Ћекции.ќрг


ѕоиск:




 атегории:

јстрономи€
Ѕиологи€
√еографи€
ƒругие €зыки
»нтернет
»нформатика
»стори€
 ультура
Ћитература
Ћогика
ћатематика
ћедицина
ћеханика
ќхрана труда
ѕедагогика
ѕолитика
ѕраво
ѕсихологи€
–елиги€
–иторика
—оциологи€
—порт
—троительство
“ехнологи€
“ранспорт
‘изика
‘илософи€
‘инансы
’ими€
Ёкологи€
Ёкономика
Ёлектроника

 

 

 

 


—тилистикалық тәс≥лдер




“≥лд≥ң лексикалық ресурсын, олардың коммуникативт≥к мәнерл≥л≥к маңызын және саралануын зерттеу лингвостилистиканың нег≥зг≥ м≥ндет≥ деп қарауға болады.  ейб≥р зерттеуш≥лер стилистиканы т≥келей Ђт≥лд≥ң лексикалық құралы туралы ғылымї деп қарайды.

—өзд≥ң әртүрл≥ мағыналары семантикалық б≥рл≥к құрайды, т≥лд≥ зерттеуш≥лер оны сөзд≥ң семантикалық құрылымы деп атайды. —өзд≥ң ауыспалы мағынасының дамуы Ц ереже бойынша б≥р құбылысты ек≥нш≥ б≥р құбылыспен ұқсастырумен байланысты: заттың сыртқы ұқсастығын (оның сырт формасы, түс≥ және т.б.) нег≥зге ала отырып, атау ауыспалы мағынаға ауысады, оның тудыратын әсер≥ немесе қорғалу сипаты нег≥з≥нде ауыспалы мағына туады. ќсындай жағдайда полисеми€лық бастауыш метафора, метоними€, синекдохадан тұрады.  өп мағыналылық т≥лд≥ң шекс≥з мүмк≥нд≥ктер≥н көрсетед≥, өйткен≥ т≥лд≥ң сөзд≥к құрамының байлығы сөз санымен ғана өлшенбейд≥, сонымен б≥рге, олардың мағыналарының әртүрл≥л≥г≥, сөздерд≥ң жаңа семантикалық реңке ие болу мүмк≥нд≥г≥ де есепке алынады.

“≥лде экспрессивт≥л≥кт≥ және эмоционалдылықты жетк≥зу құралдары көркем әдебиет пен стилистиканың нег≥зг≥ зерттеу нысаны болып табылады.

—өз таптарының экспрессивт≥к стилистикалық ерекшел≥г≥н зерттеуде олардың түрл≥ стильдердег≥ қолданысы басты назарда тұрады да, зат ес≥м, сын ес≥м, сан ес≥м, ес≥мд≥к, ет≥ст≥к, ел≥ктеу сөздерд≥ң т.б. лексика-грамматикалық категори€лардың стилистикалық белсенд≥л≥г≥ мен мүмк≥нш≥л≥г≥н анықтау көзделед≥.
—өз таптарының экспрессивт≥к стилистикалық ерекшел≥г≥н зерттеуд≥ң тағы б≥р маңызды тұсы Ц сөз таптары мен түрл≥ морфологи€лық формалардың экспрессивт≥к қызмет≥н талдау. √рамматиканың көркемдег≥ш-мәнерлег≥шт≥к қасиет-сапасы мен мүмк≥нд≥ктер≥н, олардың көркем, публицистикалық шығармалардағы шығармашылық тұрғыдан игер≥лу тет≥ктер≥н анықтау экспрессивт≥к стилистиканың м≥ндет≥ болып табылады.
—өз таптарының ≥ш≥нде функционалдық және экспрессивт≥к тұрғыдан өзгермел≥, қолданылу белсенд≥л≥г≥мен танылатын сөздерд≥ң б≥р тобын зат ес≥мдер мен ет≥ст≥ктер құрайды. Ғылыми зерттеулерде айтылып жүргендей, зат ес≥мдерд≥ң стилистикалық қасиет≥ әс≥ресе әдеби стильдерде ерекше көр≥нед≥, тек публицистиканың кейб≥р жанрларында және ресми ≥с-қағаздар стил≥нде ғана зат ес≥мге қарағанда ет≥ст≥ктер көп қолданылып жатады. —өз таптарының стилистикалық тұрғыдан әдеби т≥лдерде қолданысын анықтау арнайы статистикалық талдаулар жүрг≥з≥п, терең зерттеуд≥ қажет етет≥н мәселе. «ат ес≥мдер метафора, метоними€, синекдоха, теңеу рет≥нде қолданылу мүмк≥нд≥г≥ өте жоғары сөз табы болып табылады.

Ёмоци€ларды жетк≥зуд≥ң стилистикалық құралдарына ћетафора, теңеу, метоними€, синекдоха, эпитет, гипербола сынды стилистикалық тәс≥лдер жатады. Ўығармада автор эмоци€ларды б≥лд≥ру тәс≥лдер≥н≥ң ≥ш≥нде стилистикалық тәс≥лдерге көп жүг≥нед≥. —оның ≥ш≥нде шығармада ең жи≥ қолданылатын стилистикалық тәс≥лдерге мыналарды жатқызуға болады: гипербола, метафора, эпитет, теңеу, метоними€ және т.б.

Ѕұл тәс≥лдер ауыспалы мағыналардың пайда болуына септ≥г≥г тиг≥зед≥ және экспрессивт≥к қасиеттер≥н≥ң күшею≥не байланысты сөзд≥ң мағыналық ауқымының кеңею≥ оның көркем шығармадағы эстетикалық қызмет≥н дамыта түсед≥.

Ёмоци€ларды жетк≥зуд≥ң стилистикалық құралдарының б≥р≥ метоними€ болып табылады. ћетоними€...

ћысалы: Flesh and blood couldnТt stand it. Ц Metonymy

Ёпитет (грек. ep≥theton Ц қосымша) Ц заттың, €ки құбылыстың ерекшел≥г≥н, сыр-сипатын бейнел≥ түрде танытатын поэтикалық және стилистикалық ұғым, экспрессивт≥ айқындаушы сөз.

Ёпитеттерд≥ң де экспрессивт≥к стилистикалық мүмк≥нш≥л≥г≥ кең болып келед≥. Ёпитеттерд≥ң сөйлемдег≥ қызмет≥не қарай экспрессивт≥л≥кт≥ жетк≥зудег≥ рөл≥ ерекше. Ѕейнелеу≥ш эпитеттер сөздег≥ бейнен≥ жетк≥зуде, ал лирикалық эпитеттер сөздег≥ эмоци€ны неғұрлым дәл суреттеуде ұтымды қолданылады. Ёпитетт≥ң аталған ек≥ қызмет≥н≥ң екеу≥ де адамның экспрессивт≥-эмоционалды ≥шк≥ сез≥мдер≥н бейнелеуде сәтт≥ жұмсалады.
ћысалы:
A happy smile played on his lips. - Epithet

Black despair seized her. - Epithet

She was filled on a sudden with a faint disgust.- Epithet

Julia gave the young man, a delightful, but slightly deprecating smile.- Epithet

She clenched her hands in order to prevent herself from telling him to hold his silly tongue. - Epithet

Although Julia was in a pitable state of anxiety, so that she could hardly get the words out of her mouth, she almost smiled at his fatuous irony.- Epithet

They looked at one another steadily, their hearts were black with hatred, bur Julia still smiled.- Epithet

She sat up on the sofa and put both her hands to her breaking heart. - Epithet

She smiled brightly at him, but her eyes were steely with hatred.- Epithet

 

Әс≥релеу немесе гипербола (грек, hyperbole - күшейту) - әдебиетте экспрессивт≥л≥кт≥ және эмоционалдылықты б≥лд≥руд≥ң тәс≥лдер≥н≥ң б≥р≥ болып табылады. √ипербола әр түрл≥ құбылыстарды немесе белг≥л≥ б≥р нәрсен≥ шамадан тыс асыра суреттеу тәс≥л≥. Әс≥релеу - әдеби т≥лд≥ң көркемд≥г≥н ғана емес, бейнел≥л≥г≥н, әсерл≥л≥г≥н арттырын, құбылтудың б≥р түр≥.

ћысалы, I have told you it a thousand times. Ц Hyperbole

You take a great weight off my mind. Ц Hyperbole

Peace entered into her soul.- Hyperbole, Personification

It seemed to her that her heart stopped beating.- Hyperbole

A lump came into her throat. Ц Hyperbole

Julia took her courage in both hands - Hyperbole

 

“еңеу Ц белг≥лер≥ бойынша қандай да б≥р ек≥ заттың арасындағы ұқсастық пен айырмашылықты салыстыру тәс≥л≥.

ќсы шығармада ең жи≥ қолданылатын тәс≥л ол Ђlikeї салыстырмалы жалғаулығы арқылы жасалған теңеулер.

I feel like a queen returning from exile. Ц Simile

She had been as excited all the evening as a girl going to her first ball.- Simile

He shone like a new pin. - Simile

And when you reproved Roger he had a maddening way of looking deeply hurt, like a stricken hind.- Simile

Sometimes she felt like a God. - Simile

She felt like a spirit in heaven. - Simile

But if they played a moving scene well he cried like a child, and when they said an amusing line as he wanted it said he bellowed with laughter. - Simile

УGosh, I am going down like a barrel of oysters.Ф - Simile

It was like a knife in her heart. - Simile

Pleasant reveries sauntered through her mind like lovers wandering in a green wood.- Simile

She felt that she shook ogg the obsession of him like a bad dream from which one awoke.- Simile

Ќe seemed to observe them with a detached curiosity like that with which he might have observed animals in a zoo Ц Simile

Julia was grimly amused to find herself treated like a curateТs wife to whom the squireТs lady was being very kind Ц Simile

јталмыш шығармада кей≥пкерлерд≥ң эмоционалды күй≥н жетк≥зудег≥ теңеуд≥ң тағы б≥р түр≥ as, as if деген жалғаулықтар болып табылады.

ћысалы:

SheТs as pretty as a picture;

JuliaТs comfort was that they were all as mean as catТs meat;

Damn you, donТt hold that girl as if she was a sack of potatoes;

You kiss her as if yu were afraid you were standing in a draught;

You feel as if your bones were melting inside you and if an earthquake were going to swallow you up next minute, to hell with the earthquake.

ћетафора Ц (грек metaphora Ц ауыстыру) Ц троптың (құбылтудың) б≥р түр≥. Құбылыстар мен заттардың ұқсастық белг≥лер≥ нег≥з≥нде астарлы мағынада қолданылуы.
”иль€м —омерсет ћоэм Ђ“еатрї романында метафораларды кең түрде қолданады. Қарапайым метафора кей≥пкерд≥ сипаттауда жи≥ кездесед≥. Қарапайым метафоралардың әсерл≥ түрлер≥ басты кей≥пкерд≥ң ≥шк≥ күй≥н сипаттауда кең≥нен қолданылады.

ћысалы:

It infuriated her that when she worked herself up into a passion of tears. Metaphor

His face was crossed by a twinge of agony. - Metaphor

Suddenly she burst into a storm of weeping. - Metaphor

She was in a black rage. - Metaphor

Julia had a pang of remorse. - Metaphor

She gave him a look of scorn. - Metaphor

It gave her a sense of power and of liberation.- Metaphor

Ѕұл шығармада құрамында жүрек сөз≥ бар метафораларды көп кездесед≥. ћәнерл≥ және сез≥мд≥к құбылыстарды сипаттауда —. ћоэм оқырманды өз≥н≥ң әсерл≥л≥г≥мен таң қалдыратын ек≥ есе көр≥н≥ст≥ әсер берет≥н меафоралар көп қолданады. Ѕұл шығармада құрамында жүрек сөз≥ бар метафораларды көп кездесед≥.

ћысалы:

Her heart beat with delight.

Her heart thumped against her ribs.

Her heart sank, but she pretended that she was as excited as he.

She looked deeply concerned, but her heart was beating with exultation.

Suddenly her heart gave a great jump.

Her heart sank.

She sat up on the sofa and put both her hands to her breaking heart.

For a second her heart stood still.

They looked at one another steadily, their hearts were black with hatred, but Julia still smiled.

 

 





ѕоделитьс€ с друзь€ми:


ƒата добавлени€: 2015-05-07; ћы поможем в написании ваших работ!; просмотров: 2587 | Ќарушение авторских прав


ѕоиск на сайте:

Ћучшие изречени€:

Ѕутерброд по-студенчески - кусок черного хлеба, а на него кусок белого. © Ќеизвестно
==> читать все изречени€...

668 - | 722 -


© 2015-2023 lektsii.org -  онтакты - ѕоследнее добавление

√ен: 0.022 с.