turcji w trakcie V wojny rosyjsko-tureckiej. Różnica polegała na tym, że Rzeczpospolita, była jedynym państwem, które nie było w stanie odeprzeć żadnego konfliktu zbrojnego z innym państwem oraz, iż była całkowicie bezbronna i nie mogła w przeciwieństwie do wyżej wymienionych bronić własnych interesów. Koncepcja rozbioru państwa polsko-litewskiego także nie była nowa. Pojawiła się już w XVII wieku (Traktat w Radnot) i była rozpatrywana także w drugiej połowie wieku XVIII. W czasie przedłużającej się wojny rosyjsko-tureckiej, kiedy okazało się jasnym, że rozbiór Wysokiej Porty jest niemożliwy, a dalsza wojna groziła przerodzeniem się w konflikt ogólnoeuropejski, propozycje rozładowania napięcia politycznego kosztem ziem polskich wysunął ponownie dwór paryski i berliński.

ѕеревод:

ѕервый раздел ѕольско - пришЄл в 1772 году, первый из трех разделов ѕольши, который произошЄл в конце восемнадцатого века. ”ступка территории сделанные ѕервой –еспублики ѕруссией, јвстрией и –оссией. »де€ раздела страны в цел€х удовлетворени€ потребностей и интересов других не было чем-то новым. јналогичные планы родились в јвстрии во врем€ войны за австрийское наследство ѕруссии во врем€ —емилетней войны или в “урции в ходе V-ой русско-турецкой войны. –азница в том, что республика была единственной страной, котора€ не смогла дать отпор любой вооруженный конфликт с другой страной, и это была совершенно беспомощна и не могла, в отличие от вышеупом€нутых отстаивать свои интересы. онцепци€ раздела ѕольско-Ћитовского государства была также не нова. ѕо€вившиес€ в семнадцатом веке (договора в –аднот) и считалась второй половине восемнадцатого века. ¬о врем€ длительной русско-турецкой войны, когда стало €сно, что раздел ¬ысокой ѕорты невозможен, и дальнейшие угрозы перерасти в войну в общеевропейском конфликте, политическое напр€жение разр€да предложени€ польских земель за счет судебного отступлени€ ѕарижа и Ѕерлина.


23. Opowiedz o drugim rozbiorze Polski (–асскажите о втором разделе ѕольши)

II rozbiór Polski Ц drugi z trzech rozbiorów Polski, do których doszło pod koniec XVIII wieku. Wykorzystując kapitulację Stanisława Augusta Poniatowskiego wobec Rosji i przejęcia rządów w kraju przez targowiczan Ц 25 października 1792 król Prus Fryderyk Wilhelm II zażądał wcielenia Wielkopolski do Królestwa Prus. Miała być ona ekwiwalentem za niepowodzenia armii pruskich w wojnie przeciwko rewolucyjnej Francji, prowadzonej w koalicji absolutystycznych monarchii europejskich. Żądanie to warunkował groźbą wycofania się Prus z koalicji antyfrancuskiej, ale wnet przekształciło się ono w propozycję II rozbioru części ziem Rzeczypospolitej pomiędzy Rosję i Prusy. 23 stycznia 1793 doszło do podpisania traktatu podziałowego między Katarzyną II a Fryderykiem Wilhelmem II, po podpisaniu wojska pruskie weszły do Wielkopolski, a rosyjskie do wschodniej Polski. Konfederacja targowicka Ц konfederacja generalna koronna zawiązana wiosną 1792 w Targowicy przez przywódców magnackiego obozu republikanów w celu przywrócenia starego ustroju Rzeczypospolitej, pod hasłami obrony zagrożonej wolności przeciwko reformom konstytucji 3 maja, wprowadzającym monarchię konstytucyjną. Jej zawiązanie posłużyło Rosji jako pretekst do interwencji zbrojnej w Rzeczypospolitej.

ѕеревод:

¬торой раздел польско - второй из трех разделов ѕольши, котора€ произошла в конце восемнадцатого века. »спользование сдаче —танислава јвгуста ѕон€товского в –оссию и вз€ть на себ€ правление страной “арговицкой - 25 окт€бр€ 1792 король ѕруссии ‘ридрих ¬ильгельм II потребовал включени€ в состав  оролевства Ѕольшой ѕруссии. Ёто должно было быть эквивалентно провала прусской армией в войне против революционной ‘ранции, во главе коалиции европейских монархий. ѕросьба с угрозой выйти из коалиции ѕруссии, анти-французски, но вскоре он превратилс€ в предложение по второй раздел территории ѕольши между –оссией и ѕруссией. 23 €нвар€ 1793 был подписан договор между шагом ≈катерины II и ‘ридриха-¬ильгельма II, после подписани€ прусска€ арми€ вошла в Ѕольшом и –оссией на востоке польском €зыке.  онфедераци€ “арговицкой - ¬сеобща€ конфедераци€ короной образуютс€ весной 1792 года в “арговицкой республиканском лагере магната лидеров восстановить старый режим –еспублики, под флагом защиты свободы против реформ угрожает  онституции 3 ма€, введени€ конституционной монархии. ‘ормирование –оссии послужило поводом дл€ военного вмешательства в республике.


24. Opowiedz o trzecimrozbiorze Polski (–асскажите о третьем разделе ѕольши)

III rozbiór Polski Ц ostatni z trzech rozbiorów Polski, do których doszło pod koniec XVIII. Już w czasie trwania insurekcji kościuszkowskiej 11 lipca 1794 roku poseł pruski w Petersburgu Leopold Heinrich von Goltz pisał w swej depeszy, że cała Rosja domaga się rozbioru Polski i wymazania imienia polskiego. Niecały rok po upadku insurekcji, 24 października 1795, monarchowie Rosji, Prus i Austrii (a właściwie Imperium Habsburgów) uzgodnili wzajemnie traktat, zgodnie z którym przeprowadzili ostatni, pełny, III rozbiór Rzeczypospolitej. Trzeci rozbiór był rezultatem m.in. kryzysu wewnętrznego i ekspansywnych działań mocarstw ościennych, bezpośrednio jednak wynikiem nieudanego powstania kościuszkowskiego i przegranej wojny Polski z Rosją i Prusami. Król Stanisław August Poniatowski opuścił Warszawę i w asyście dragonów rosyjskich udał się do Grodna, pod opiekę i nadzór namiestnika rosyjskiego, po czym abdykował 25 listopada na rzecz Rosji. To stało się powodem, iż Rosja, de facto, stała się depozytariuszką korony polskiej, i bez jej zgody Napoleon nie chciał i nie mógł przywrócić później Królestwa Polskiego. (Uczynił to dopiero powołując w 1812 Konfederację Generalną Królestwa Polskiego i wypowiadając wojnę Rosji). Stanisław August Poniatowski zmarł w Petersburgu 12 lutego 1798.

ѕеревод:

“ретий раздел ѕольши - последний из трех разделов ѕольши, который произошЄл в конце восемнадцатого века. ”же во врем€ восстани€  остюшко 11 июл€ 1794 года прусским посланником в —анкт-ѕетербурге Ћеопольд √енрих фон √ольц пишет в своем сообщении, что вс€ –осси€ требует раздела ѕольши и стирани€ имени польского. ћенее чем через год после краха восстани€, 24 окт€бр€ 1795 г. монархи –оссии, ѕруссии и јвстрии (и на самом деле империи √абсбургов) взаимно согласованных в договоре, в соответствии с которым последн€€ проведена полна€ третьего раздела ѕольши. “ретий раздел был результат такого ¬нутренний кризис и экспансивный действи€ соседних полномочи€ непосредственно, однако, в результате неудачного восстани€ и поражени€  остюшко польска€ война с –оссией и ѕруссией.  ороль —танислав јвгуст ѕон€товский оставил ¬аршаву и в сопровождении русских драгун отправилс€ в √родно, под опеку и надзор за русским губернатором затем он отрекс€ от престола 25 но€бр€ в пользу –оссии. Ёто стало причиной того, что –осси€, по сути, стал депозитарием польской короны, и без ее согласи€, Ќаполеон не хотел и не мог вернутьс€ после польского королевства. (ќн сделал это только в 1812 году, ссыла€сь на ¬сеобщей конфедерации  оролевства ѕольского и объ€вить войну –оссии). —танислав јвгуст ѕон€товский умер в ѕетербурге 12 феврал€ 1798 года.


25. Które państwa uczestniczyły w rozbiorze Polski? ( акие страны участвовали в разделе польского?)

W I rozbiorze: Prusy, Austria i Rosja
W II - Rosja i Prusy
W III - Prusy Austria i Rosja
RP 1 Ц utworzona w 1569r., zlikwidowana w 1795r.,
RP2 - utworzona w 1918r., zlikwidowana w 1939r.,
RP3 - utworzona w 1989r.

ѕеревод:

¬ первый раздел: ѕрусси€, јвстри€ и –осси€
¬о второй - –осси€ и ѕрусси€
¬ третьих - ѕрусси€, јвстри€ и –осси€
RP 1 - создана в 1569 г., ликвидирована в 1795 г.,
RP2 - создана в 1918г, ликвидирована в 1939 г.
RP3 - создана в 1989г.

26. Ostatni król Polski (ѕоследний король ѕольши)

Stanisław August Poniatowski (1732-1798). Wywodził się z rodu magnackiego, którego znaczenie było świeżej daty. Królem został w 1764 r. z inicjatywy carycy rosyjskiej Katarzyny II. Był człowiekiem oświecenia - wykształconym i wrażliwym. Uczynił wiele dla podniesienia poziomu elit Rzeczypospolitej i unowocześnienia państwa. Pod względem politycznym, i z punktu widzenia pozycji międzynarodowej, państwo polsko-litewskie było już w stanie rozkładu i działalność oświeceniowa króla i jego współpracowników służyła raczej przyszłości aniżeli teraźniejszości. Był król wybitnym mecenasem sztuku i kultury. Nadzieje na utrzymanie państwa pokładał w łaskawości Katarzyny II. Wielkim jego wzlotem był twórczy udział w ustanowieniu Konstytucji 3 Maja w 1791 r., akcie odrodzenia narodowego. Jednakże wobec sprzeciwu Katarzyny II łatwo skapitulował i zgodził się na abdykację. Abdykacja ta oznaczała koniec państwowości Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

ѕеревод:

—танислав јвгуст ѕон€товский (1732-1798). ќн происходил из аристократической семьи, значение которой была недавней датой.  ороль был в 1764 году по инициативе русской императрицы ≈катерины II. ќн был человеком эпохи ѕросвещени€ - образованный и чувствительный. ќн много сделал дл€ повышени€ уровн€ элиты республики и модернизации государства. ѕолитически, и с точки зрени€ международного положени€, польско-литовское государство уже в состо€нии распада и де€тельности ѕросвещени€ корол€ и его коллеги служили, а не будущее в насто€щем. ќн был покровителем цар€ искусства и культуры. Ќадежды поддерживать состо€ние благодати разместил ≈катерины II.¬осхождение было большое участие в создании творческого  онституции 3 ма€ в 1791 году, акт национального возрождени€. ќднако, из-за оппозиции ≈катерины II легко сдалс€ и согласилс€ отречьс€ от престола. Ёто отречение положило конец польско-литовского государства.


27. Z czym kojarzy się Targowica? (— чем ассоциируетс€ “арговица?)

Targowica (ukr. “орговиц€, Torhowycja) - miejscowość na Ukrainie, dawne miasteczko, obecnie wieś niedaleko Humania, w obwodzie kirowohradzkim, w rejonie Nowoarchanhelskim.
W końcu XVIII wieku należała do Stanisława Szczęsnego Potockiego. 14 maja 1792 miejsce ogłoszenia konfederacji targowickiej, zmierzającej do obalenia konstytucji 3 maja przy pomocy interwencji armii rosyjskiej.
Konfederacja targowicka Ц konfederacja generalna koronna zawiązana wiosną 1792 w Targowicy przez przywódców magnackiego obozu republikanów w celu przywrócenia starego ustroju Rzeczypospolitej, pod hasłami obrony zagrożonej wolności przeciwko reformom konstytucji 3 maja, wprowadzającym monarchię konstytucyjną. Jej zawiązanie posłużyło Rosji jako pretekst do interwencji zbrojnej w Rzeczypospolitej.

ѕеревод:

“арговица (украинский “орговиц€) - город на ”краине, в старом городе, теперь село под ”манью,в кировоградской области, в Ќовоаршанском районе.
¬ конце восемнадцатого века принадлежали —таниславу ѕотоцкому ўесны. 14 ма€ 1792 ќбъ€вление о месте конфедерации “арговицкой, с целью свержени€  онституции 3 ма€ с вмешательством русской армии.
 онфедераци€ “арговицкой - ¬сеобща€ конфедераци€ короной образуютс€ весной 1792 года в “арговицкой республиканском лагере магната лидеров восстановить старый режим –еспублики, под флагом защиты свободы против реформ угрожает  онституции 3 ма€, введени€ конституционной монархии. ‘ормирование –оссии послужило поводом дл€ военного вмешательства в республике.

28. Kim był Tadeusz Kościuszko? ( ем был “адеуш  остюшко?)

 оротко:

Tadeusz Andrzej Bonawentura Kościuszko herbu Roch III (ur. 4 lutego 1746 w Mereczowszczyźnie, zm. 15 października 1817 w Solurze) Ц generał polski i amerykański, inżynier fortyfikator, brał udział w wojnie o niepodległość USA, wzniecił antyrosyjskie powstanie w Rzeczypospolitej, Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej w insurekcji 1794.

ѕеревод:
“адеуш јнджей  остюшко Ѕонавентура хербу –ох III (родилс€ 4 феврал€ 1746 в Mereczowszczyźnie, д. 15 окт€бр€ 1817 в Solothurn.) - ѕольский и американский генерал, инженер укреплений, принимал участие в войне за независимость —оединенных Ўтатов, вызвали анти-русского восстани€ в республике, ¬ерховный главнокомандующий силами Ќациональные вооруженные восстани€ 1794 года.

ѕодробно:
W 1765 roku z inicjatywy Stanisława Augusta Poniatowskiego powstała Szkoła Rycerska. Miała ona przygotować kadrę oficerów, ludzi światłych, postępowych i dobrych obywateli. Dzięki wsparciu Czartoryskich Kościuszko wstąpił 18 grudnia 1765 do Korpusu Kadetów Szkoły Rycerskiej, gdzie wyróżniał się spośród innych. Na wiosnę 1777 roku Kościuszko został wysłany na północ nad granicę kanadyjską pod wodzą generała Horatio Gatesa. Przez wiele miesięcy Kościuszko ufortyfikował różne obozy wojskowe Armii Kontynentalnej (m.in Fort Ticonderoga). Rozgłos przyniósł mu wkład jego fortyfikacji do amerykańskiego zwycięstwa w bitwie pod Saratogą. Wyrazem uznania dla jego inżynierskich umiejętności było powierzenie mu budowy silnej twierdzy West Point nad rzeką Hudson. Decyzję taką poparł naczelny wódz armii amerykańskiej Jerzy Waszyngton.
Kościuszko na własną prośbę został skierowany do armii południowej. Tu także jego umiejętności inżynierskie pozwoliły odnosić Amerykanom zwycięstwa.
W uznaniu zasług, uchwałą Kongresu Tadeusz Kościuszko awansowany został 13 października 1783 r. na generała brygady armii amerykańskiej. W lipcu 1784 r. pożegnawszy się z przyjaciółmi, wrócił do Polski (12 sierpnia 1784). Sytuacja w kraju była bardzo zła. Od kilku już miesięcy trwały w Polsce przygotowania do spodziewanej interwencji. Kościuszko brał w nich aktywny udział, dokonując inspekcji i manewrów podległych sobie wojsk, obejmując przy tym dowództwo dywizji pod nieobecność księcia Józefa Poniatowskiego. Na początku maja 1792 r. dokonana została reorganizacja wojsk polskich. Wodzem armii koronnej, liczącej około 17 tysięcy żołnierzy, król mianował księcia Józefa Poniatowskiego. Dowódcą jednej z trzech dywizji, tworzących armię koronną, został Tadeusz Kościuszko. 18 maja wojska rosyjskie (w sile około 100 tysięcy żołnierzy) wkroczyły na terytorium Rzeczypospolitej, rozpoczęła się wojna polsko-rosyjska 1792. Kościuszko odznaczył się w bitwach pod Włodzimierzem (7 lipca), pod Dubienką (18 lipca 1792) i Zieleńcami, za co otrzymał order Virtuti Militari. 24 marca 1794 na rynku krakowskim złożył narodowi uroczystą przysięgę i objął formalnie przywództwo insurekcji jako Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej.


29. Kiedy wybuchło powstanie listopadowe? ( огда вспыхнуло но€брьское восстание?)

Przyczyny powstania:
- wydarzenia piętnastolecia istnienia Królestwa Polskiego - zawiedzione nadzieje na pełną niepodległość; nie wywiązanie się Aleksandra I z obietnic powiększenia Królestwa o dawne ziemie polskie; nie przestrzeganie konstytucji i nie tolerowanie liberalnej opozycji (Kaliszanów)
Przebieg:
- noc listopadowa - 29 listopada 1830 r. wybuchło powstanie,
- cywile zaatakowali Belweder, jednak nie osiągnęli celu, ponieważ wielki książę Konstanty ocalał i uciekł z Warszawy

ѕеревод:

ѕричины повстани€:
- —обыти€  оролевства ѕольского п€тнадцать лет существовани€ - разочарование дл€ полной независимости, не выполн€ть обещани€ јлександра I  оролевства бывшего увеличить польских земель, несоблюдение  онституции и не терпимо либеральной оппозиции ( алишанов)
ѕробег:
- Ќочью но€бр€ - 29 но€бр€ 1830 года вспыхнуло восстание,
- Ѕелвендер нападали на гражданских лиц, но не должно быть, потому что великий кн€зь  онстантин выжил и бежал из ¬аршавы


30. Kiedy wybuchło styczniowe? ( огда было €нварское восстание?)

Powstanie styczniowe (1863-1864) - narodowy zryw powstańczy przeciwko zaborcy, Rosji. Powstanie wybuchło 22 stycznia 1863 r., trwało do późnej jesieni 1864 roku.
W latach 1861-1862 w Królestwie Polskim społeczność polska coraz bardziej domagała się reform agrarnych, demokratyzacji władzy i niezawisłości państwa od Rosji. Planowane przez czerwonych na wiosnę powstanie zostało więc znacznie przyspieszone, nie było jeszcze należycie przygotowane, powstańcom brakowało broni i amunicji, kierownictwo powstania było niejednolite i skłócone. Po początkowych sukcesach organizacyjnych, także wojskowych, powstańcy zaczęli jednak ulegać przeważającym siłom rosyjskim. Traugutt starał się wciągnąć do walk ludność chłopską, głosząc hasło działania Дz ludem i przez ludФ. Powstanie miało charakter wojny partyzanckiej, stoczono ok. 1200 rozproszonych potyczek, ale ani jednej większej bitwy, zginęło ok. 30 tys. uczestników. Nie nadeszła żadna pomoc z zagranicy, na jaką liczono, zwłaszcza z Francji. Powstanie objęło całe Królestwo, znaczną część Litwy oraz Wołyń i trwało z większą intensywnością ponad rok, a rozproszone oddziały partyzanckie walczyły jeszcze do jesieni.

ѕеревод:

январского восстани€ (1863-1864) - национального восстани€ против захватчиков –оссии. ¬осстание вспыхнуло 22 €нвар€ 1863 года, продолжалось до поздней осени 1864 года.
¬ годы 1861-1862  оролевства ѕольского польской общины все более востребованными аграрной реформы, демократизации власти и независимости страны от –оссии. ѕланируетс€ красной весной восстание значительно ускорилось, ещЄ не было должным образом подготовлено, повстанцам не хватает оружи€ и боеприпасов, руководство восстани€ было противоречивым и воюющим. ѕосле первых организованных успехов, а так же военных повстанцы начали проходить преимущественно русскими войсками. “раугут пыталс€ вытащить в население кресть€н, проповеду€ лозунг "с народом и по народ". ¬осстание имело партизанский характер войны, были распределены около 1200 сражений, погибли около 30 тыс€ч человек. участников. Ќе получили никакой помощи из-за рубежа, которые рассчитывали, особенно из ‘ранции. ¬осстание охватывает все области, значительную часть Ћитвы и ¬олынь, и длилось более года, а партизанские отр€ды сражались еще до осени.

 

31. Gdzie i kiedy zginał król Władysław Warneńczyk? (√де и когда умер король ¬ладислав ¬арненчык?)

Władysław Warneńczyk (1424-1444). Król Polski od 1434 roku, król węgierski od 1440 roku, syn Władysława Jagiełły i Zofii Holszańskiej. W czasie jego panowania faktyczne rządy w Polsce sprawował kardynał Zbigniew Oleśnicki. Węgry, już wówczas poważnie zagrożone przez ekspansję turecką, liczyły, że powiązane z rodem Jagiellonów będą dla nich ochroną. Młody i zapalczywy Władysław łatwo uległ namowom legata papieskiego i wyruszył przeciw Turkom z niedostatecznie przygotowanymi wojskami. Do decydującej bitwy doszło pod Warną 10 listopada 1444 roku Bitwa zakończyła się klęską dowodzonej przez Władysława koalicji antytureckiej, a sam król zginął na polu walki. Władysław należy do najbardziej znanych władców średniowiecznej Polski. Klęska warneńska przyczyniła się do powstania legendy o dwudziestoletnim królu, który poległ w starciu dwu różnych cywilizacji.

 раткий перевод: ¬ладислав III ¬арненьчик Ч король польский (покинул ѕольшу 22 апрел€ 1440, страной управл€ли регенты), король ¬енгрии с 17 июл€ 1440 года.

32. Kto był pierwszym królem z dynastii Jagiellonów? ( то был первым королем из династии ягеллонов?)

Władysław Jagiełło II (1348-1434). Od 1377 r. wielki książę litewski, od 1396 król Polski. Założyciel dynastii Jagiellonów. Wraz z jego wstąpieniem na tron rozpoczęła się nowa epoka w historii Polski, państwa środkowoeuropejskiego, które było związane ściśle z cywilizacją zachodnią, łacińską. Władysław Jagiełło wiązał Polskę z Litwą panującą wówczas nad ogromnymi obszarami Wschodu, od Bałtyku po Morze Czarne, gdzie pogaństwo etnicznej Litwy krzyżowało się z prawosławiem podbitych przez nią ziem ruskich. W ten sposób zostały osiągnięte doraźne cele polityczne - ekspansja Zakonu krzyżackiego została powstrzymana przez świetne zwycięstwo sił polsko-litewsko-ruskich pod Grunwaldem 15 lipca 1410 r. Jednakże Polska stanęła wobec wielkich wyzwań Wschodu, którym nie zawsze zdolna była sprostać. Tymczasem król Władysław doprowadził w 1413 r. do Unii w Horodle, poszerzającej związki Polski i Litwy, oraz wydał dalsze przywileje dla szlachty, aby zapewnić jej poparcie dla dziedziczenia tronu przez synów.

 раткий перевод: ягайло ¬ладислав II Ч кн€зь витебский, великий кн€зь литовский (1377Ч1381, 1382Ч1392) и король польский (1386Ч1434). –одоначальник династии ягеллонов.


33. Kto był ostatnim z dynastii Jagiellonów? ( то был последним из династии ягеллонов?)

Zygmunt August (1520-1572) Syn Zygmunta Starego i Bony Sforzy, koronowany za życia ojca w 1529 roku, od tego też roku wielki książę litewski. Rządy objął w 1548 roku Popierał reformatorski ogólnoszlachecki ruch egzekucji praw, w wyniku czego uregulowano sytuację dóbr Rzeczypospolitej (królewszczyzn), utworzono stałe wojsko. Zwolennik tolerancji, nie dopuszczał do prześladowań i wojen religijnych, wołał na sejmie "Nie jestem królem waszych sumień". Nie mając potomstwa zdolnego do dziedziczenia tronu dążył do utrwalenia związków Polski z Litwą na podstawie unii realnej i cel ten z wielkimi trudami zrealizował na trzy lata przed śmiercią - Unia Lubelska 1569 roku. Jego miłość do Barbary Radziwiłłówny doprowadziła do małżeństwa i koronacji, co było sprzeczne z interesami dynastii i racjami stanu. Król przykładał wielką wagę do spraw morskich i budowy floty. Przyłączył do państwa polsko-litewskiego Inflanty. Był człowiekiem odrodzenia, wszechstronnie wykształconym, protektorem sztuk i nauk, które pod jego panowaniem rozkwitły.

 раткий перевод: —игизмунд II јвгуст Ч великий кн€зь литовский и король польский. ќн правил совместно со своим отцом —игизмундом I. ¬ его правление, в 1569 году, была прин€та Ћюблинска€ уни€, по которой ¬еликое кн€жество Ћитовское и  оролевство ѕольское объедин€лись в конфедеративное государство Ч –ечь ѕосполитую, правителем которой с титулом корол€ польского и великого кн€з€ литовского и стал —игизмунд јвгуст. Ѕыл последним представителем династии ягеллонов на троне ¬еликого кн€жества Ћитовского и  оролевства ѕольского.

 


34. Tekst ДWarszawianka 1831 roku"(“екст песни ¬аршав€нка 1831 года).

Warszawianka 1831 roku ¬аршав€нка 1831 года
Oto dziś dzień krwi i chwały, —егодн€ день крови и славы,
Oby dniem wskrzeszenia był! ѕусть бы он был днЄм воскрешени€!
W tęczę Franków Orzeł Biały ќрЄл Ѕелый, на радугу франков
Patrząc, lot swój w niebo wzbił. √л€д€, взвил в небо свой полЄт.
Słońcem lipca podniecany —олнцем июл€ вдохновлЄнный,
Woła do nas z górnych stron: «овЄт нас из горних стран:
"Powstań, Polsko, skrusz kajdany, Ђ¬осстань, ѕольша, круши оковы,
Dzis twój tryumf albo zgon!" Ќынче твой триумф или смертьї.
Hej, kto Polak, na bagnety! Ёй! кто пол€к, в штыки!
Żyj, swobodo, Polsko, żyj! ∆иви, свобода, ѕольша, живи!
Takim hasłem cnej podniety Ётим девизом побуждений благородных
Trąbo nasza wrogom grzmij! “руба наша, врагам греми!
Trąbo nasza wrogom grzmij! “руба наша, врагам греми!
Na koń, woła Kozak mściwy, "Ќа конь!" Ч зовЄт казак мстительный, -
Karać bunty polskich rot, ѕокараем взбунтовавшийс€ народ,
Bez Bałkanów są ich niwy, Ћишены Ѕалкан их нивы,
Wszystko jeden zgniecie lot. ћигом раздавим л€хов род".
Stój! Za Bałkan pierś ta stanie, —той! ¬место Ѕалкан встанет эта грудь:
Car wasz marzy płonny łup, ÷арь ваш тщетно грезит о добыче,
Z wrogów naszych nie zostanie, ќт врагов наших ничего не останетс€
Na tej ziemi, chyba trup. Ќа этой земле, кроме трупов.
Hej, kto Polak, na bagnety! Ёй! кто пол€к, в штыки!
Droga Polska, dzieci Twoje, ƒорога€ ѕольша! дети твои
Dziś szczęśliwszych doszły chwil, —егодн€ достигли мгновений счастливей
Od tych sławnych, gdy ich boje, „ем те, когда их славные бои
Wieńczył Kremlin, Tybr i Nil. ¬енчали  ремль, “ибр и Ќил.
Lat dwadzieścia nasze męże, ƒвадцать лет наших героев
Los po obcych ziemiach siał, –ок се€л по чужим земл€м,
Dziś, o Matko, kto polęże, Ќынче, о ћать, кто пол€жет,
Na Twem łonie będzie spał. Ѕудет спать на твоЄм лоне.
Hej, kto Polak, na bagnety! Ёй, кто пол€к, в штыки!
Wstań Kościuszko! Ugodź serca, ¬стань,  остюшко, порази сердца,
Co z litością mamić śmią,  оторые милосердием обманывать смеют.
Znałże litość ów morderca, ¬едал ли о милосердии тот убийца,
Który Pragę zalał krwią?  оторый ѕрагу залил кровью?
Niechaj krew tę krwią dziś spłaci, ѕусть за кровь ту ныне платит кровью,
Niech nią zrosi grunt, zły gość, ѕусть злой гость оросит ею землю.
Laur męczeński naszej braci ћученический лавр наших братьев
Bujniej będzie po niej rość. ѕышнее будет на ней расти.
Hej, kto Polak, na bagnety! Ёй! кто пол€к, в штыки!
Tocz Polaku bój zacięty, ¬еди, пол€к, начатый бой,
Ulec musi dumny car, ѕроиграть должен надменный царь,
Pokaż jemu pierścień święty, ѕокажи ему перстень св€той,
Nieulękłych Polek dar, ƒар неустрашимых полек;
Niech to godło ślubów drogich, ѕусть этот знак дорогих обетов
Wrogom naszym wróży grób, ¬рагам нашим накликает гроб,
Niech krwią zlane w bojach srogich, ѕусть, залитый кровью в суровых бо€х,
Nasz z wolnością świadczy ślub. —крепит наш союз со свободой.
Hej, kto Polak, na bagnety! Ёй, кто пол€к, в штыки!
O Francuzi! Czyż bez ceny ќ французы! »ли вы не цените
Rany nasze dla was są? Ќаши раны ради вас?
Spod Marengo, Wagram, Jeny, ѕод ћаренго, ¬аграмом, …еной
Drezna, Lipska, Waterloo ƒрезденом, Ћейпцигом, ¬атерлоо?
Świat was zdradzał, my dotrwali, —вет вас предавал, мы высто€ли:
Śmierć czy tryumf, my gdzie wy! —мерть или триумф Ч где вы, там мы.
Bracia, my wam krew dawali. Ѕрать€! ћы вам отдавали кровь,
Dziś wy dla nas nic Ц prócz łzy. —егодн€ же вы нам Ч ничего, кроме слезы?
Hej, kto Polak, na bagnety! Ёй, кто пол€к, в штыки!
Wy przynajmniej coście legli, ’от€ бы вы, кто легли
W obcych krajach za kraj swój, ¬ чужих кра€х за свой край,
Bracia nasi z grobów zbiegli, Ѕрать€ наши, встали из могил,
Błogosławcie bratni bój. Ѕлагословите братьев на бой!
Lub zwyciężym Ц lub gotowi, »ли победим Ч или готовы
Z trupów naszych tamę wznieść, ¬озвести преграду из наших трупов,
By krok spóźnić olbrzymowi, „тобы замедлить шаг исполину,
Co chce światu pęta nieść. „то хочет нести миру оковы.
Hej, kto Polak, na bagnety! Ёй! кто пол€к, в штыки!
Grzmijcie bębny
<




ѕоделитьс€ с друзь€ми:


ƒата добавлени€: 2016-11-18; ћы поможем в написании ваших работ!; просмотров: 507 | Ќарушение авторских прав


ѕоиск на сайте:

Ћучшие изречени€:

¬елико ли, мало ли дело, его надо делать. © Ќеизвестно
==> читать все изречени€...

742 - | 550 -


© 2015-2023 lektsii.org -  онтакты - ѕоследнее добавление

√ен: 0.124 с.